II SA/Kr 1493/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi i nieregularnymi dochodami, znacznymi wydatkami na utrzymanie nieruchomości i rodziny, a także koniecznością ponoszenia kosztów leczenia matki, uniemożliwia jej pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację majątkową. Wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i córką, a ich miesięczny dochód wynosi 2.413,73 zł, pochodzący z prac dorywczych, emerytury matki i alimentów. Posiada znaczną własność nieruchomości. Skarżąca argumentowała, że jej dochody są nieregularne, a wydatki na utrzymanie nieruchomości i rodziny są wysokie, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 lipca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej wykonanie urządzeń p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom skarżąca I.M. złożyła wniosek, na urzędowym formularzu "PPF", o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu ciężkiej sytuacji majątkowej. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz matką A.O. oraz 15-letnią córką M.M. . Ich miesięczny dochód wynosi 2.413,73 zł i stanowi go dochód z prac dorywczych wnioskodawczyni w wysokości około [...] zł, emerytura jej matki w wysokości [...] zł oraz alimenty na córkę w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom mieszkalny jednorodzinny o powierzchni 160 m² położony na działce wielkości 14 arów, nieruchomość rolna o powierzchni 162 arów oraz nieruchomość budowlana niezabudowana o powierzchni 24 arów położone w Ś. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi. Matka wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, ani innych przedmiotów przedstawiających wysoką wartość majątkową. Jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura. Córka skarżącej nie osiąga dochodów, jest uczennicą gimnazjum. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż nie posiada stałych dochodów, a z tytułu wykonywania prac dorywczych osiąga miesięczny dochód wynoszący przeciętnie 500 zł. Zdarza się, że w danym miesiącu nie otrzymuje żadnego zlecenia. Opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości skarżąca ponosi dzięki pomocy finansowej matki, która otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. Ze względu na zły stan zdrowia matka wnioskodawczyni wydaje około 300 zł miesięcznie na leki oraz dodatkowe pieniądze na badania lekarskie i wizyty u kardiologa. Mąż skarżącej, który wyprowadził się z domu 8 lat temu, przekazuje na utrzymanie 15-letniej córki kwotę 600 zł miesięcznie. Środki te przeznaczane są na comiesięczne wizyty u lekarza ortodonty (150 zł), zakup książek, ubrań i artykułów szkolnych oraz częściowo na żywność. Z wymienionych dochodów skarżąca opłaca wraz z matką koszty utrzymania nieruchomości, które są bardzo wysokie zwłaszcza zimą ze względu na koszty ogrzewania. Wydatki miesięczne za wodę, energię elektryczną, gaz i wywóz śmieci wynoszą około 518 zł. Do tego dochodzą wydatki związane z wywozem nieczystości (szambo), podatek od nieruchomości oraz zakup węgla, ponieważ ogrzewanie gazowe nie jest wystarczające. We wrześniu skarżąca zakupiła węgiel za kwotę 1.150 zł, w styczniu za 600 zł, a w lutym za 100 zł. Na żywność, środki czystości oraz zaspokajanie bieżących potrzeb wydatkowana jest kwota około 800 zł miesięcznie. Powyższe należności udaje się regulować skarżącej tylko dzięki pomocy finansowej mamy. Skarżąca nie ma możliwości zadłużenia się u znajomych, czy zaciągnięcia pożyczki w banku, gdyż jej miesięczne dochody i suma wydatków nie pozwoliłyby na spłatę takich zobowiązań. Z tych względów nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym be uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżąca nie dysponuje stałym dochodem. Z prac dorywczych uzyskuje dochody w wysokości około 500 zł miesięcznie. Na 15-letnią córkę M.M. otrzymuje alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie. Z uwagi na trudną sytuację materialną w ponoszeniu kosztów utrzymania pomaga skarżącej jej matka pobierająca emeryturę w wysokości [...] zł. Stan zdrowia matki skarżącej wymaga ponoszenia wydatków na zakup leków w wysokości około 300 zł oraz dodatkowo kosztów badań i specjalistycznych wizyt u lekarza kardiologa. Koszty utrzymania nieruchomości, w której zamieszkuje skarżąca są znaczne szczególnie w sezonie grzewczym. Środki finansowe, którymi skarżąca dysponuje pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Wnioskodawczyni nie ma zatem możliwości, aby poczynić z nich jakichkolwiek oszczędności. W sytuacji majątkowej skarżącej poniesienie przez nią kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu siebie oraz rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło