II SA/Kr 1492/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA-del Piotr Lechowski Sędziowie NSA-del. Alina Paluch (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 30 kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala- W sprawie choroby zawodowej S. M. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie dwukrotnie wydawał wyroki uchylające decyzje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej I i II instancji orzekające o nie stwierdzeniu choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Po raz pierwszy wyrokiem z dnia 11 października 2000 r. sygn. akt II SA/ KR 2794/98, uchylił decyzję Państwowego wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1998 r. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1998 r. Nr [...] . Drugi raz wyrokiem z dnia 3 października 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 631/02 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2002 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2001 r. Nr [...] . W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, aby w toku ponownego postępowania organy służby zdrowia wypowiedziały się jednorazowo co do tego czy uszkodzenie słuchu u S. M. ( bez względu na jego wielkość ) jest spowodowane warunkami pracy t.j. hałasem, który jak to ustaliły organy występował w wielkościach ponadnormatywnych (90-120 dB), czy też innymi przyczynami ( np. choroby uszu, zażywaniem pewnych leków itp). Ponownie rozpatrując sprawę choroby zawodowej S. M. Państwowy Powiatowy Inspektor sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u wyżej wymienionego choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zgodnie zaleceniem, zawartym w wyroku NSA zwrócił się do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] , będącego następcą prawnym Przychodni Chorób Zawodowych w [...] ul. [...], która to jednostka wydała pierwsze orzeczenie lekarskie w sprawie S. M. i otrzymała odpowiedź w piśmie z dnia [...] 2002 r., w której podano, iż ponownej całościowej analizie poddana została cała dokumentacja lekarska i na podstawie tej analizy stwierdzono, że : - zatrudnienie w narażeniu na hałas przekraczający dopuszczalne normatywy higieniczne ustało od grudnia 1987 r. - brak jest badań audiometrycznych z okresem zatrudnienia badanego i na zakończenie jego pracy; - pierwsze skargi na osłabienie słuchu (według danych z wywiadu podawanych przez pacjenta) są od roku 1995 Punkt 15 wykazu chorób zawodowych ( Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294) obejmuje uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Wiedza medyczna wskazuje, że hałas działa uszkadzające na narząd słuchu tylko w czasie narażenia i w krótkim czasie po jego zakończeniu. W związku z powyższym skargi na osłabienie słuchu stwierdzone 8 lat po ustaniu narażenia zawodowego, oraz obniżenia czułości słuchu stwierdzone audiometrycznie 9 lat, po zaprzestaniu pracy zawodowej nie są spowodowane narażeniem zawodowym, Ostrość słuchu zmniejsza się w sposób naturalny wraz ze starzeniem się każdego organizmu . Brak jest zatem podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu i do zmiany orzeczenia lekarskiego. Organ uznając za bezsporny fakt, iż S. M. pracujący w Przedsiębiorstwie [...] "[...]" w [...] w okresie od 1950 r. do 1987 r. (poza okresem zatrudnienia w latach 1965 do 1969) pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny ( od 90 - 120 dBA ) ale mając na uwadze orzeczenia lekarskie wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych w [...] ( z dnia [...] 1996 r. ) o niezawodowym uszkodzeniu słuchu , podtrzymane orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] ( z dnia [...]1997 r.) oraz stanowisko [...] Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...]2002 r. ( powyżej przytoczonym), uznał iż barak jest podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u wyżej wymienionego choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. wnosił o jej uchylenie i wydanie nowej decyzji o stwierdzeniu u niego choroby zawodowej. Podnosi, że orzeczenie [...] Ośrodka Medycyny Pracy z [...] 2002 r. jest powtórką w czasie opinii z [...] 2002 r., stąd podstawa do uznania, że sprawa nie została należycie rozpoznana. Podnosi także, że organ I instancji nie dostosował się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2002 r. bowiem organy służby zdrowia nie wypowiedziały się czy uszkodzenie słuchu stwierdzono u niego jest spowodowane warunkami pracy, czy też innymi przyczynami. Powiatowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia 30 kwietnia 2003 r., Nr [...] powołując art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Powiatowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z póz. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115) po rozpatrzeniu odwołania S. M. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu u odwołującego się S. M. wskazując na narażenie na hałas ponadnormatywny w czasie jego zatrudnienia oraz na orzeczenie lekarskie wydane w sprawie przez Poradnię Chorób Zawodowych ( orzeczenia z dnia [...] 1996 r. ) w [...] , a następnie przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy ( orzeczenie z dnia [...] 2002 r.) oraz Instytutu Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] ( orzeczenie z dnia [...] 1997 r.). Podniósł organ, iż rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w [...] zgodnie z zaleceniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o jednoznaczne wypowiedzenie się , czy uszkodzenie słuchu u S. M. bez względu na jego wielkość, jest spowodowana ponadnormatywnym hałasem na stanowisku pracy czy też innymi przyczynami. Instytut w odpowiedzi z dnia [...] 2003 r. podał, że w dniu wydania orzeczenia lekarskiego z dnia [...] 1997 r. S. M. przebywał od 10 lat na rencie inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia i od 1987 r. nie był narażony zawodowo na działania hałasu. Z wywiadu lekarskiego przeprowadzonego w 1997 r. wynikało, iż w trakcie pracy zawodowej nie było przeciwwskazań do pracy z powodu stanu narządu słuchu. W wywiadzie S. M. podawał, że zauważył pogorszenie słuchu od 3 lat, czyli nie było ono związane z działaniem hałasu w miejscu pracy. W konkluzji Instytut stwierdził, że obniżenie czułości słuchu stwierdzonego u S. M. w 10 lat po zaprzestaniu pracy w hałasie, z przeważającym prawdopodobieństwem nie było spowodowane ponadnormatywnym hałasem. Jednoznaczne określenie czynnika sprawczego ,stwierdzonego 6 lat temu , subklinicznego niewielkiego obniżenia czułości słuchu nie jest możliwe, a jako prawdopodobne przyczyny można wymienić szkodliwe czynniki środowiska zewnętrznego określone mianem socioacusis Jak też czynniki samoistne. Biorąc pod uwagę cały materiał dowodowy, zebrany przez organy Powiatowej Inspekcji Sanitarnej organ odwoławczy stwierdził, iż nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Odwołującego się S. M., a tym samym do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W sprawie niniejszej brak jest rozpoznania przez uprawnione jednostki służby zdrowia , a które orzekały w sprawie, choroby zawodowej wymienionej w póz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych t.j. uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Co w świetle § 10 powyżej powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie daje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u S. M.. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. M. domaga się uchylenia wydanych decyzji, zarzucając ponownie naruszenie art. 7. 77 i 107 kpa oraz , rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie wykonanie zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga S. M. jest nieuzasadniona, a postawiony przez skarżącego zarzut, że organa Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wykonały zaleceń zawartych w wyrokach, Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje uzasadnienia. Ponownie rozpatrując sprawę organu Inspekcji Sanitarnej wystąpiły do jednostek służby zdrowia właściwych w sprawach chorób zawodowych zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. Dz.U. nr 61 z 1989 r., poz. 364 ) a to do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (pismo z dnia [...] 2002 r. Nr [...] ) i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego ( pismo z dnia [...] 2003 r., znak [...] ). Od wymienionych jednostek uzyskały jednoznaczne stanowisko, z którego wynika, że obniżenie czułości słuchu w postaci stwierdzonych ubytków słuchu S. M. nie jest spowodowane warunkami pracy ( hałasem ponadnormatywnym) w "[...]" ( stanowisko MOMP w [...] z dnia [...] 2002 r., IMP w [...] z dnia [...] 2003 r.) Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki : - zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia’ - ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Oznacza to, ze jeżeli stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca byłą wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie , istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy choroba, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, że skarżący S. M. pracował ekspozycji na hałas ponadnormatywny, natomiast jednostki orzekające nie rozpoznały u niego choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych pod poz. 15 t.j. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu i dodatkowo wyjaśnił w pismach o jakich wyżej mowa, z jakich przyczyn takiej choroby nie rozpoznano. Należy się więc zgodzić z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w [...], iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka do stwierdzenia choroby zawodowej wynikająca z definicji tej choroby określonej w § 1 rozporządzenia t.j. nie rozpoznano choroby zamieszczonej w póz. 15 wykazu chorób zawodowych zatem organy Inspekcji Sanitarnej stosownie do uregulowania zawartego w § 10 rozporządzenia nie miały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Wbrew zarzutom skargi nie można się dopatrywać naruszenia przez organy Inspekcji Sanitarnej orzekające w sprawie , niedostatecznego wyjaśnienia sprawy ( art. 7 i 77 kpa). Podkreślić należy, iż organy te rozpatrywały sprawę dotyczącą choroby zawodowej u skarżącego w sposób wnikliwy i zgodny z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2002 r. sygn. akt II SA/ Kr 631/02, dające temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosowanie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa. Z przyczyn powyżej naprowadzonych orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. na 153, poz. 1270 ).