II SA/Kr 1490/04
WyrokWSA w Krakowie2009-04-15
Skład orzekający: Wojciech Głowacki, Aldona Gąsecka-Duda, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, polegające na nieskutecznym doręczeniu decyzji administracyjnej niektórym stronom, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, wynikające z nieskutecznego doręczenia decyzji administracyjnej niektórym stronom (w tym następcom prawnym zmarłego), stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 'b' w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 PPSA. Sąd podkreślił, że takie uchybienie oznacza, iż strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, co jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Wojewody z dnia 11 października 2004 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę budynku. Wcześniejsza decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2004 r. również zatwierdziła projekt i wydała pozwolenie na budowę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa budowlanego, w szczególności dotyczące stanu technicznego sąsiedniego budynku i przerwy dylatacyjnej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody z dnia 11 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r., znak: [...], Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla [...] Izby Pielęgniarek i Położnych w zakresie przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego wraz z adaptacją poddasza z przeznaczeniem całego budynku na cele biurowe na działce nr 1 obr. [...] przy ul. [...] w K.
Jako podstawę prawną wskazano art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy -Prawo Budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003r Nr 80, poz. 718) i art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu organ podał, iż na terenie objętym wnioskiem nie obowiązuje plan miejscowy, a z ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany został opracowany przez osoby uprawnione, jest kompletny i posiada wymagane przepisami opinie i uzgodnienia.
Odnosząc się do podnoszonych w trakcie postępowania zarzutów organ wskazał, że budynek przy ul. [...] nie ingeruje w jakiekolwiek elementy konstrukcyjne budynku sąsiedniego, a ponadto jest oddzielony na całej wysokości przerwą dylatacyjną. Wprowadzone zmiany stanowią zwiększenie obciążenia o wartości znikomej do stanu istniejącego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.M. zarzucając, że projekt nie przewiduje wzmocnienia narożnego fundamentu przedmiotowego budynku, a przerwa dylatacyjna nie stanowi gwarancji dla bezpieczeństwa konstrukcji sąsiedniego budynku położonego przy ul. [...].
Decyzją z dnia [...] października 2004 roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane (Dz.U. 2000 Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że projekt budowlany jest kompletny, wykonany i sprawdzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Do projektu dołączone zostało orzeczenie techniczne w sprawie: Stanu technicznego budynku nr [...], o którym mowa w § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestor wykazał się posiadaniem prawa do dysponowania terenem na cele budowlane, a do wniosku o pozwolenie na budowę zostały dołączone niezbędne opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Powyższe wyczerpuje wymóg zawarty w art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego.
Odnośnie zarzutów podnoszonych w odwołaniu wskazano, że z oświadczenia autora projektu wynika, że wnioskowana przebudowa poddasza spowoduje znikome zwiększenie obciążenia w stosunku do stanu obecnego i pozostanie praktycznie bez wpływu na osiadanie budynku. Budynek ten jest ponadto oddzielony na całej wysokości przerwą dylatacyjną od budynku skarżącego i nie ingeruje w jakikolwiek element konstrukcyjny budynku sąsiada. Organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań. Zakres kontroli i zakres ingerencji w projekt budowlany wskazany jest w art. 35 ust. 1 . Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego odpowiada projektant i sprawdzający, którzy winni legitymować się stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Nie mogą być również przedmiotem orzekania w niniejszym postępowaniu zagadnienia dotyczące odszkodowań za poniesione szkody z tytułu realizacji inwestycji czy też naprawiania powstałych podczas budowy ewentualnych szkód.
Z powyższą decyzją nie zgodził się M.M. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając niezgodność z prawem budowlanym. W ocenie skarżącego przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy nie zostały uwzględnione zasadnicze fakty, głównie dotyczące dylatacji obiektów Nr [...] i Nr [...] mające wpływ na stan techniczny budynku sąsiadującego bezpośrednio z budynkiem, gdzie ma być realizowana sporna inwestycja.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa wymienia art. 145 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do takiego właśnie uchybienia. Skargę zatem należało uwzględnić, ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażona w art. 10 k.p.a. Organy administracji publicznej obowiązane są w każdej sprawie ustalić krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a następnie umożliwić tym osobom czynny udział w postępowaniu. Wynika stąd konieczność skutecznego zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania, możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wyrażenia własnego stanowiska oraz doręczenia im zapadłych w sprawie postanowień i decyzji. Wskazać należy, iż naruszenie tej zasady poprzez pominięcie którejkolwiek ze stron stanowi podstawę do weryfikacji ostatecznej już decyzji administracyjnej w drodze wznowienia postępowania, ponieważ oznacza, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). W przypadku wystąpienia powyższych uchybień, Sąd, na etapie kontroli sądowoadministracyjnej, zobligowany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zasada czynnego udziału stron została naruszona przez organy administracyjne, zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji.
Z akt sprawy wynika, że decyzja organu l instancji nie została wysłana do P.G. na znany organowi adres zamieszkania przy ul. [...] w N. lecz na nieprawidłowy adres w K. (dowód nadania - k. [...]). Ponadto decyzja l instancji została błędnie zaadresowana do [...] podczas gdy stroną postępowania jest E.M. (dowód nadania - k. [...])-Powyższe skutkowało brakiem skutecznego doręczenia decyzji. Organ I instancji nie ustalił również w toku postępowania prawidłowych adresów M.S. oraz I.F. i w związku z tym nie doręczył im postanowienia o wszczęciu postępowania (dowody nadania – [...] ) oraz decyzji l instancji (dowody nadania- [...]).
Z akt drugiej instancji wynika natomiast, że organ odwoławczy nie usunął nieprawidłowości w zakresie ustalenia adresów M.S. oraz I.F. , co skutkowało brakiem doręczenia decyzji. Ponadto decyzja II instancji nie została doręczona w stosunku do P.G. (z adnotacji urzędu pocztowego wynika, że adresat zmarł), ani względem E.M. (z adnotacji urzędu pocztowego wynika, że adresat wyprowadził się).
Naruszenia te oznaczają, że wskazane wyżej strony, ewentualnie ich następcy prawni bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. i na zasadzie art. 135 p.p.s.a. powoduje na etapie postępowania sądowoadministracyjnego konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji.
Organy administracji publicznej, rozpatrując sprawę ponownie, winny zapewnić możliwość czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. W tym celu konieczne będzie prawidłowe ustalenie adresów wszystkich stron postępowania, w tym następców prawnych zmarłego P.G.
Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło