II SA/Kr 1501/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej I.M. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dna [...] marca 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 103 ust. 2, art. 55 ust. l pkt 3, 59 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.), Prezydent Miasta K. udzielił K. i J. B. pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe wybudowanego bez pozwolenia na budowę przy ul. Z. w K. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że w wyniku przeprowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. postępowania ustalono, że na działce nr "1" przy ul. Z. w K. wybudowano bez pozwolenia na budowę zbiornik na nieczystości ciekłe. Według oświadczenia inwestorów K. i J. B. zbiornik ten został wybudowany, w latach 70 tych. Postanowieniem, opartym na art. 81c Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zażądał od inwestorów oceny technicznej wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe. Inwestorzy dostarczyli opinię techniczna oraz próbę szczelności. Z opracowań tych wynika, że przedmiotowe szambo zostało wybudowane prawidłowo i nadaje się do dalszej eksploatacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia [...] września 2001r., znak: [...] nałożył zatem na K. i J. B. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestorzy wystąpili więc z takim wnioskiem. Wobec powyższego Prezydent orzekł o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Od decyzji tej odwołała się I.M. podnosząc, że nie ma zastrzeżeń wobec pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Podnosi jednak, że inwestorzy nie wykopali do dnia dzisiejszego rur biegnących wzdłuż jej posesji, a którymi, jej zdaniem, odprowadzane są nieczystości z tego zbiornika do dołu kloacznego na działce inwestorów. W wyniku rozpoznania tego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego zbiornika. W uzasadnieniu wskazał, że inwestorzy zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] września 2001r., znak: [...], do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego zbiornika, wybudowanego samowolnie w latach 70-tych. Inwestorzy wystąpili z takim wnioskiem załączając do niego opinie techniczna oraz próbę szczelności zbiornika. Z ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego wynika, że zbiornik ten został zrealizowany przed 1 stycznia 1995 r., dlatego też, stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., mają zastosowanie do niego przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Inwestorzy dostarczyli stosowne opracowania w tym zakresie - opinie techniczną i próbę szczelności. Wynika z nich, że zbiornik jest szczelny, należy go uznać za wykonany prawidłowo pod względem technicznym i nadaje się do dalszej eksploatacji. Zdaniem Wojewody w takiej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, aby udzielone pozwolenie na użytkowanie pozbawione było podstaw i aby nie mogło być wydane. Wojewoda zwraca jednak uwagę, że w podstawie prawnej decyzji nie powinny być przywołane art. art. 55 ust. 1 pkt 3 i 59 ust. l Prawa budowlanego z 1994 r. Wobec natomiast zarzutu podniesionego w odwołaniu co do odprowadzania nieczystości ze zbiornika, Wojewoda podniósł, że z ustaleń organu nadzoru budowlanego wynika, że rurka wychodząca z komory zbiornika została całkowicie zabetonowana. Z decyzją tą nie zgodziła się I.M. wnosząc skargę do sądu administracyjnego. Podniosła w niej zastrzeżenia jedynie do kwestii odprowadzenia nieczystości z przedmiotowego zbiornika. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. l i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonuj ą również z urzędu. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe był art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Co dopiero przywołany art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. w dacie orzekania brzmiał: "1. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." Skoro organy orzekające przyjęły za wiarygodne, że przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe został wybudowany w latach 70 tych, to w świetle powyższego, mając na względzie funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzję nakładającą, na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, należało zastosować do orzekania w niniejszej sprawie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy Prawa budowlanego z 1974 r. Jak głosi bowiem teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt: IV S.A. 783/97, LEX nr 47283, "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. tj. przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa- sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia." Zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. "Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu." Stwierdzając zdatność do użytku wykonanego obiektu budowlanego rzeczą organów było sprawdzenie, czy zrealizowany już zbiornik na nieczystości ciekłe spełnia wymagania prawa. "Wymagania te należy rozumieć szeroko, nie ograniczając ich do zdatności do użytkowania jedynie z uwagi na potrzeby inwestora, ale także interes osób trzecich, wymagania ochrony środowiska, przepisy sanitarne itd." (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 1999 r., sygn. akt: IV S.A. 1149/97, LEX nr 47807). W rozpatrywanej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że "inwestorzy dostarczyli opinię techniczną wraz z próbą szczelności zbiornika, wykonaną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, w której to opinii zawarte jest stwierdzenie, że omawiany zbiornik na działce Państwa B. jest szczelny, należy go uznać za wykonany prawidłowo pod względem technicznym i nadaje się do dalszej eksploatacji." Podobnie organ I instancji oparł się na tejże opinii. Żaden jednak z organów nie dokonał jej oceny, w myśl swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zarówno organ II jak i I instancji nie zajęły także stanowiska, co do wyżej wspomnianych kwestii związanych wymaganiami sanitarnymi i ochrony środowiska. Nadto, uszło uwadze organowi odwoławczemu, który nie tylko, że rozstrzyga powtórnie daną sprawę administracyjną, to sprawuje również kontrolę instancyjną, iż organ I instancji objął swoim rozstrzygnięciem jedynie sam zbiornik na nieczystości ciekłe. Tymczasem jak wynika z protokołu z przeprowadzonych w dniu 15 lutego 2001 r. oględzin oraz załącznika w postaci mapy zasadniczej z naniesionymi na nią obiektami, całość funkcjonalną tworzą zbiornik dwukomorowy z kręgów betonowych, rurka poprowadzona wzdłuż ogrodzenia i zbiornik w ogródku. W takim stanie rzeczy ta całość powinna być oceniona pod względem zdatności do użytkowania przez właściwe w tej sprawie organy. Wreszcie, organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji oparte między innymi na art. 55 ust. l pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. stojąc na stanowisku, iż zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skoro organ odwoławczy zauważył ten błąd organu niższego stopnia, to w ramach sprawowanej kontroli instancyjnej powinien usunąć to naruszenie korzystając z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że sprawa nie została rozpoznana i rozstrzygnięta zgodnie z wymogami art. 7, 77 § l, 107 § 3 k.p.a. Nie spełnia to także postanowień zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Takie działania organów nie powodują również zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Decyzje obu organów naruszają, zatem przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzja organu I instancji narusza: art. art. 6, 7, 8, 11, 77 § l, 80 i 107 § 3 k.p.a., a organu II instancji dodatkowo art. 138 § l pkt l k.p.a. W ponownym rozparzeniu sprawy organy orzekające zobowiązane będą do ustalenia wszystkich powyżej wskazanych okoliczności rzutujących na zdatność do użytkowania przedmiotowego obiektu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).