II SA/Kr 1509/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-24
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Waldemar Michaldo, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uchyleniu pozwolenia na budowę z powodu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego może zostać utrzymana, gdy jedynym dowodem jest decyzja o rozbiórce, która została następnie uchylona prawomocnym wyrokiem sądu?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o uchyleniu pozwolenia na budowę oraz decyzję organu I instancji, ponieważ ustalenia dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego były oparte wyłącznie na decyzji o rozbiórce, która została prawomocnie uchylona. Wobec braku wystarczających ustaleń faktycznych nie można uznać, że inwestor dokonał istotnych odstępstw, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Telekomunikacja Polska S.A. zaskarżyła decyzję Wojewody z 8 marca 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z 20 lutego 2003 r. o uchyleniu pozwolenia na budowę rurociągu kablowego. Decyzja ta była oparta na decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę robót budowlanych z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Decyzje rozbiórkowe zostały jednak uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 25 stycznia 2007 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Polska S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 marca 2004 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej [...] Polska S.A. z siedzibą w W. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 20 lutego 2003 r., znak [...] Wójt Gminy na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89 póz. 414 ze zm.) uchylił decyzję własną nr [...] z dnia 11 kwietnia 2002 r. w sprawie budowy rurociągu kablowego dla linii światłowodowej relacji CA R. - CA R. w miejscowości R. i J. dla Telekomunikacji Polskiej S.A. Pion Sieci Obszar w K..
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez TPSA Pion Sieci Obszar w K. - Wojewoda decyzją z dnia 8 marca 2004 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 póz. 1126 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwym organem w sprawie ustalenia zgodności z prawem realizacji ww. obiektu jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w M.. W związku z powyższym po przeprowadzeniu kontroli realizacji inwestycji i stwierdzeniu istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydał postanowienia, którymi wstrzymał prowadzone roboty budowlane oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia materiału dowodowego.
W związku z nieprzedłożeniem przez inwestora wskazanego w postanowieniu dowodu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydał w dniu 13 stycznia 2003 r. decyzję znak: [...] nakazującą inwestorowi wykonać przymusową rozbiórkę wykonanych robót budowlanych.
W istniejącej sytuacji organ pierwszej instancji winien był uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, co uczynił wydając zaskarżoną decyzję znak: [...] z dnia 20 lutego 2003 r.
Wyżej wymieniona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 13 stycznia 2003 r. znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i w wyniku postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 15 lipca 2003 r. znak [...] orzeczono nakaz wykonania przymusowej rozbiórki przedmiotowej inwestycji
Uchylenie decyzji organu l instancji administracji architektoniczne -budowlanej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na podstawie art. 36 a ustawy Prawo Budowlane nie opiera się na wadliwości samej decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa, lecz wynika z wadliwego postępowania inwestora, który w trakcie budowy w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W związku z powyższym oraz funkcjonowaniem w obrocie prawnym orzeczenia organu II instancji nadzoru budowlanego - Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującego wykonanie przymusowej rozbiórki przedmiotowej inwestycji, zaskarżona decyzja Wójta Gminy uchylająca decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji winna być utrzymana
Skargę na tę decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Telekomunikacja Polska S A Podniosła, ze zaskarżyła decyzję o rozbiórce do sądu administracyjnego, a postanowieniem z dnia 26 listopada 2002 r. sygn. II SA/Kr 2087/03 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wstrzymał wykonanie decyzji rozbiórkowej Zdaniem skarżącej spółki wyrok sądu może w sposób odmienny od organów administracji rozstrzygnąć sprawę rozbiórki przedmiotowej inwestycji, a zatem uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest przedwczesne
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wskazał, ze fakt zaskarżenia decyzji rozbiórkowej do sądu nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji Decyzja o nakazie rozbiórki w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym, a takie stwierdzenie obliguje organ administracji architektoniczne - budowlanej na podstawie art. 36a prawa budowlanego do uchylenia pozwolenia na budowę Zaskarżonej decyzji nie można więc zarzucić, ze została wydana przedwcześnie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r Nr 153, póz 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Stosując powyższe kryteria kontroli działalności administracji publicznej należało uchylić zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu l instancji.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 36a ust. 1 tej ustawy stanowił: "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę". Natomiast ust. 2 powołanego przepisu brzmiał: "W przypadku naruszenia przepisu ust. 1, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę".
Przyczyną wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym organy obu instancji ustalenie to oparły na decyzji nakazującej rozbiórkę wykonanych robót budowlanych. Ani Wójt Gminy, ani Wojewoda nie poczyniły w tym zakresie żadnych dodatkowych ustaleń, ani nie przeprowadziły postępowania dowodowego ograniczając się do powołania się na decyzje: Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 13 stycznia 2003 r. znak: [...] oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 lipca 2003 r. znak: [...].
Decyzje l i II instancji wydane w przedmiocie rozbiórki zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. sygn. II SA/Kr 2087/03. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził między innymi: "W ocenie Sądu, organ l instancji nie ustalił w sposób wystarczający zakresu i charakteru dokonanych odstępstw. Nie wypowiedział się z jakich to powodów uważa, że odstępstwa, których istnieniu nie zaprzecza strona skarżąca, są odstępstwami istotnymi. (...) Aby jednak w sposób jednoznaczny i spełniający wymogi art. 7 i 77 § 1 k.p.a. ustalić nie tylko zakres odstępstw ale i ich charakter trzeba zgromadzić odpowiednie dokumenty w postaci zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego oraz inwentaryzacji powykonawczej wykonanych robót budowlanych i dopiero całość poddać dogłębnej analizie, porównać ze sobą, a następnie ocenić i zająć odpowiednie stanowisko, w myśl art. 80 k.p.a. Tymczasem w aktach sprawy brak projektu budowlanego przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę".
Jak wynika z powyższego przyczyną uchylenia decyzji rozbiórkowych były niedostateczne ustalenia faktyczne co do tego, czy w niniejszej sprawie rzeczywiście wystąpiły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Zgodnie z art. 170p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że również przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku sygn. II SA/Kr 2087/03.
Przepis art. 36a ustawy Prawo budowlane w brzmieniu na datę wydania zaskarżonej decyzji wiązał wydanie decyzji uchylającej decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z faktem dokonania istotnych odstępstw o zatwierdzonego projektu, a nie z faktem wydania określonego rozstrzygnięcia przez inny organ administracji - jak czyni to art. 36a ust. 2 w obecnym brzmieniu. Jeżeli jednak jedynym środkiem dowodowym zastosowanym w postępowaniu była decyzja o rozbiórce, to uchylenie tej decyzji niewątpliwie musi również pociągać za sobą uchylenie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie - z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych. W chwili obecnej nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że inwestor faktycznie dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą zobowiązane stosować przepisy w ich brzmieniu na datę orzekania. Aktualnie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Organy rozstrzygające niniejszą sprawę nie mają więc w żadnym wypadku obowiązku ustalania we własnym zakresie o istnieniu istotnych odstępstw od projektu budowlanego, powinny natomiast wydać stosowaną decyzję o ile zostanie wydane orzeczenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji podlegały uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Orzeczenie w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a., który stanowi: "W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku".
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło