II SA/Kr 1492/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej W. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej W. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 22 lutego 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 września 2016 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnimi synami M. R. i J. R.. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranego przez skarżącą świadczenia emerytalnego wynosi 1.659,14 zł. Synowie skarżącej nie pracują, nie osiągają w miesiącu żadnego dochodu. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 68 m2 oraz działka o pow. 0,30 ha. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała ( pismo z dnia 30 grudnia 2015 r.), iż znajduje się w trudnej sytuacji materialno- bytowej. Nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w wysokości 500 zł bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Jedyny majątek skarżącej stanowi nieruchomość w postaci domu mieszkalnego położonego na działce nr [...]. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma bezrobotnymi synami. Ich jedyny dochód stanowi emerytura skarżącej w kwocie około 1.600 zł. Ponosi on wszelkie koszty związane z utrzymaniem i spłatą pożyczek m innymi na zakup opału. Według skarżącej minimalna kwota niezbędną do przeżycia to 485 zł, co dla trzech osób daje kwotę 1.445 zł miesięcznie. Kwota pozostająca jako margines bezpieczeństwa w wysokości 145 zł nie pozwala na opłacenie wpisu sądowego. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 11 lutego 2016 r., skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 22 lutego 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż jej synowie pozostają bezrobotni lecz nie posiadają statusu bezrobotnych, gdyż nie są zarejestrowani w Urzędzie Pracy. Z wykształcenia są technikami ogrodnikami. Ani skarżąca ani osoby prowadzące z nią wspólne gospodarstwo domowe nie są posiadaczami pojazdów mechanicznych. Skarżąca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma skarżąca dołączyła kserokopie następujących dokumentów i rachunków: wyciąg nr 31 i 32 z karty kredytowej, z którego wynika, iż całkowite zadłużenie wynosi 729,88 zł - przy limicie 1.000 zł, rachunek opłaty za gaz ( luty 2016 r.) na kwotę 169,27 zł, faktura VAT za usługi telekomunikacyjne – 69,48 zł ( luty 2016 r.), rachunki opłat za energie elektryczna za okres od lutego do czerwca 2016 r. – 124,50 zł, faktura VAT za dostawę i wody i odprowadzenie ścieków ( styczeń 2016 r.) – 117,42 zł., nieczytelne polecenie przelewu z 15 lutego 2016 r. na kwotę 74,52 zł, dwa pokwitowania wpłat z 16 lipca 2015 r. za odpady komunalne i podatek, faktura VAT za zakup lekarstw z 21 październik 2015 r., dokument dostawy wyrobów węglowych z 28 sierpnia 2012 r. wraz z kserem paragonu z tej samej daty, potwierdzenie wpłaty gotówki w wysokości 319,47 zł do kasy "[...]" z dnia 16 grudnia 2014 r., potwierdzenie wypłaty z kasy [...] kwoty 130 zł z dnia 29 grudnia 2014 r., spłata zadłużenia kart kredytowych M. R. ( dwa różne numery rachunków ) w kwocie 110 zł i 100 zł z dnia 21 września 2015 r., odcinki wpłat rat kredytowych do [...] Bank S.A. na kwotę 146,28 9 luty 2016 r. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, iż jedynym jej dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.659,14 zł. Udokumentowane konieczne koszty miesięcznego utrzymania zamykają się kwotą w wysokości 420,19 zł ( opłata za media), oraz opłata za usługi telekomunikacyjne w wysokości 69,48 zł. Ponadto skarżąca spłaca kredyt w [...] Bank w wysokości miesięcznej 146,28 zł. Skarżący nie podaje nawet szacunkowej wartości wydatków koniecznych związanych z codziennym utrzymaniem tj. opłat za zakup żywności, odzież, środki czystości, ewentualnie lekarstwa. Do pisma uzupełniającego skarżąca dołączyła kserokopie rachunków i faktur, które obejmują wydatki z lat poprzednich : dokument dostawy wyrobów węglowych z 28 sierpnia 2012 roku, kopia wpłaty do kasy [...] 319 zł z grudnia 2014 r. tytułem pożyczki 69 i wpłaty kwoty 130 zł tytułem pożyczki 73, potwierdzenie spłaty kredytów za syna M. R. – kwoty 110 zł i 100 zł z września 2015 r., faktura za zakup lekarstw z października 2015 r., dwa pokwitowania wpłat za odpady komunalne - 65,60 zł i podatek – 43,60 zł z lipca 2015 r. Mimo precyzyjnego wezwania skarżąca nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące z aktualnym saldem, nie wyjaśniła też dlaczego tego dokumentu nie przedstawia oraz nie przedłożyła kserokopii umów kredytowych czy aktualnych potwierdzeń spłat kredytów, o których pisze we wniosku. Nie wyjaśniła też czy nadal spłaca dwa kredyty za syna M. czy był to tylko incydentalny przypadek. Również fakt, iż skarżąca utrzymuje dwóch dorosłych synów, którzy mimo braku stałego zatrudnienia nie są nawet zarejestrowani jako osoby bezrobotne, poszukujące zatrudnienia nie może przemawiać za tym, aby z tego tytułu ciężar ponoszenia kosztów postępowania przenosić na współobywateli. Skarżąca nie wykazała też, że w związku z trudną sytuacją materialną jaka deklaruje we wniosku korzystała z pomocy państwa w jakimkolwiek zakresie czy też aby z tego tytułu nie regulowała swoich zobowiązań terminowo. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżąca nie zrealizowała warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).