II SA/Kr 1504/19

WyrokWSA w Krakowie2020-03-05

Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Mirosław Bator, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy unieważnienie zezwolenia przewoźnika na transport zwierząt jest proporcjonalną sankcją za naruszenie przepisów o ochronie zwierząt podczas transportu, w szczególności gdy zwierzęta były w złej kondycji, a ich rozładunek odbywał się w sposób niehumanitarny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że unieważnienie zezwolenia przewoźnika na transport zwierząt było proporcjonalną i zgodną z prawem sankcją za stwierdzone rażące naruszenia przepisów o ochronie zwierząt podczas transportu. Naruszenia te obejmowały przewóz zwierząt w złej kondycji, niehumanitarne traktowanie podczas rozładunku, brak zapewnienia opieki weterynaryjnej oraz nieprawidłowe prowadzenie dokumentacji, co uzasadniało zastosowanie najsurowszej sankcji przewidzianej w przepisach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii o unieważnieniu zezwolenia przewoźnika na transport zwierząt. Organ stwierdził, że T. M. dopuścił się licznych naruszeń przepisów o ochronie zwierząt podczas transportu, w tym przewozu zwierząt w złej kondycji, niehumanitarnego rozładunku z użyciem wózka widłowego i poganiacza elektrycznego, braku opieki weterynaryjnej oraz nieprawidłowego prowadzenia dokumentacji. T. M. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieproporcjonalność nałożonej sankcji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję [....] Lekarz Weterynarii w K. z dnia 16 września 2019 r., znak: [...] w przedmiocie unieważnienia zezwolenia przewoźnika skargę oddala. Decyzją z dnia 12 lipca 2019 r. nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w N. T. unieważnił zezwolenie przewoźnika zgodne z art. 10 ust. 1 - TYP 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 nr PL12112821/2017/PIW/400/T/żywe zw./01Z/17 wydane w dniu 2 marca 2017 r., zmienione decyzją nr [...] z dnia 9 maja 2019 r. dla przewoźnika T. M.. W wyniku przeprowadzonego postępowania, dokumentacji z przeprowadzonych kontroli, zapisu monitoringu znajdującego się w ubojni, a także przesłuchania T. M., organ stwierdził naruszenie przez przewoźnika przepisów rozporządzenia 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE. W ocenie organu T. M. dokonał niedozwolonego transportu zwierząt (przewóz zwierząt bez zdolności transportowej, słabych, chudych, kulawych, brak uboju z konieczności sztuki bydła, która nie mogła zejść o własnych siłach ze środka transportu, przenoszenie jej w sposób powodujący cierpienie i stres), powierzył obsługę zwierząt podczas transportu osobie nieprzeszkolonej, nie zapewnił właściwego leczenia weterynaryjnego zwierzętom chorym i zranionym, dokonał rozładunku mającego znamiona znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o ochronie zwierząt. Organ stwierdził również, że T. M. nie prowadził rzetelnie dokumentacji dla każdego środka transportu. W ocenie organu stwierdzone znaczne naruszenia przepisów rozporządzenia nr 1/2005, brak wiedzy o transporcie zwierząt, przyjęcie do transportu zwierząt chorych, kulawych, słabych, przewidując, że nie przetrwają transportu, umyślne przyczynienie się do zadania bólu i cierpienia transportowanym zwierzętom, brak zapewnienia im opieki lekarza weterynarii, czy nawet pracownika ubojni celem ich ewentualnego uśmiercenia, wskazały na konieczność unieważnienia zezwolenia udzielonego przewoźnikowi. Zdaniem organu, okoliczności związane z dokonanym rozładunkiem, swobodne wejście na teren ubojni późną nocą, bez obecności jej właścicieli, pracowników lub urzędowego lekarza weterynarii, dowodzi przemyślanego, planowanego działaniu, mającemu na celu uniknięcie obecności osób odpowiedzialnych za odbiór transportu w rzeźni i tym samym celowemu dostarczeniu do ubojni bydła w złej kondycji. Ponieważ niezgodności, które wystąpiły w czasie transportu z dnia 28 maja 2019 r. są nieodwracalne i ryzyko ich ponownego wystąpienia jest bardzo duże, organ uznał, że odpowiednią sankcją będzie unieważnienie zezwolenia, gdyż sankcja w postaci dodatkowych kontroli przewoźnika nie będzie wystarczającym środkiem, przy tak istotnym pogwałceniu przepisów rozporządzenia nr 1/2005. