II SA/Kr 1506/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie skargę oddala. Decyzją z dnia 27 sierpnia 2009 r. nr [....] - po rozpatrzeniu odwołania L.C. od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 25 maja 2009 r., znak [....] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) oraz ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925 ). W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania, które zostało wszczęte po wpłynięciu do Burmistrza B. kserokopii podania M.C. i L.C. z dnia [....] 2007 r. W piśmie wskazano, iż na nieruchomości będącej własnością J.J. i P.J. na skutek nawiezienia terenu 5 lat wcześniej nastąpiła zmiana stosunków wodnych, polegająca na zatrzymaniu wód opadowych, napływających na teren działki wnioskodawców z okolic i częściowo z nawiezionej działki J.J. i P.J. Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz B. decyzją z dnia 25 stycznia 2008 r. odmówił nakazania J.J. i P.J. wykonania odwodnienia nieruchomości M.C. i L.C. Od decyzji tej odwołanie wniósł L.C. , podnosząc, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest błędne, zaś J.J. i P.J. powinni wzdłuż jego ogrodzenia biegnącego ze wschodu na zachód odprowadzić wody do potoku rowem o szerokości w dolnej części 50 cm. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 14 marca 2008 r. uchyliło w całości decyzję Burmistrza B. z dnia 25 stycznia 2008 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób określony przepisami k.p.a., a następnie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 25 § 1 k.p.a. wyłączyło Burmistrza B. od załatwienia przedmiotowej sprawy i wyznaczyło do jej załatwienia Wójta Gminy D. z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy interesów majątkowych siostry Burmistrza B. – J.J. Wójt Gminy D. po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 2 lipca 2008 r. odmówił nakazania J.J. i P.J. wykonania na swojej działce nr [....] położonej w J. rowu odprowadzającego wodę gromadzącą się na działce nr [....] stanowiącej własność M.C. i L.C. Od decyzji tej odwołanie wniósł. L. C. , kwestionując dokonane ustalenia i wnosząc o nakazanie wykonania przez J.J. i P.J. odprowadzenia wody po ich działce do potoku wzdłuż ogrodzenia dzielącego działki należące do M.C. i L.C. oraz J.J. i P.J . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 22 sierpnia 2008 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z dnia 2 lipca 2008 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało m.in., iż konieczne jest uzupełnienie postępowania o przesłanie podania wszczynającego postępowanie w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [....] 2008 r. Wójt Gminy D. zwrócił się do "Urzędu Miejskiego w B. " o przesłanie oryginału wniosku. W odpowiedzi Zastępca Burmistrza pismem z dnia [....] 2008 r. poinformował, iż dysponuje jedynie kserokopią wniosku, która została złożona na dzienniku podawczym. Kolejnym pismem z dnia [....] 2008r. Wójt Gminy D. zwrócił się do M.C. i L.C. o doręczenie oryginału wniosku w terminie 7 dni pod rygorem umorzenia postępowania. W dniu [....] 2008r. L.C. własnoręcznie podpisał podanie oraz zamieścił na nim adnotację: "kserokopia podania jest zgodna z oryginałem mego wniosku." Decyzją z dnia 17 listopada 2008r. Wójt Gminy D. umorzył postępowanie w sprawie wskazując, że w sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, bowiem strony przedłożyły kserokopię podania, natomiast obecnie nie dysponują oryginałem wniosku i nie mogą go przedłożyć. Uzasadniało to zdaniem organu I instancji umorzenie postępowania w sprawie. Odwołanie od decyzji z dnia 17 listopada 2008 r. wniósł L.C. , wskazując, że dokonał potwierdzenia zgodności kopii z oryginałem, a zatem nie było podstaw do umorzenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 22 grudnia 2008 r. ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia braku formalnego podania poprzez podpisanie go przez M.C. . W dniu [....] 2009 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M.C. i L.C. zawierające wniosek o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem, którego kopia jest w aktach sprawy. Organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, w wyniku którego decyzją z dnia 25 maja 2009 r. odmówił nakazania J.J. i P.J. wykonania na swojej działce nr [....] położonej w J. rowu odprowadzającego wodę gromadzącą się na działce nr [....] stanowiącą własność M.C. i L.C. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe, w szczególności opinia biegłego - inż. J.C. - rzeczoznawcy Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych Melioracji w zakresie melioracji wodnych wykazały, że powodem zalewania nieruchomości wnioskodawców przez wodę nie są wody opadowe spływające z nieruchomości J.J. i PJ , tylko wody opadowe spływające z terenu nieruchomości wnioskodawców. Na skutek wybudowania podmurówek ogrodzeń zatrzymali oni przepływ wody z części nieruchomości położonej przy ulicy [....] w stronę rowu, a następnie cieku wodnego, znajdującego się przy ulicy [....] w J. W związku z tym woda, nie mogąc znaleźć ujścia do rowu przy ulicy [....] tworzy zastoiska na nieruchomości M.C. i L.C. Organ ustalił również, że wcześniej woda mogła przepływać przez działkę stanowiącą własność J.J. i P.J. , jednak po wybudowaniu przez nich ogrodzenia na podmurówce i częściowym nawiezieniu nieruchomości obecnie brak takiej możliwości. Organ I instancji wskazał również, że dla rozwiązania problemu konieczne jest wykonanie otworów w betonowych cokołach podmurówek ogrodzeń, na co wskazał biegły w swojej opinii. Od tej decyzji odwołanie złożył L.C. , podnosząc, że zarówno on, jak inni właściciele nieruchomości sąsiednich dokonali nawiezienia ziemi, zachowując jednak naturalny kierunek spływu wody, natomiast nawiezienie ziemią nieruchomości