II SA/Kr 1499/03

WyrokWSA w Krakowie2005-10-24

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia adresu stałego pobytu osoby podlegającej wymeldowaniu, zwłaszcza w sytuacji istnienia sprzeczności w oznaczeniu tego adresu w dokumentach administracyjnych i dowodzie osobistym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o wymeldowaniu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organy administracji publicznej nie zebrały materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe ustalenie adresu stałego pobytu, którego dotyczyły decyzje. Istniała bowiem podstawowa sprzeczność w oznaczeniu tego adresu w wydanych decyzjach oraz w dowodzie osobistym skarżącego, co zostało pogłębione przez używanie różnych oznaczeń numerycznych tego samego adresu w dokumentach zgromadzonych przez organy. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie J. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] złożyła M. W., wskazując, że J. K. nie mieszka tam od ponad dwudziestu lat. J. K. przyznał, że od 1993 r. mieszka w innej miejscowości, ale nie zgadza się na wymeldowanie, twierdząc, że jest współwłaścicielem nieruchomości i odzyskał mieszkanie. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu, co utrzymał w mocy Wojewoda. J. K. złożył skargę do sądu, zarzucając błąd organów w ustaleniu jego adresu i celu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 27 maja 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2003 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 maja 2003 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji W dniu [...] lutego 2003 r. M. W. złożyła w Urzędzie Miasta [...] wniosek o wymeldowanie J. K. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w [...].W uzasadnieniu swojego wniosku wskazała, że jest z mężem właścicielem nieruchomości na której znajduje się budynek gdzie jest zameldowany J. K. który nie mieszka w nim od ponad dwudziestu lat natomiast wnioskodawczyni została zobowiązana do rozbiórki tego budynku. W toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji przeprowadzona została w dniu [...] marca 2003 r. rozprawa podczas której wnioskodawczyni wyjaśniła, że J.K. - jej krewny- wyprowadził się dwadzieścia lat temu do swojej żony i z nią mieszka w [...] przy ulicy [...] . Lokal z którego domaga się wymeldowania J.K. to stary drewniany budynek w całości wykorzystywany na sklep i zaplecze sklepowe. Na działce stoi też wybudowany przez nią budynek na który uzyskała pozwolenie pod warunkiem wyburzenia starego domu. Z kolei J.K. przyznał, że faktycznie od 1993 r. mieszka wraz z żoną przy ul.[...] w II [...] . Wyprowadził się z przedmiotowego lokalu na podstawie ustnej umowy z rodziną S. która chcąc poszerzyć sklep zwróciła się do niego o czasowe opuszczenie lokalu i wbrew obietnicom nie przywróciła pomieszczeń do stanu poprzedniego .Nie starał się o przywrócenie posiadania lokalu ale nie zgadza się na wymeldowanie. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. znak [...] orzekł o wymeldowaniu J.K. z pobytu stałego przy ulicy [...] w [...] uznając, że tam nie zamieszkuje natomiast mieszka ze swoją żoną w [...] przy ul. [...]. Odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...] złożył J.K. zarzucając, że nie mógł wyprowadzić się z lokalu wskazanego w decyzji skoro nie jest tam zameldowany ponieważ od [...] grudnia 1955 r. jest zameldowany w [...] przy ulicy [...] .Ponadto dom wraz z działką jest jego własnością i podjął starania o jego odzyskanie. Do odwołania J.K. załączył kserokopię części swojego dowodu osobistego [...] w którym znajduje się wpis o zameldowaniu na pobyt stały w dniu [...] grudnia 1955 r. w Kielcach przy ulicy [...] oraz kopię Aktu Własności Ziemi z dnia [...] grudnia 1974 stwierdzającego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.Nr 27,poz.250) ,że wymienione w tym akcie osoby a wśród nich J.K. zamieszkały [...] ulica [...] stały się z mocy prawa współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni 0,0707 ha wraz z zabudowaniami położonej w [...] przy ulicy [...]. W związku z odwołaniem M. W. oświadczyła, że zawarte w nim twierdzenia są nieprawdziwe przedkładając m.in. pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w [...] przy ulicy [...] wydane G. i S. S. zamieszkałym w [...] ul. [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. przez Wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta [...] . W decyzji tej na inwestora nałożony został obowiązek rozebrania budynku mieszkalnego istniejącego na działce na dzień zgłoszenia nowo wybudowanego obiektu do użytkowania. Zgodnie z tzw. rozdzielnikiem decyzję miał otrzymać także J.K. na adres [...] ul. [...] Z kolei decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Prezydent Miasta [...] przeniósł poprzednią decyzję udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na M. i D. W. zamieszkałym -jak wskazano w decyzji-[...] ul. [...]. Według tzw. rozdzielnika decyzję mieli otrzymać M. i D. W., zamieszkali ul. [...] oraz G. S. zamieszkała [...] ul. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia 27 maja 2003 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania J.K. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał ,że bezspornym jest ,iż J.K. nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w [...] od kilkudziesięciu lat, co potwierdzili zarówno J.K. jak i M. W., że J.K. koncentruje swoje życie osobiste w innym miejscu pobytu. Utrzymywanie zameldowania J.K. pod tym adresem zdaniem organu II instancji stanowiłoby fikcję meldunkową. Na powyższą decyzję Wojewody skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył J.K. zarzucając, że nie został pozbawiony prawa własności do części domu ani też nikt tej części nie odkup ił. Wykorzystując jego nieznajomość prawa mieszkanie zostało wyłudzone na 3 tygodnie nieodpłatnie na magazyn sklepowy przez G. i S. S. doprowadzając do aktualnie istniejącego stanu co następnie przejęła ich córka M. W. wprowadzając w błąd Urząd w [...]. Błąd ten zdaniem skarżącego polegał na niedokładnym sprawdzeniu dokumentów ponieważ M.W. jest współwłaścicielką tylko w 2/5 części nieruchomości i nie może decydować o losach całości domu którego on jest właścicielem. Urzędy mylą się podając w decyzjach i uzasadnieniach numer domu [...] lub [...] ponieważ skarżący był zameldowany przy ul. [...] .Postępowanie ma na celu ułatwienie M.W. uzyskanie odbioru budynku zbudowanego według pozwolenia budowlanego pod numerem [...], czego warunkiem była rozbiórka starego domu stanowiącego własność skarżącego. Obecnie odzyskał już mieszkanie które było zdewastowane i wymaga remontu, po przeprowadzeniu remontu zamierza w nim zamieszkać. Do skargi ponownie została dołączona kopia dowodu osobistego skarżącego, wskazany poprzednio Akt Własności Ziemi, wypis z księgi wieczystej KW Nr [...] (dawny KW Nr [...])i wyrys mapki geodezyjnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł ojej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji wskazując ponadto, że skarżący nie podejmował działań prawnych zmierzających do odzyskania mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r.Nr 153, poz. 1271 ze zm.)podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.z 2002 r.Nr 153,poz.l269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 tej ustawy Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi. Skardze wniesionej przez J.K. nie można odmówić trafności lecz nie w pełni z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z brzmieniem art.6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.z 2001 r.Nr 87,poz.960) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei zgodnie z definicją ustawową zawartą w art.9b ust.2 p. 1 tej ustawy, adres określa się przez podanie-w gminach które uzyskały status miasta-nazwy miasta (dzielnicy),ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia) oraz nazwy województwa. Organy prowadzące postępowanie zobowiązane były zgodnie z treścią art.7 oraz art.77§ 1 kodeksu postępowania administracyjnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dlatego też rozpoznając wniosek o wymeldowanie J.K. przede wszystkim powinny były ustalić adres którego wniosek dotyczył. Od tego bowiem również zależała trafność decyzji o wymeldowaniu wydawanej na podstawie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji, zmodyfikowanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r.(Dz.U.z 2002 r.Nr 78,poz.716) z którego wynika, że organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku stwierdził, że organy ewidencji ludności rozstrzygając sprawy o wymeldowanie osób badają i oceniają stan faktyczny ustalając czy konkretna osoba zameldowana pod oznaczonym adresem na pobyt stały faktycznie tam nie przebywa oraz czy opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe. Organy administracji orzekające w sprawach meldunkowych nie badają natomiast tytułu prawnego do zajmowania lokalu, a jedynie fakt zamieszkiwania w nim. Dlatego też nietrafnym jest podnoszony w skardze i w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego zarzut posiadania tytułu prawnego do zajmowania lokalu. Nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy zachodzą przesłanki do wymeldowania J.K. w zakresie faktu opuszczenia lokalu, dobrowolności i trwałości tego faktu. Uzasadnienia decyzji organów I i II instancji w tym zakresie spełniają wymogi określone w art.107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego a dokonana przez organy analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego była swobodna, lecz nie dowolna i mająca pokrycie w materiale dowodowym. Nie ulega jednak też najmniejszej wątpliwości, że nie został zebrany materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie adresu stałego pobytu którego decyzje dotyczą skoro zachodzi podstawowa sprzeczność pomiędzy określeniem tego adresu w decyzjach wydanych w postępowaniu o wymeldowanie a określeniem widniejącym w dowodzie osobistym skarżącego. Ta sprzeczność jest jeszcze bardziej pogłębiona przez używanie w dokumentach w sprawie zgromadzonych przez organy administracji różnych określeń numerycznych przedmiotowego adresu przy ulicy [...] w [...] ,na co trafnie zwrócił uwagę skarżący. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego i postępowania powyżej opisane co miało wpływ na wynik sprawy, uchy l ił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art.145 §1 pkt 1 a oraz c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło