II SA/Kr 1501/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 21 stycznia 2013 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2013 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką. Ich miesięczny dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej waha się między 3000 a 3.500 zł. Córka skarżącej według wyjaśnienia nie posiada obecnie żadnego dochodu, gdyż została zwolniona z pracy. W składa majątku skarżącej wchodzą trzy działki o pow. 7ha, 38 arów i 86 arów. Skarżąca jest też właścicielem samochodu osobowego marki [...]. Innego majątku ruchomego ani nieruchomości skarżąca nie wykazała. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniósł, iż działka przemysłowa położona w K. – N. została zajęta przez ZUS i innych dłużników bez możliwości jej zbycia. Działka położona w K. przy ul.[...] stanowi zabezpieczenia hipoteczne kredytu zaciągniętego w I[...] w wysokości 125.000 zł. Natomiast działka położna w K. przy ul. [...] została zajęta w wyniku prowadzonej egzekucji komorniczej. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 4 stycznia 2013 r. wezwano ją do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność , leki. W przypadku zaległości z tytułu tych opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenia z właściwych organów potwierdzających te okoliczność.; - przedstawienie zeznania podatkowego za rok 2011; - przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące; - oświadczenie jaki rodzaj działalności prowadzi, oraz przedłożenie deklaracji VAT za miesiące; - przedłożenie umów kredytowych dotyczących wszystkich zaciągniętych kredytów wraz z harmonogramami ich spłat; - oświadczenie czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 21 stycznia 2013 r. oświadczyła, iż ponosi koszty utrzymania mieszkania, które stanowi własność córki, gdyż ta straciła pracę i nie posiada obecnie żadnego dochodu. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Przedstawiła kserokopię zeznania podatkowego za rok 2011 oraz kserokopię deklaracji VAT 7 za okres od października do grudnia 2012 r., kserokopie umów leasingu operacyjnego na dwa ciągniki Iveco oraz maszynę przemysłu mineralnego – płuczka mieczowo- ślimakowa Trio COARSE, kserokopię umowy kredytu zawarta z [...] zwaną Kredytem Przedsiębiorczym na kwotę [...] zł, kserokopię umowy kredytowej [...] na kwotę [...] zł, kserokopię umowy kredytu na miarę z [...] S.A. na kwotę 40.000 zł oraz porozumienie o restrukturyzacji zadłużenia wynikającego z umowy limitu firmowego plus z [...] z zobowiązaniem miesięcznym w kwocie 4.255,09 zł. , wyciągi z konta firmowego za okres od października do grudnia 2012 r. w [...] ze stanem konta 1.353,00 - środki zablokowane w związku z toczącą się egzekucją administracyjną. Ponadto skarżąca dołączyła pismo z TBS [...] S.A. zawiadamiające panią J.J. , córkę skarżącej o zmianie wysokości czynszu i opłat za lokal mieszkalny położony w K. przy ul. [...] kwota 836,79 zł oraz odcinki wpłat za energię elektryczną na kwotę 927,97 zł. również dotyczącą mieszkania córki. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca osiąga stały miesięczny dochód z prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu, przeróbce, sprzedaży i transporcie piasku, i kamienia rzecznego oraz wapiennego dla przedsiębiorstw produkujących beton. Wysokość miesięcznego dochodu określa na kwotę 3000-3500 zł. Tymczasem jak wynika z załączonych do akt dokumentów zobowiązania kredytowe skarżącej wynikające z zawartych umów leasingowych, umów kredytowych zawartych z [...] oraz porozumienia o restrukturyzacji zadłużenia z [...] stanowią miesięcznie kwotę 17.332,12 zł. Ponadto skarżąca deklaruje, iż ponosi koszt utrzymania mieszkania córki, który według przedstawionych dokumentów miesięcznie wynosi 1.764,76 zł. Dodatkowo skarżąca spłaca kredyt na samochód w [...] zaciągnięty w kwietniu 2012 r. a także uiszcza podatek od nieruchomości w wysokości rocznej 19.580 zł co miesięcznie daje kwotę 1.631 zł, którą należy dodać do stałych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącą. Reasumując zadeklarowane przez skarżącą stałe miesięczne wydatki stanowią kwotę 20.747,88 zł. Jednakże wykazując wydatki konieczne skarżąca nie ujęła wydatków na żywność, środki czystości czy ubrania. Wydatki te po dodaniu powyższych okazałaby się znacznie wyższe. Tymczasem skarżąca określa miesięczny dochód w wysokości między 3.000 a 3.500 zł. W odniesieniu do wykazanych ( potwierdzonych stosownymi dokumentami) miesięcznych wydatków oczywistym jest, iż nie ujawniła ona rzeczywistego miesięcznego dochodu, ani źródeł jego uzyskiwania. Potwierdzeniem tego niech będzie fakt, iż skarżąca nie deklaruje żadnych zaległości w spłacie zaciągniętych kredytów ( potwierdzające przedstawione harmonogramy spłat kredytu, na których i odnotowywane są kolejne wpłaty). Podobnie rzecz ma się ze zobowiązaniami z tytułu opłat za mieszkanie córki. Jak zauważył orzekający sytuacja finansowa skarżącej musiała być na tyle stabilna, iż ta w kwietniu 2012 r. decyduje się na zakup nowego samochodu. Z tego tytułu zaciąga kolejny kredyt- samochodowy. Biorąc pod uwagę wielość już zaciągniętych zobowiązań kredytowych skarżąca musiała wykazać taki dochód miesięczny, który pozwolił na pozytywna weryfikację jej wniosku kredytowego przez [...] Bank. Przedstawione zestawienie dochodów i wydatków skarżącej wskazuje, że byłaby ona w stanie pokryć jedynie 1/6 część wskazanych zobowiązań, bo na tyle byłoby ją stać. Wobec powyższego należało więc przyjąć, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego chociażby w części. Złożone przez nią na urzędowym formularzu oświadczenie jest co najmniej niewiarygodne, w obliczu przedstawionych informacji na temat jej sytuacji finansowej, dochodów i wykazanych wydatków. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).