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się T. M.. W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach, tj. przez brak ustaleń w zakresie tego, czy w momencie załadunku zwierząt na środek transportu były one niezdolne do transportu i czy odwołujący nie będący lekarzem weterynarii był w stanie rzetelnie ocenić ich stan. Odwołujący się zarzucił również naruszenie art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez podjęcie przez organ I instancji decyzji o unieważnieniu zezwolenia na transport zwierząt w sytuacji istnienia niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny być rozstrzygane na korzyść strony oraz poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem zasady bezstronności przejawiające się zastosowaniem względem odwołującego najsurowszej z możliwych sankcji tylko ze względu na osobistą niechęć i uprzedzenia pracowników organu wobec odwołującego. T. M. zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 25 w zw. z art. 26 ust. 4 pkt c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań poprzez zastosowanie wobec odwołującego kary nieproporcjonalnej do stwierdzonych naruszeń i unieważnienie zezwolenia przewoźnika w sytuacji gdy istniała możliwość zastosowania kary o mniej dolegliwym charakterze, która spełniała wymogi skuteczności, proporcjonalności i odstraszania. Decyzją z dnia 16 września 2019 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. T. z dnia 12 lipca 2019 r. nr [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1557 ze zm.), art. 26 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenia (WE) 1255/97 (Dz. U. UE L 3 z 5.01.2005 r. ze zm.), w związku z art. 37b pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r. poz. 122 ze zm.) oraz art. 77 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. 2018 r. poz. 1967). Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji z należytą dbałości i dokładnością ocenił zarówno przesłanki o charakterze materialnoprawnym, jak i formalnoprawnym. Jak wykazało postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie, T. M. w dniu 28 maja 2019 roku ok. godz. 1:40 dostarczył do ubojni i z pomocą swojego brata K. M. dokonał rozładunku 12 sztuk bydła. Przy rozładunku nie był obecny urzędowy lekarz weterynarii ani pracownik rzeźni odpowiedzialny za dobrostan zwierząt. Do transportu, jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia 28 maja 2019 r. dopuszczono zwierzęta osłabione, wycieńczone i w bardzo złej kondycji. Ich stan oceniono jako "niezadawalający", u większości sztuk stwierdzono liczne otarcia i skaleczenia tj. świeże rany przypuszczalnie powstałe w trakcie transportu lub rozładunku - w następstwie czego 1 sztuka o nr [...] padła przed przybycie urzędowego lekarza weterynarii, a kolejne dwie ([...], [...] w stanie agonalnym, nie mogące o własnych siłach utrzymać pozycji stojącej ubito z konieczności ze względów humanitarnych, kolejne 3 sztuki ([...]) określone "kacheksja, charłactwo", skierowano do zakładu utylizacyjnego tzn. nie zostały przeznaczone do spożycia przez ludzi oraz jedna sztuka w pozycji leżącej - osłabiona, wycieńczona. Zestawienie faktów dotyczących fizycznego dostarczenia zwierząt do rzeźni z dokumentacją towarzyszącą przesyłce świadczy zdaniem organu o tym, że w dacie dostarczenia bydła do rzeźni przewoźnik T. M. nie posiadał wymaganych dokumentów. Z dokumentacji wynika bowiem, że świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym nr [...] zostało zatwierdzone w systemie TRACES dnia 28 maja 2019 roku o godzinie 7:40:34, natomiast przewoźnik dostarczył je do rzeźni o godzinie 11:15. Na uwagę zasługuje również fakt, iż świadectwo wskazuje w pkt. 1.15, datę i godzinę wyjazdu na dzień: [...] godz. 9:00, a w pkt.l.29 określa przybliżony czas przewozu 2 godziny. Powyższe ustalenia, a także analiza zgromadzonego materiału dowodowego, jednoznacznie wykazała, w ocenie organu odwoławczego, że T. M. w sposób ewidentny i nie budzący żadnych wątpliwości naruszył postanowienia rozporządzenia 1/2005 poprzez: 1. dopuszczenie do załadunku na środek transportu zwierząt w złej kondycji - niezdolnych do samodzielnego poruszania się bez pomocy lub poruszania się bez bólu, zwierząt kulejących, słabych, chudych oraz z objawami bólu, tym samym naruszył przepis zawarty w załączniku 1, rozdział 1 ust. 1 i 2 lit. a rozporządzenia 1/2005; 2. rozładowanie zwierząt niemogących się samodzielnie poruszać w sposób niehumanitarny i z naruszeniem przepisów. T. M. nie wezwał lekarza weterynarii, tym samym nie zapewnił zwierzętom właściwej pierwszej pomocy i nie powiadomił urzędowego lekarza weterynarii lub osoby zajmującej się dobrostanem w rzeźni naruszając przepis zawarty w załączniku 1, rozdział 1 ust. 2 lit. a, pkt 4 rozporządzenia 1/2005; 3. użycie wózka widłowego do rozładunku jednej ze sztuk, która upadła na rampie rozładunkowej i nie mgła się podnieść oraz dopuścił się względem niej innych czynności powodujących jej ból i cierpienie, co stanowi naruszenie przepisu zawartego w załączniku 1, rozdział III ust. 1 pkt 1.8 lit c rozporządzenia 1/2005; 4. użycie poganiacza elektrycznego wobec sztuki bydła nie mogącej się poruszać o własnych siłach – co stanowi naruszenie przepisu zawartego w załączniku I rozdział III ust. l pkt 1.9 rozporządzenia 1/2005; 5. przesunięcie na siłę jednej krowy leżącej w przejściu metalową bramką boksu i kopanie jej nogą naruszając przepis zawarty w załączniku I, rozdział III ust. 1, pkt. 1.8 lit. a, b i d rozporządzenia 1/2005; 6. dopuszczenie do pomocy przy transporcie i rozładunku pomocnika, który nie posiada licencji, częste i niedelikatne używanie przez niego do poganiania bydła prętu oraz kija oraz przesuwanie na siłę i kopanie krów nogą, naruszając tym samym zapis art. 3 lit. e rozporządzenia 1/2005; 7. niewłaściwe prowadzenie dokumentacji przewożonych zwierząt tj. rejestru za 2017 i 2018 rok oraz braki w dokumentacji za 2019 r. co narusza § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie zarobkowego przewozu lub przewozu zwierząt wykonywanego w związku z prowadzeniem innej działalności gospodarczej oraz art. 34 rozporządzenia 1/2005 (protokół kontroli nr 07/P/2019 z dnia 6-12 czerwca 2019 r.); 8. dostarczenie do ubojni zwierząt bez wymaganej przepisami prawa dokumentacji tj. świadectwa zdrowia, paszportów oraz łańcuchów żywnościowych towarzyszących zwierzętom dostarczanym do uboju, co narusza zapisy art. 3 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz.U. z 2019 r. poz. 475). Organ podkreślił, że T. M. prowadząc działalność nadzorowaną w zakresie zarobkowego przewozu zwierząt zobowiązany był do szczegółowego wykazania się znajomością przepisów prawa w tym zakresie obowiązujących, a także do prawidłowego stosowania ich w praktyce. Od licencjonowanego przewoźnika wymaga się bowiem umiejętności oceniania na bieżąco stanu zwierząt. Zgodnie z deklaracją złożoną przez urzędowego lekarza weterynarii miejsca pochodzenia na świadectwie zdrowia nr [...], zwierzęta zostały zakwalifikowane jako zdolne do transportu. Zatem brak było podstaw świadczących o załadunku zwierząt niezdolnych do samodzielnego poruszania. W sytuacji, gdy podczas załadunku zwierząt ich stan zdrowia budził wątpliwości u przewoźnika powinien on zakwestionować ten fakt już w momencie załadunku zwierząt. Ocena zdolności zwierząt do transportu nie wykracza poza zakres zdobytej podczas szkoleń przez przewoźnika wiedzy. W kontekście powyższego, zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 k.p.a. organ uznał za chybiony i nie znajdujący uzasadnienia w materiale dowodowym. W sposób oczywisty przez działania T. M. naruszony został art. 3 i 4 oraz załącznik I i II rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje na brak wiedzy przewoźnika lub ignorowanie przepisów prawa o ochronie zwierząt. Nagrania filmowe i zdjęcia obrazują skrajnie wychudzone i wyniszczone zwierzęta określone w aktach sprawy jako "kacheksja, charłactwo", pokazują czynności kopania, przepychania i dźgania zwierząt oraz używania poganiacza elektrycznego przez ich opiekunów w stosunku do leżącej sztuki bydła, która ma trudności z samodzielnym utrzymaniem pozycji stojącej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego domniemania odwołującego, że przed załadunkiem zwierzęta mogły zostać za pomocą silnych leków przeciwbólowych krótkotrwale doprowadzone do stanu, w którym wydawały się zdatne do transportu, organ odwoławczy wyjaśnił, że z przedstawionych łańcuchów żywnościowych towarzyszącym zwierzętom dostarczanym do uboju nie wynika, aby zostały im podane jakiekolwiek substancje, leki weterynaryjne czy preparaty przeciwpasożytnicze, tym samym zawartą w odwołaniu argumentację należy uznać za próbę wytłumaczenia niewłaściwego zachowania licencjonowanego przewoźnika względem przekazanych mu pod opiekę zwierząt. Odnosząc się do kwestii zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania o wykroczenie jakie zostało wszczęte przez Powiatową Komendę Policji w N. T. – organ stwierdził, że prowadzenie tych dwóch postępowań (karnego i administracyjnego) ze sobą nie koliduje, a naruszenie przepisów na które wskazał [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w niniejszej decyzji uprawniało go do prowadzenia postępowania i wydania rzeczonej decyzji. Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował nakazy wyspecyfikowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 roku bowiem analiza akt także na etapie odwoławczym prowadzi do wniosku, że należało unieważnić zezwolenie dla przewoźnika. Skargę na ww. decyzję wniósł T. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo wadliwości rozstrzygnięcia organu I instancji, która przesądza o konieczności jego uchylenia; - art. 15 k.p.a., 11 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności sprawy oraz nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do podniesionych w odwołaniu zarzutów i tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasady przekonywania, - 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, - art. 7, 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach; Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 25 w zw. z art. 26 ust. 4 pkt c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniających dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 1255/97 poprzez zastosowanie wobec T. M. kary nieproporcjonalnej do stwierdzonych naruszeń i unieważnienie zezwolenia przewoźnika w sytuacji, gdy istniała możliwość zastosowania kary o mniej dolegliwym dla strony charakterze, która spełniała wymogi skuteczności, proporcjonalności i odstraszania. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań. W powołanym rozporządzeniu Rady (WE) nr 1/2005 Unia Europejska określiła obowiązki wszystkich podmiotów uczestniczących w procesie przewozu zwierząt (przewoźników, organizatorów transportu, kierowców, opiekunów). Przepisy te mają na celu zapewnić dobrostan zwierząt podczas transportu, w tym zapobiec zranieniu lub cierpieniom zwierząt oraz zapewnić im warunki odpowiednie do ich potrzeb. Przepisy te podlegają bezpośredniemu zastosowaniu przez organy administracji publicznej państw członkowskich. Zgodnie z punktem 1 i 2 lit. a i b w rozdziale I załącznika I do rozporządzenia, zwierzęta mogą być przewożone jedynie jeżeli są zdolne do transportu, natomiast wszystkie zwierzęta muszą być transportowane w warunkach gwarantujących im brak zranień lub niepotrzebnego cierpienia. Zwierzęta zranione lub wykazujące słabość fizjologiczną lub patologię, nie będą uważane za zdolne do transportu, w szczególności jeśli nie są zdolne do samodzielnego poruszania się bez bólu lub poruszania się bez pomocy lub mają poważną ranę otwartą, lub wypadnięcie. Zgodnie z punktem 4 w rozdziale I załącznika I do rozporządzenia, jeśli zwierzęta chorują lub zraniły się podczas transportu, zostaną oddzielone od innych i otrzymają właściwą pierwszą pomoc, jak najszybciej jest to możliwe. Otrzymają właściwe leczenie weterynaryjne, a w razie potrzeby, zostaną poddane ubojowi lub zabite w sposób niepowodujący niepotrzebnych cierpień. Zgodnie z punktem 1.8 lit. a, b i c, w rozdziale III załącznika I do rozporządzenia, zakazane jest uderzanie lub kopanie zwierząt, stosowanie nacisku na jakąkolwiek cześć ciała w sposób powodujący, niepotrzebny ból lub cierpienie, zawieszanie zwierząt za pomocą środków mechanicznych. Zgodnie natomiast z punktem 1.9 w rozdziale III załącznika I do rozporządzenia, w miarę możliwości powinno się unikać stosowania urządzeń wykorzystujących wstrząsy elektryczne. W odpowiednim przypadku, urządzenia te będą stosowane tylko wobec dorosłego bydła i dorosłych świń, które nie chcą się poruszyć i jedynie wtedy, gdy w miejscu, do którego ma przejść jest wolna przestrzeń. Impulsy powinny trwać nie dłużej niż jedną sekundę, być odpowiednio oddzielone i stosowane jedynie do mięśni tylnej części ciała. Impulsy nie mogą być stosowane w sposób powtarzalny jeśli zwierzę nie reaguje. Ponadto, zgodnie z art. 3 lit. e rozporządzenia nr 1/2005 personel zajmujący się zwierzętami posiada odpowiednie wyszkolenie lub kompetencje wymagane w tym przypadku i wykonuje swoje obowiązki bez stosowania przemocy lub jakiejkolwiek metody powodującej niepotrzebny strach, zranienie lub cierpienie. W ocenie organów inspekcji weterynaryjnej wszystkie wymienione przepisy zostały naruszone przez skarżącego w związku z prowadzoną działalnością w zakresie przewozu zwierząt, a naruszenia te stanowią podstawę do unieważnienia zezwolenia przewoźnika, stosownie do art. 26 ust. 4 lit. 3 rozporządzenia nr 1/2005. Sąd tę ocenę podziela. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego T. M., będący licencjonowanym przewoźnikiem zajmującym się przewozem zwierząt, w dniu 28 maja 2019 r. dostarczył do ubojni w S. oraz dokonał rozładunku 12 sztuk bydła. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 28 maja 2019 r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. T. wynika, że stan zwierząt oceniono jako niezadowalający, wskazano na naruszenie przepisów o dobrostanie zwierząt poprzez ich złe traktowanie oraz zaniedbanie, wskazano także na naruszenie przepisów o zdrowiu zwierząt poprzez dostarczenie i transportowanie zwierząt chorych lub podejrzanych o chorobę. W trakcie oceny stanu zdrowia zwierząt przeprowadzonej przez lekarza weterynarii stwierdzono, że 1 sztuka bydła padła przed przybyciem lekarza do rzeźni, 2 sztuki były w stanie agonalnym, 3 sztuki zostały określone jako "kacheksja, charłactwo", 1 sztuka była w pozycji leżącej, osłabiona i wycieńczona. W przypadku bydła będącego w stanie agonalnym dokonano jego ubicia ze względów humanitarnych. U większości sztuk stwierdzono świeże rany powstałe w trakcie transportu lub rozładunku, liczne otarcia i skaleczenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zapisu monitoringu znajdującego się ubojni, do której przywieziono zwierzęta, wynika również, że podczas rozładunku w stosunku do sztuki bydła, która upadła na rampie rozładunkowej i nie mogła poruszać się o własnych siłach, użyto wózka widłowego. Inne zwierzęta, które również były osłabione i miały trudności z poruszaniem się i utrzymaniem pozycji stojącej były kopne, przepychane, dźgane, używano także poganiacza elektrycznego. Potwierdzają to również zeznania skarżącego. Ze stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący dokonał przewozu zwierząt w bardzo złej kondycji, wychudzonych, wycieńczonych, niezdolnych do samodzielnego poruszania się bez bólu (a zatem i do transportu), kulejących, przyjmujących, na skutek bólu nieprawidłową postawę (mających wygięty grzbiet, nieprawidłowy chód). Zgromadzony przez organ materiał dowodowy potwierdza, że rozładunek zwierząt został dokonany przez skarżącego w sposób niehumanitarny. Świadczą o tym m.in. świeże rany zwierząt, wykorzystanie wózka widłowego w stosunku do zwierzęcia, które nie mogło poruszać się o własnych siłach, a także używanie wstrząsów elektronicznych w stosunku do pozostałych zwierzą, zadając im tym samym ból i cierpienie. Po przybyciu transportu do ubojni do zwierząt skarżący nie wezwał lekarza weterynarii, ani żadnej innej osoby, która mogłaby udzielić pomocy cierpiącym zwierzętom. Przy transporcie i rozładunku skarżącemu pomagał jego brat, który nie był osobą przeszkoloną w zakresie transportu zwierząt (bez licencji), a który do poganiania bydła używał prętu i kija, przesuwał zwierzęta na siłę i kopał. Skarżący nie dysponował również świadectwami zdrowia oraz paszportami zwierząt dostarczanych do uboju, co stanowi dodatkowo naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz.U. z 2019 r. poz. 475). O lekceważeniu zasad prowadzenia działalności w zakresie przewozu zwierząt świadczy również treść protokołu kontroli nr [...] z 12 czerwca 2019 r. oraz protokołu kontroli nr [...], których treść wskazuje na naruszenia procedur związanych z przewozem zwierząt. Do treści tych protokołów skarżący nie wniósł zastrzeżeń na piśmie. Stosownie do art. 26 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku wszelkich naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia, właściwe władze podejmują szczególne środki określone w ust. 2-7. Zgodnie z art. 26 ust. 4 rozporządzenia, jeżeli właściwe władze stwierdzą, że przewoźnik nie przestrzega przepisów niniejszego rozporządzenia lub środek transportu nie spełnia jego wymogów lub jeśli właściwe władze otrzymują powiadomienie określone w ust. 2 lub 3, właściwe władze: a) żądają od danego przewoźnika usunięcia niezgodności oraz ustanowienia systemów zapobiegających ponownemu pojawieniu się niezgodności; b) poddają przewoźnika dodatkowym kontrolom, w szczególności wymagającym obecności lekarza weterynarii przy załadunku zwierząt; c) zawieszają lub unieważniają zezwolenie przewoźnika lub świadectwo zatwierdzenia danych środków transportu. Stosownie zaś do art. 26 ust. 5 rozporządzenia, w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez kierowcę lub osobę obsługującą posiadającą licencję określoną w art. 17 ust. 2, właściwe władze mogą zawiesić lub unieważnić licencję, w szczególności jeśli naruszenie pozwala stwierdzić, że kierowca lub osoba obsługująca nie posiada wystarczającej wiedzy o transporcie zwierząt zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący. Uzasadniał on przyjęcie, że nałożona sankcja była adekwatna do stwierdzonych uchybień. Na konieczność ustanowienia proporcjonalnych, ale i skutecznych i odstraszających kar w przypadku naruszenia przepisów rozporządzenia nr 1/2005 wskazuje art. 25 tego rozporządzenia. Zasada proporcjonalności wyrażona została również wprost w art. 8 k.p.a. Jak wskazuje w literaturze B. Adamiak, obowiązuje ona na wszystkich etapach stosowania prawa. Zasada ta pozostaje również w bezpośrednim związku z wykładnią normy prawnej będącej podstawą materialnoprawną sprawy indywidualnej podlegającej załatwieniu w drodze decyzji (B. Adamiak, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 2019, Legalis). Biorąc pod uwagę ilość i skalę stwierdzonych naruszeń przepisów rozporządzenia nr 1/2005, które przypisać należy skarżącemu, w szczególności związanych z niehumanitarnym traktowaniem przewożonych zwierząt, nie można