II SA/Kr 151/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Dyrektora Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2005 r., nr Kol.Odw. 3410/05/Oś/4723/Po w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Dyrektora Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie kwotę 100 zł. (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 18 października 2005r. nr KO 7661-11/04/05, wydanym na podstawie art. 119, 120 i 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.) Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz nałożył na Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2000,00 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego prawomocną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz nr KO 7661-11/04 z dnia 28.07.2004r., objętego tytułem wykonawczym nr 1/KO.7661-11/04/05 z dnia 26.04.2005r., sprostowanym postanowieniem nr KO 7661-11/04/05 z dnia 18.05.2005r. Ponadto wezwał do wpłacenia powyższej grzywny w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia oraz do wykonania określonego w w/w tytule wykonawczym obowiązku w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia pod rygorem nałożenia dalszych grzywien. W uzasadnieniu podano, że Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz w celu wyegzekwowania wykonania obowiązku określonego w prawomocnej decyzji nr KO 7661-11/04 z dnia 28.07.2004 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego w/w obowiązku. Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie wniósł zażalenie na postanowienie o wykonaniu zastępczym z dnia 26.04.2005r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które to postanowieniem z dnia 8.08.2005r. (Kol. Odw.1654/05/Oś/3256/Po) uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Kolegium zastosowanie środka egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym, którym jest wykonanie zastępcze, mając na uwadze charakter obowiązku objętego tytułem wykonawczym świadczy o wyborze środka zbyt surowego. Kolegium uznało, że należy zastosować najpierw środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Wobec powyższego Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz orzekł o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, bowiem zobowiązany nie wykonał zobowiązania wynikającego z tytułu wykonawczego. Zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniósł Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie, domagając się jego uchylenia oraz wstrzymania wykonania. W uzasadnieniu żalący się wskazał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz nrKO 7661-11/04 z dnia 24.07.2004r. dotyczy obowiązku wykonania przez Marszałka Województwa Małopolskiego zadań z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie. Ponadto podkreślił, że od czasu wejścia w życie nowego Prawa wodnego Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie nie otrzymał żadnych środków finansowych na utrzymanie tzw. "cieków pozostałych", dla których prawa właścicielskie sprawuje Marszałek Województwa. Żalący się zaznaczył, że nie uchyla się od nałożonego obowiązku uporządkowania koryta rzeki Baby i Witeradówki i jest gotów go wykonać, lecz nie posiadając środków finansowych na ten cel, nie może się z niego wywiązać. W związku z powyższym zobowiązany podniósł, że bezpodstawnym jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny, a tym bardziej niezasadnym jest nakładanie dalszych grzywien w przypadku niewykonania obowiązku, bowiem jego wykonanie zależy jedynie od przydzielenia na ten cel środków. W braku środków finansowych nie będzie mógł być osiągnięty cel grzywny, ponieważ po jej uiszczeniu nałożony obowiązek nadal nie będzie mógł być wykonany z powodu braku środków. Ponadto grzywna jedynie zmniejszy środki finansowe posiadane na inne cele i w konsekwencji doprowadzi do wystąpienia z roszczeniem regresowym do Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2005r. (Kol.Odw. 3410/05/Oś/4723/Po), wydanym na podstawie art. 2, art. 3, art. 18, art. 119, art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.) w zw. z art. 138 § l pkt l oraz art. 144 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest bezsporny, a zobowiązany również nie kwestionował zasadności jego wykonania. Wskazał również, że analiza zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie ma podstaw do kwestionowania jego prawidłowości zarówno pod względem procesowym jak i merytorycznym, a zastosowany środek egzekucyjny nie jest nadmiernie uciążliwy dla zobowiązanego w świetle art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kolegium nie znalazło podstaw do stwierdzenia, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było niecelowe i wskazało jedynie, że nakładanie kolejnych wysokich grzywien może nie spowodować pożądanego skutku, a jedynie uszczuplić budżet zobowiązanego. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że grzywna została nałożona na stronę, która nie powinna być jej adresatem, ponieważ Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie jest jednostką budżetową Samorządu Województwa Małopolskiego. Tym samym jest finansowany w całości z budżetu Województwa i może realizować tylko te inwestycje, na które otrzymał środki finansowe. Skarżący podkreślił, że nie może wywiązać się z nałożonych w niniejszym postępowaniu obowiązków, nie narażając się na zarzut naruszenia dyscypliny budżetowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymują w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium podkreśliło, że okoliczność, kto jest zobowiązanym z tytułu niewykonania określonego w decyzji obowiązku o charakterze niepieniężnym wynika z tytułu wykonawczego i jest nim Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Krakowie jako jednostka organizacyjna Województwa Małopolskiego. Przedmiotem zaś analizy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego zasadności zastosowania konkretnego środka egzekucyjnego nie może być ocena zasadności samego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, lecz z innych względów niż podane w skardze. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.) egzekucja administracyjna jest prowadzona na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru. Art.27 powołanej wyżej ustawy określa elementy, jakie powinien zawierać prawidłowo sporządzony tytuł wykonawczy. W przedmiotowej sprawie podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy znajdujący się na kartach 9-10 akt administracyjnych. W ocenie Sądu tytuł ten został wystawiony w sposób wadliwy. Rubryka B-6 zawiera błędne oznaczenie nazwy zobowiązanego, która powinna brzmieć "Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie", a nie jak jest to określone w tytule "Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie". Stanowi to naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 w/w ustawy. Ponadto w rubryce D-24 niewłaściwie wskazana została podstawa prawna obowiązku, ponieważ zamiast decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 15 listopada 2004r. nr Kol. Odw. 2419/04/Oś/4537/D, która była decyzją ostateczną i z której wynika obowiązek nałożony na zobowiązanego, jako podstawę prawną wymieniono w tytule wykonawczym decyzję organu I instancji z 28 lipca 2004r., co stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w/w ustawy. Kolejną nieprawidłowością, jaką zawiera tytuł wykonawczy, jest umieszczenie na nim niewłaściwej pieczęci wierzyciela. Zgodnie z art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, brawach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 235, poz. 2000 z późn. zm.) urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Tymczasem na przedmiotowym tytule wykonawczym znajduje się podłużna pieczęć oznaczająca wierzyciela. Oprócz nieprawidłowości dotyczących treści tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nakazuje wierzycielowi dołączenie do tytułu egzekucyjnego dowodu doręczenia upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 15 § 1 w/w ustawy. Natomiast przedmiotowy tytuł wykonawczy w rubryce D-29 wskazuje datę doręczenia upomnienia, jednak w aktach sprawy brak jest samego upomnienia jak również dowodu jego doręczenia zobowiązanemu. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego zawartej w uzasadnieniu skargi, ponieważ zaskarżone postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny zostało wydane w oparciu o 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz na podstawie ostatecznej decyzji nakładającej na skarżącego wykonanie obowiązku. Zatem wierzyciel był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do skarżącego. Nietrafność argumentacji uzasadniającej skargę nie stanowi jednak przeszkody do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dostrzeżone przez Sąd nieprawidłowości w zakresie treści tytułu wykonawczego oraz braki formalne dotyczące wszczęcia postępowania egzekucyjnego mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w oparciu o art. 135 cytowanej ustawy Sąd jest uprawniony do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w/w ustawy.