Państwa J. spowodowało, że woda tworzy zastoiska na nieruchomości odwołującego się. W związku z tym wskazał, że sprawa została rozstrzygnięta w sposób wadliwy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uprawnia do nałożenia na J.J. i P.J. obowiązku przejęcia wody znajdującej się na terenie nieruchomości M.C. i L.C . Właściciel gruntu nie może co do zasady odprowadzać wód na grunty sąsiednie (art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zobowiązanie J.J. i P.J. do wykonania na należącej do nich nieruchomości urządzeń (rowu) o określonych parametrach, który odprowadzi wody z terenu nieruchomości M.C. i L.C. , czego domagali się wnioskodawcy, doprowadziłoby w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do powstania stanu sprzecznego z prawem, ponieważ wody z terenu nieruchomości M.C. i L.C. kierowane byłyby na grunty sąsiednie, tj. nieruchomość J.J. i P.J. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło także, że obecny problem powstawania zastoisk wodnych, jak wynika z opinii biegłego, jest również wynikiem tego, że wnioskodawcy dokonali ogrodzenia terenu swojej nieruchomości, wznosząc cokoły betonowe oraz dodatkowo na terenie działek nr [....] i [....] wykonali cokół betonowy, poprzeczny do spadu tych działek, który uniemożliwia naturalny spływ wody. Jak zauważono w decyzji, na teren nieruchomości wnioskodawców nie spływają wody z terenu nieruchomości J.J. i P.J. , gdyż jak wynika z opinii biegłego nieruchomość J.J. i P.J. (działka nr ....) znajduje się poniżej nieruchomości wnioskodawców. Ponadto biegły ustalił, że na działkę wnioskodawców spływają również wody płynące rowem odwadniającym ulicę [....] , a także wody, które znajdują się po drugiej stronie tej ulicy, spływające ze stromego, wschodniego stoku. Z uwagi na powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.C . Skarżący podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji powołało się na opinię biegłego z zakresu melioracji, inż. J.C. , której jako strona postępowania nie otrzymał. Ponadto skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło jego argumentów, popartych zdjęciami, oddającymi stan faktyczny. W skardze wskazano również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zarzutów odwołania, co w ocenie skarżącego stanowiło naruszenie prawa procesowego. Skarżący zarzucił również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do treści decyzji z 2002 r. (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 16 czerwca 2002 r. nr.....), w której stwierdzono, że obowiązkiem organu I instancji jest ustalenie, czy na skutek działania właściciela gruntu nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie, a jeżeli tak, to czy zmiany te wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Właściciel nieruchomości nie może żądać, aby sąsiedzi zobowiązani zostali do urządzenia odpływów z terenu jego nieruchomości. W ocenie Kolegium takie żądanie jest tym bardziej nieuzasadnione, że M.C. i L.C. na skutek własnej działalności inwestycyjnej (wykonanie ogrodzeń na podmurówkach, w tym również ogrodzenia w poprzek działki, w środkowej jej części) zatrzymali odpływ wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji i postanowień. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania uzasadniających jej uchylenie. Art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. 2008 nr 227 poz.1505 z późn. zm.) stanowi, że właściciel nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie. Z uwagi na brzmienie tego przepisu oraz ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego należy uznać, że rozstrzygnięcie organu I instancji oraz utrzymująca je w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiadają prawu. W postępowaniu administracyjnym ustalono, że nawiezienie ziemi na nieruchomość J.J. i P.J. nie stanowiło naruszenia stosunków wodnych i nie miało wpływu na odpływ wody z działki skarżącego. Co więcej, to działania skarżącego doprowadziły do zatrzymania naturalnego spływu wody z ich działki poprzez wykonanie betonowego muru w poprzek działki w środkowej jej części. W tej sytuacji prawidłowo przyjęto, iż brzmienie ustawy Prawo wodne wyklucza wydanie rozstrzygnięcia, którego domagał się skarżący. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy po pierwsze stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skarżącego, iż nie otrzymał on wydanej w sprawie opinii biegłego. Z analizy akt postępowania wynika bowiem, że skarżący był informowany o możliwości przeglądania akt na kolejnych etapach postępowania. Do czasu wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skarżący nie zwracał się z wnioskiem o wydanie mu egzemplarza opinii biegłego. Nie można zatem stwierdzić, iż doszło w tym przypadku do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zaś- takiego naruszenia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi należy stwierdzić, iż w toku postępowania przed organem I instancji przeprowadzono w dniu [....] 2008 r. rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami w terenie. W postępowaniu przeprowadzono również dowód z opinii biegłego z zakresu melioracji. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ I instancji ustalił, że M.C. i L.C. na skutek własnej działalności inwestycyjnej zatrzymali odpływ wody. W opinii wskazano, iż nie doszło do naruszenia stosunków wodnych przez właścicieli działki nr [....] , a nawiezienie ziemi na ich działkę nie ma wpływu na odpływ wody z działki M.C. i L.C. , ponieważ jest ona położona powyżej działki J.J. i P.J. Biegły wskazał również, że wykonany przez M.B. i L.B. cokół betonowy, poprzeczny do spadku działek [....] i [....] uniemożliwia naturalny spływ wody. Z uwagi na powyższe okoliczności skargę L.C . należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.