w żadnym razie twierdzić, jak to czyni skarżący, że unieważnienie zezwolenia na przewóz zwierząt było środkiem zbyt surowym. Niewątpliwie, tylko unieważnienie zezwolenia pozwala na osiągnięcie celu tej regulacji w odniesieniu do skarżącego. Zdaniem Sądu, tak jawne i rażące lekceważenie procedur mających na celu zapewnienie dobrostanu zwierząt powinno spotkać się z właściwą reakcją organów nadzoru weterynaryjnego i w przedmiotowej sprawie taka właściwa i zgodna z prawem reakcja nastąpiła. Odnosząc się do zgłoszonych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że są one w całości bezzasadne. Skarżący podnosi w szczególności, że zgodnie z treścią wystawionego przez urzędowego lekarza weterynarii miejsca pochodzenia zwierząt świadectwa zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym (k. 73-76 akt adm.), zwierzęta zostały zakwalifikowane jako zdolne do transportu, a zatem skarżący nie miał podstaw, by zakładać, że ich stan zdrowia nie pozwala na transport. Zdaniem Sądu, z niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego sprawy wynika, że kondycja zwierząt po przybyciu do rzeźni była na tyle zła, że należało przyjąć, iż już w momencie załadunku ich stan nie pozwalał na transport, co skarżący mógł z łatwością ocenić. Ocena zdolności zwierząt do transportu nie wykracza poza zakres wiedzy wymaganej od przewoźnika. Gołosłowne są przy tym twierdzenia skarżącego, że przed załadunkiem zwierzęta mogły zostać za pomocą silnych leków przeciwbólowych krótkotrwale doprowadzone do stanu, w którym wydawały się zdatne do transportu. Na brak podania takich środków wskazują natomiast łańcuchy żywnościowe towarzyszące zwierzętom dostarczanym do uboju. Sąd nie podziela także zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Organ odwoławczy, ponownie rozpatrując sprawę, zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, przeprowadził postępowanie, ocenił zgromadzone w sprawie dowody oraz przeanalizował wszystkie okoliczności sprawy. Wyjaśnił też zasadność przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, przywołał materiał stanowiący podstawę poczynionych ustaleń oraz odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów odwołania. Tym samym organ uczynił zadość dyspozycji art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji spełnia przy tym wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Jako chybiony należy ocenić zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organu wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast uchylanie się strony od odpowiedzialności administracyjnej poprzez wykazanie zaistnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy, oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy, że zaszły okoliczności opisane w hipotezie relewantnej normy prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 937/18). Nie przywołano w skardze konkretnie, jakie to rozbieżności w stanie faktycznym rozstrzygnięte zostały na niekorzyść skarżącego. Po zapoznaniu się przez Sąd ze zgromadzonym w aktach administracyjnych materiałem dowodowym, w tym z protokołami kontroli oraz zapisem monitoringu z ubojni, Sąd stwierdził, że okoliczności przedmiotowej sprawy zostały wyjaśnione w sposób wszechstronny, z uwzględnieniem wszystkich zgromadzonych dowodów i nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co zasadności zastosowanej sankcji. Nie ulega żadnej wątpliwości, że zwierzęta były skrajnie wyczerpane, a skarżący nie tylko nie zapewnił im podstawowej opinii weterynaryjnej, ale traktował je w sposób, który zadał im dodatkowy ból i cierpienie. Takie działanie należy uznać za niehumanitarne, sprzeczne z zasadami określonymi w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, którego konsekwencją musiało być unieważnienie zezwolenia. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w związku z czym skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło