II SA/Kr 1511/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak NSA Jan Zimmermann Protokolant : Małgorzata Piwowar przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie Ewy Baran po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody z dnia 13 lipca 1995 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Kierownik Urzędu Rejonowego w N. decyzją nr [....] z dnia 29 maja 1995r. nakazał inwestorowi S.S. dokonać rozbiórki samowolnie realizowanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w N. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż przedmiotowy budynek gospodarczy, zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane, powinien zostać rozebrany, bowiem zrealizowany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Od w/w decyzji odwołała się S.S. , podnosząc m.in., że przedmiotowy budynek powstał w miejsce innego, zużytego technicznie obiektu o drewnianej konstrukcji, nie koliduje on z istniejącą zabudową oraz nie narusza prawa własności sąsiadów. Wojewoda [....] decyzją z dnia 13.07.1995r., nr [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. nr 9, poz. 26 z 1980r.) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki obligujące wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Zdaniem Wojewody na ocenę sprawy nie ma wpływu fakt wcześniejszego istnienia w miejscu realizacji przedmiotowego obiektu innego - zużytego technicznie budynku - na co powołuje się skarżąca, uzasadniając podjęcie samowolnie prac budowlanych koniecznością odtworzenia zniszczonej substancji (starej szopy drewnianej). Organ II instancji uznał, iż wykonane przez inwestora prace budowlane (opisane w protokole z.....1995r.) - w zrozumieniu przepisów w/w ustawy Prawo budowlane są robotami budowlanymi, których prowadzenie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła S.S. . W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumentację podniesioną wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W ramach swojej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W ocenie Sądu skarga S.S. zasługuje na uwzględnienie, ale nie ze względu na podniesione w niej zarzuty. Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 89/94 poz.414 - cytowanej dalej jako ustawa), stosownie do którego, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania tego przepisu przez organ administracyjny. Z protokołu oględzin z 22.05.1995r. jasno wynika, iż na ten dzień realizowana inwestycja nie została zakończona: "wykonano mur z cegły rozbiórkowej do wys. 160 cm., brak dachu i płyty stropowej." W pełni do tej inwestycji miała zastosowanie ustawa z 7.07.1994r. prawo budowlane. Sama inwestycja również w pełni realizuje kwalifikację budowy obiektu budowlanego bez uzyskania wcześniejszego pozwolenia na budowę, czy nawet zgłoszenia tego faktu właściwym organom administracyjnym. W żadnym razie nie jest to remont istniejącego obiektu budowlanego. Dotychczasowy obiekt został bowiem rozebrany i dopiero wówczas w miejsce dotychczasowych ścian (po obrycie poprzednio istniejącego obiektu) rozpoczęto budowę nowego obiektu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast w oparciu o jakie dowody organy administracyjne ustaliły krąg podmiotów występujących w sprawie w charakterze stron - adresatów decyzji rozbiórkowej, a zatem brak jest możliwości zweryfikowania poczynionych przez organy administracyjne ustaleń w tym zakresie. W szczególności w aktach administracyjnych brak wypisu z ewidencji gruntów, który wskazywałby na to kto jest właścicielem działki. Obowiązek wynikający z art..48 prawa budowlanego może być skierowany wyłącznie do właściciela, inwestora, zarządcy obiektu budowlanego. Jeżeli obiekt pozostaje we współwłasności to obowiązek powinien być nałożony na wszystkich współwłaścicieli. Obok skarżącej organy administracji publicznej obu instancji uznały, iż stroną niniejszego postępowania jest R.S. . Nie sposób stwierdzić na jakiej podstawie. Jednakże skoro osoba ta zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego (zawiadomienie o wszczęciu postępowania pochodzi z [....] .05.1995r., zaś R.S. , zgodnie z odpisem zupełnym aktu zgonu zmarła [....] .1989r. - k.50 a.s.) to po pierwsze nie mogła być stroną postępowania, a po drugie w jej miejsce stronami postępowania powinni być jej następcy prawni. Zatem uchybienie organów administracji publicznej polega na tym, że spadkobiercy R.S. , będący stronami postępowania administracyjnego, bez swej winy nie brali w nim udziału. Dodatkowo jedynie podkreślić należy, iż korespondencja kierowana przez organy administracyjne oraz przez Sąd do R.S. była odbierana przez inną, nieuprawnioną osobę ( S.S. , która w ten sposób zobowiązywała się oddać korespondencję adresatowi – ten jednak zmarł!), co dodatkowo wprowadzało organy państwa w błąd. Zachodzi również prawdopodobieństwo, iż spadkobiercy nie wykonali obowiązku wynikającego z art.22 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, a w konsekwencji organ prowadzący ewidencję gruntów powinien doprowadzić do wykonania obowiązku ustawowego poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego i rozważyć czy nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art.48 ust.1 pkt 5 cyt. ustawy. Z urzędu Sąd stwierdził oczywiste naruszenie przez orzekające w sprawie organy administracyjne przepisów art. 7, 10, 61 § 4 oraz 77 k.p.a. Należy bowiem wskazać, iż jednym z podstawowych obowiązków organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie zgodnie z zasadą ogólną unormowaną w art. 10 K.p.a. - jest zapewnienie czynnego udziału stronom w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem postanowienia (decyzji) umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek ten organ winien zacząć realizować od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego, przez zawiadomienie wszystkich stron o wskazanej czynności (art. 61 § 4 k.p.a.). Uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zarazem podstawę do uchylenia decyzji kontrolowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym niezależnie od zaistnienia innych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. Organy rozpoznające niniejszą sprawę w 1995r. bez wątpienia uchybiły zasadzie z art. 10 K.p.a., albowiem nie ustaliły następców prawnych zmarłej w 1989r. R.S. , ani nie zapewniły im prawa do czynnego udziału w sprawie oraz nie powiadomiły stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym . Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydanie z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania i jako wadliwe winny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę na skutek niniejszego wyroku organ pierwszej zapewni udział w postępowaniu wszystkim stronom, w tym następcom prawnym R.S. oraz wskaże dowody w oparciu o które dokonał tych ustaleń. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.