II SA/Kr 1509/11
WyrokWSA w Krakowie2011-12-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, WSA Mirosław Bator, WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, a także czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących udziału stron w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym przesunięcie ściany zewnętrznej, zmianę konstrukcji świetlika i wykonanie dodatkowej klatki schodowej, które wymagały uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Sąd potwierdził również, że organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 10 i 28 k.p.a., poprzez brak zapewnienia udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, którzy posiadają interes prawny w sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku usługowo-biurowego. Organ pierwszej instancji nałożył ten obowiązek, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych poprzez brak udziału wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w postępowaniu. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając wadliwe ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania. WSA oddalił skargę, podzielając ustalenia organów co do istotnych odstępstw i zasadności uchylenia decyzji przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi [....] Sp. z o.o. w K. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 czerwca 2011 r. nr [....] w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentów skargę oddala
W dniu 19 sierpnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki (dalej PINB) powiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "realizacji budowy budynku usługowo-biurowego z powierzchnią mieszkalną, garażami podziemnymi oraz infrastrukturą techniczną, zlokalizowanego przy ul. [....] w K. na dz. Nr [....] obr. [....] ".
W toku postępowania przeprowadzono w dniach [....] i [....] czerwca 2009r. oględziny przedmiotowego obiektu, w trakcie których ustalono, że [....] Towarzystwo [....] Sp. z o.o. w K. (dalej inwestor) istotnie odstąpiło od zatwierdzonego projektu oraz obowiązujących przepisów prawa.
W związku z powyższym w dniu 21 grudnia 2009r. PINB wydał postanowienie znak: [....] , którym wstrzymał inwestorowi roboty budowlane oraz zobowiązał go do przedłożenia stosownych dokumentów.
W dniu 18 lutego 2010r. organ I instancji wydał decyzję znak: [....] , którą nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.
Inwestor odwołał się od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 36a pkt 5, art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane (dalej u.p.b.).
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 29 czerwca 2011r., znak: [....] uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia 18 lutego 2011r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że budynek przy ul. [....] stanowi współwłasność kilkudziesięciu osób fizycznych oraz dwóch osób prawnych. W ocenie organu odwoławczego wszyscy współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości mają interes prawny w przedmiotowej sprawie, wynikający z ich prawa własności do lokali mieszkalnych oraz związanego z nim odpowiedniego udziału w nieruchomości gruntowej.
Podniesiono iż w toku postępowania w przedmiocie istotnych odstępstw mogą, w przypadku nie wykonania przez inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, zapaść rozstrzygnięcia ingerujące w prawo własności: doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego lub rozbiórka (art. 51 ust 5 u.p.b.).
Z uwagi na powyższe MWINB zawiadomił zainteresowane osoby o toczącym się postępowaniu oraz zapewnił im możliwość zapoznania się z aktami sprawy.
Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego fakt, iż osoby te nie brały udziału w postępowaniu organu I instancji stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych (art. 10 i 28 k.p.a.). Tym samym zdaniem organu odwoławczego utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji PINB z dani 18 lutego 2010r. stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).
Następnie podniesiono, iż w związku z wnioskiem inwestora o wydanie pozwolenia na użytkowanie, w dniu 9 lipca 2007r oraz 26 lipca 2007r. PINB przeprowadził obowiązkową kontrolę, o której mowa w art. 59a u.p.b. W jej trakcie stwierdzono, iż inwestor wykonał roboty budowlane niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Po wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie w dniu 17 czerwca 2009r i 26 czerwca 2009r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego. W trakcie przeprowadzonych oględzin dokonano porównania wykonanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym (uwzględniającym zmiany wprowadzone decyzjami z dnia 5.09.2001r. i 15.11.2005r.).
PINB ustalił, że inwestor istotnie odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków decyzji pozwolenia na budowę, w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu wykonując ścianę zewnętrzną od strony podwórka bliżej wnętrza budynku (niż przewidywał to zatwierdzony projekt), przy skrajnej ramie konstrukcji. Ponadto organ I instancji stwierdził zmiany w zakresie widocznych elementów układu konstrukcyjnego obiektu w postaci wykonania świetlika nad wewnętrznym atrium o konstrukcji łukowej stalowej, a nie świetlika czterospadowego oraz wykonania dodatkowej wewnętrznej klatki schodowej z poziomu parteru na poziom pierwszego piętra. W świetle art. 36a u.p.b. inwestor mógł dokonać istotnych zmian od zatwierdzonego projektu budowlanego jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
W ocenie organu odwoławczego zmiana dokonana przez inwestora polegająca na wykonaniu ściany zewnętrznej budynku od strony podwórka, bliżej wnętrza budynku niż przewidywał to zatwierdzony budowlany, stanowiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego o którym mowa 36a ust. 5 pkt 2 u.p.b., bowiem zmiana tak prowadzi do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu jak powierzchnia zabudowy oraz kubatura budynku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by inwestor uzyskał decyzję o zmianie pozwolenia na budowę w powyższym zakresie. Jednocześnie stwierdzić należy, iż nie pokrywają się z ustaleniami organu I instancji oraz zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdzenia inwestora zawarte w odwołaniu, jakoby ,ściana nie została przesunięta, ale zestala jedynie pogrubiona do wewnątrz budynku".
Dodano również, iż przedłożona przez inwestora w dniu 29.03.2010r. (data wpływu do PINB) inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza, w ocenie organu odwoławczego nie stanowi wystarczającego dowodu, iż długość i szerokość budynku jest zgodna z projektem. Zważyć bowiem należy, iż odległość o jaką cofnięto ścianę z uwagi na skale w jakiej sporządzona została inwentaryzacja może w ogóle nie zostać na niej uwidoczniona.
Z powyższą decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 czerwca 2011r., znak: [....] nie zgodziło się [....] Towarzystwo [....] Sp. z o.o. z/s w K. , reprezentowane przez prezesa zarządu G.R. i pismem z dnia [....] sierpnia 2011r. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez dokonanie wadliwych ustaleń w zakresie istnienia rzekomych odstępstw budynku od projektu budowlanego na skutek braku przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z żądaniem odwołania strony skarżącej MWINB w K. decyzją z dnia 29 czerwca 2011r. uchylił decyzję PINB z dn. 18 lutego 2011 r.
Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy za uzasadnienie swojej decyzji przyjął jednak argumenty ustalone na skutek błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego i naruszające interes strony skarżącej.
Następnie podniesiono, że wykonany budynek pozostaje w całkowitej zgodności z projektem zamiennym datowanym na październik 2004r., który został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta K. z 15 listopada 2005r. W aktach postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przy [....] znajduje się opinia z grudnia 2008r. wydana Przez inż. J.P. , która potwierdza prawidłowe wykonanie robót.
Stwierdzono, iż ustalenia organu I i II instancji dotyczące kwestii odstępstwa polegającego na rzekomym wykonaniu ściany zewnętrznej budynku od strony podwórka bliżej wnętrza budynku niż przewidywał to zatwierdzony projekt, są wadliwe i niewystarczające.
Dalej zdaniem strony skarżącej, twierdzenie, że wybudowano klatkę schodową bez pozwolenia jest nieprawdziwe, gdyż jej budowa została zatwierdzona decyzją PINB nr [....] .
W odpowiedzi MWINB w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia 29 czerwca 2011r. i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
We wstępie rozważań Sąd zauważa, że sprawa dotycząca budynku zlokalizowanego przy ul. [....] w K. była już przedmiotem postępowania przed tut. Sądem, mianowicie WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010r., sygn. akt II SA.Kr 1302/10 oddalił skargę [....] Towarzystwa [....] w K. na decyzję MWINB w K. w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu wskazanego wyroku stwierdzono, że " (...) w kontrolowanym postępowaniu prawidłowo przyjęto, że przy realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego dokonano istotnych odstępstw. Z protokołu kontroli (k. 34-42 akt adm. II instancji) wynika, iż stwierdzone zostały istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę polegające na cofnięciu ściany osłonowej od strony podwórka w strefie pomieszczeń użytkowych. Ponadto wskazano na niezgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno – budowlanym w zakresie kubatury, wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego oraz geometrii dachu". Ocenę tę w całości potwierdza i podtrzymuje skład orzekający w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu organy obu instancji poczyniły odpowiednie ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się właśnie protokoły kontroli przeprowadzonych w dniach [....] i [....] lipca 2007r. oraz [....] i [....] czerwca 2009r., które stanowią ważne dla sprawy dowody. Sam projektant obiektu mgr inż. architekt H.S. w piśmie z dnia [....] .07.2009r. stwierdza, że "... nie wyrażam zgodny na tak istotne zmiany i odstępstwa od zatwierdzonej podstawowej dokumentacji technicznej. Po dokonaniu kontroli budowy i stwierdzeniu niezgodności wykonanych prac w stosunku do zatwierdzonego projektu dokonałam odpowiedni wpis do dziennika budowy."
Zgodnie z art. 36a ustawy Prawo budowlane inwestor może dokonać istotnych zmian od zatwierdzonego projektu budowlanego jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Poprzez nieistotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego należy rozumieć dokonanie takich zmian, które dotyczą przypadków wymienionych w art. 36a ust. 5 w/w ustawy.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków decyzji pozwolenia na budowę, w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu poprzez:
• wykonanie zewnętrznej ściany od strony podwórka bliżej wnętrza budynku, przy skrajnej ramie konstrukcji,
• wykonanie świetlika nad wewnętrznym atrium konstrukcji łukowej stalowej, a nie świetlika czterospadowego,
• wykonanie dodatkowej wewnętrznej klatki schodowej z poziomu parteru na poziom I-ego piętra.
Skład orzekający na podstawie akt administracyjnych stwierdził również, iż inwestor w żaden sposób nie wykazał się posiadaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w przedstawionym powyżej zakresie. Zmiany w pierwotnym projekcie budowlanym dokonywane w toku prowadzonej inwestycji i zatwierdzane decyzjami przez organ architektoniczno-budowlany nie obejmują w/w odstępstw. W szczególności nie zawiera tych odstępstw zmiana projektu budowlanego zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta K. z 15 listopada 2005r. (projekt zamienny datowany na październik 2004r. np. odnosi się do zmiany dotyczącej innej klatki schodowej – rys. 2 OKŚ-L/5 i rys. 17 projektu zamiennego, a nie tej która została zakwestionowana w toku niniejszego postępowania).
Słusznie zatem postąpił organ I instancji wzywając decyzją z dnia 18 lutego 2010r. wydaną w postępowaniu naprawczym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, inwestora do przedstawienia zamiennego projektu budowlanego w związku ze stwierdzeniem istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego przy udzielaniu pozwolenia na budowę.
Co więcej zasadnie organ I instancji zarzucił w swojej decyzji z 18.02.2010r., że "przedmiotowy obiekt był realizowany pod nadzorem osoby nie posiadającej stosownych uprawnień w specjalności budowlano-konstrukcyjnej. Kierownik budowy nadzorujący realizację w/w budynku posiada uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w specjalności: "linie kolejowe, węzły i stacje" tym samym dokonane przez tą osobę wpisy w dzienniku budowy nie mogą być uznane przez organ nadzoru budowlanego jako prawidłowy nadzór nad realizacją obiektu."
W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą w kwestii przestawionej przez nią inwentaryzacji geodezyjno - powykonawczej z dnia 29 marca 2010r. dowodzącej zgodności stanu faktycznego z projektem budowlanym, z uwagi na to, że nie jest ona wystarczająco miarodajna by stwierdzić, iż długość i szerokość budynku przy ul. [....] w K. jest zgodna z projektem z uwagi na skalę jakiej została ona sporządzona. Nadto problem istotnych odstępstw w niniejszej sprawie nie dotyczy posadowienia (lokalizacji) budynku na gruncie, do czego odnosi się inwentaryzacja geodezyjno - powykonawcza, lecz m.in. na przesunięciu ściany przeszklenia – co wyraźnie wskazano na k.88 akt administracyjnych na szkicu z pomiarów na kserze rzutu parteru dokonanych w dniu 23.06.2009r.
Ponadto, zdaniem składu orzekającego, prawidłowo postąpił organ II instancji uchylając decyzję PINB z dnia 18 lutego 2010r., znak: [....] z powodu naruszenia przez organ I instancji art. 10 i 28 k.p.a.
Mianowicie budynek zlokalizowany przy ul. [....] w K. stanowi współwłasność kilkudziesięciu osób fizycznych i dwóch osób prawnych. Wszyscy oni posiadają interes prawny w przedmiotowej sprawie, który wynika z ich prawa własności do lokali mieszkalnych, a także związanego z tym udziału w nieruchomości gruntowej. Tymczasem PINB w K. – Powiat Grodzki kierował wszystkie dotychczasowe pisma wyłącznie do [....] Towarzystwa [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. Zatem nie wszystkie strony postępowania brały udział w postępowaniu administracyjnym. Strony te powinny być zawiadomione o wszczętym i toczącym się postępowaniu oraz o wydanej decyzji administracyjnej przez organ I instancji. Stwierdzone przez organ odwoławczy uchybienia w tym zakresie odnośnie procedury administracyjnej w pełni uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło