II SA/Kr 152/17

WyrokWSA w Krakowie2017-06-20

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Tadeusz Kiełkowski, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji z powodu pominięcia strony w postępowaniu, nie weryfikując uprzednio stanowiska tej strony co do potrzeby ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania (np. pominięcia strony), powinien przed podjęciem takiej decyzji umożliwić udział pominiętej stronie w postępowaniu odwoławczym i uzyskać jej stanowisko co do potrzeby ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Samo pominięcie strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zawsze musi skutkować uchyleniem decyzji, jeśli pominięta strona nie domaga się powtórzenia postępowania lub gdy weryfikacja jej stanowiska jest możliwa i nie prowadzi do istotnego skomplikowania sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta K. o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy. Wniosek o wznowienie postępowania złożył M.D., twierdząc, że został pominięty jako strona w pierwotnym postępowaniu. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, stwierdzając, że organ pierwszej instancji pominął pierwotnego adresata decyzji o warunkach zabudowy, Z.B. Skarżący (inwestorzy) zarzucili Kolegium naruszenie prawa, w tym błędne przyjęcie, że Z.B. nie została powiadomiona i że Kolegium nie rozpatrzyło wniosku M.D. w odpowiednim zakresie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. i zasądził od SKO solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [....] Sp. z o.o w K. , K.B. oraz K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 14 grudnia 2016 r., znak: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. solidarnie na rzecz skarżących [....] Sp. z o.o w K. oraz K.B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 14 grudnia 2016 r., nr: [....] , działając na podstawie art. 138 § 2, art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania M.D. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2016 r., znak: [....] , w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19 lutego 2013 r., nr [....] , znak: [....] , o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami podziemnymi na działkach nr nr [....] obr. [....] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. ", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanie powyższej decyzji poprzedziła następująca sekwencja zdarzeń. W dniu 19 lutego 2013 r., po rozpoznaniu wniosku Z.B. , została wydana decyzja Prezydenta Miasta K. , nr [....] , o ustaleniu warunków zabudowy zaśnieżenia inwestycyjnego pn.: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych zabudowie bliźniaczej z garażami podziemnymi na dz. nr nr [....] obr. [....] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. ". Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 12 marca 2013 r. Decyzją nr [....] z dnia 20 stycznia 2014 r. przedmiotowa decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzania inwestycyjnego jw. została przeniesiona na rzecz nowego inwestora, tj. Spółkę [....] Sp. z o.o. w K. . W dniu 1 października 2015 r. do organu wpłynął wniosek M.D. o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawca wskazał, iż wyżej wymieniona decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została wydana z pomięciem go jako strony postępowania. Wnioskodawca wskazał, iż informację na temat wydania decyzji nr [....] z dnia 19 lutego 2013 r. uzyskał w [....] Urzędzie Wojewódzkim w K. w Wydziale Infrastruktury i Architektury w dniu 29 września 2015 r., na dowód czego dołączył kopię protokołu z przyjęcia skargi/wniosku zgłoszonych ustnie. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku, postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., odmówiono wznowienia postępowania na wniosek M.D. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na ustaleniu, że wnioskującemu o wznowienie postępowania nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji z dnia 19 lutego 2013 r. Postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r., znak [....] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wznowione. W toku postępowania wznowionego do akt sprawy wpłynęło pismo [....] Sp. z o.o. w K. z dnia 7 kwietnia 2016 r, w którym wskazano na okoliczność, iż wnioskujący o wznowienie postępowania M.D. posiadał wiedzę o wydaniu decyzji nr [....] z dnia 19 lutego 2013 r. co najmniej od 13 sierpnia 2015 r., kiedy to działając jako członek zarządu Stowarzyszenia "[....] " wystąpił z wnioskiem do Wojewody [....] o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nr [....] , znak [....] , która wydana została w oparciu o przedmiotową decyzję o warunkach zabudowy. Na dowód powyższego Spółka załączyła do akt sprawy kopię ww. wniosku o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2016 r., znak: [....] , organ l instancji orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19 lutego 2013 r., nr: [....] , znak: [....] , o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami podziemnymi na dz. nr nr [....] obr. [....] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr nr [....] [....] obr. [....] przy ul. [....] w K". Powodem umorzenia postępowania było ustalenie, że wnioskujący o wznowienie postępowania M.D. informację o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy Nr [....] z dnia 19 lutego 2013 r. posiadał co najmniej od dnia 13 sierpnia 2015 r. (data wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę). Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 dla M.D. upłynął w dniu 13 września 2015 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez Wnioskodawcę w dniu 1 października 2015 r. Z powyższą decyzją nie zgodził się M.D. wskazując w złożonym odwołaniu, że istotnym jest dowiedzenie się o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji, a taką wiedzę wnioskodawca uzyskał dopiero w dniu 29 września 2015 r. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. do rozpatrzenia odwołania M.D. od decyzji z dnia 5 sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w uzasadnieniu swojej decyzji podało, że niesporne jest w niniejszej sprawie, iż decyzja Prezydenta Miasta K. , nr [....] , z dnia 19 lutego 2013 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami podziemnymi na dz. nr nr [....] obr. [....] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. " wydana została po rozpatrzeniu wniosku Z.B. Następnie decyzja ta została przeniesiona decyzją Nr [....] z dnia 20 stycznia 2014 r. na rzecz nowego inwestora, tj. Spółkę [....] Sp. zo.o., ul. [....] . Kolegium powołało się na ugruntowane poglądy, iż po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania stronami tego wznowionego postępowania stają się inne podmioty - w tym również podmioty, które uczestniczyły jako strony w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o wznowienie postępowania. Taki też pogląd wypowiedziany został w prawomocnym postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 487/16, które to postanowienie dotyczyło niniejszego postępowania. Kolegium stwierdziło, że organ l instancji pominął w prowadzonym postępowaniu stronę postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. – Z.B. Uwzględnione zostały inne podmioty, w tym również aktualny inwestor, a także wnioskodawca – M.D. , a pominięto udział adresata decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania tj. Z.B. Pominięcia strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. – nie można konwalidować w postępowaniu odwoławczym. Uchybienie takie, bez względu na prawidłowość wydanej decyzji, powodować musi konieczność uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Ocena postępowania oraz ocena rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie są w tej sytuacji przedwczesne. Organ l instancji pominął bowiem w prowadzonym postępowaniu jego stronę. Skargi na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wnieśli: [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. , K.B. oraz K.K. . Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa poprzez przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczył interesu prawnego Z.B. oraz że Z.B. reprezentowana była przez syna Przewodniczącej SKO w K. adw. W.S. lub przez M.D. W konsekwencji Kolegium w T. w ogóle nie rozpatrzyło wniosku M.D. i jego pełnomocnika w zakresie, w jakim została zaskarżona Decyzja Prezydenta Miasta K. znak. [....] . Ponadto zarzucono naruszenie prawa polegające na tym, iż przedmiotową decyzję należało umorzyć, ponieważ stała się ona bezprzedmiotowa, bowiem teren którego dotyczyła, został zabudowany, a budynek na nim wybudowany został oddany do użytku i odebrany przez nadzór budowlany. W tej sytuacji należało przedmiotową decyzję umorzyć. W uzasadnieniu skargi wskazano nadto, że organ administracji państwowej zobowiązany jest do rozpatrzenia wniosku strony we wskazanym przez nią zakresie. M.D. ani jego pełnomocnik nie wnieśli w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. o umorzeniu postępowania zarzutu, iż Z.B. nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu. Stąd Kolegium było związane takim zakresem zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta, jaki wskazano w odwołaniu. Jest oczywiste na podstawie przesłanej decyzji, iż takim zakresem zaskarżenia się nie zajęto i nie rozpatrzono zgłoszonego zarzutu. Kolegium uznało, że Z.B. nie została zawiadomiona i jest to podstawa do uchylenia decyzji o umorzeniu w całości. Nawet jeśli przyjąć to za uchybienie (Kolegium o postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. też nie zawiadomiło Z.B. ), to w ocenie skarżących , nie wywiera ono wpływu na wynik postępowania. Skarżący podali, że Z.B. jako córka inwestorów (właścicieli firmy) nie ma żadnego interesu prawnego ani faktycznego, aby szkodzić własnej rodzinie, na którą wcześniej decyzję tę przeniosła. Ponadto zauważono, że kolegium nie ma żadnego dowodu na fakt, iż Z.B. nie wiedziała o toczącym się postępowaniu, skoro mieszka w tym samym domu, gdzie zarejestrowana jest spółka inwestycyjna oraz jest pełnomocnikiem jednego z jej udziałowców K.K. . Skarżący podnieśli, że interesy Z.B. i M.D. są sprzeczne. M.D. dąży do uchylenia decyzji, aby zaszkodzić spółce inwestycyjnej, a Z.B. jest zainteresowana jej prosperitą. Skarżący podali też, że na przedmiotowych działkach zostały wybudowane budynki, które posiadają numery nr nr [....] i przystąpiono do ich użytkowania. Stąd postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. W ocenie skarżących przytoczone orzeczenie WSA w Krakowie nie dotyczy analogicznej sytuacji jak w przedmiotowej sprawie i jako takie nie może być podstawą wnioskowania w przedmiocie bieżącego postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o odrzucenie skargi [....] Sp. z o.o. i o oddalenie skarg K.K. i K.B. – w pełni podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik uczestnika M.D. na rozprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi, choć nie wszystkie, okazały się zasadne. W ocenie Sądu prawidłowe jest założenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , że Z.B. jako pierwotny adresat decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ma interes prawny w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją mimo jej następczego przeniesienia na inny podmiot. Pominięcie Z.B. w czynnościach jurysdykcyjnych organu pierwszej instancji należy tedy kwalifikować jako naruszenie prawa procesowego. Organ II instancji, działając na skutek odwołania, obowiązany jest rozpoznać sprawę administracyjną w jej całokształcie i tym samym nie jest związany zakresem zaskarżenia ani podniesionymi w odwołaniu zarzutami. To oznacza, że mógł, a nawet powinien, brać uwagę ewentualne uchybienia niepodniesione w odwołaniu, w tym także uchybienia w zakresie ustalenia kręgu stron i przestrzegania ich praw procesowych. Mając na uwadze powyższe, kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy stała się kwestia, czy rzeczywiście pominięcie strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nigdy nie może być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym (jak przyjmuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. ), czy też ocenę w tej mierze należy zrelatywizować i uzależnić od okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie Sądu to drugie podejście jest prawidłowe, a okoliczności sprawy mniejszej są właśnie tego rodzaju, że wydanie decyzji kasacyjnej niejako a priori, bez próby uzyskania stanowiska osoby, której prawa procesowe miały być naruszone – jawi się jako nieuzasadnione, a co najmniej przedwczesne. Nie negując fundamentalnego znaczenia statuowanej przepisem art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, należy zauważyć, że kreuje ona prawo, a nie obowiązek uczestniczenia w czynnościach jurysdykcyjnych; faktyczne uczestnictwo strony w czynnościach jurysdykcyjnych nie jest też warunkiem sine qua non ich prawidłowości. To strona jest dysponentem swojego prawa procesowego i to ona decyduje o tym, czy zechce z niego skorzystać, czy też nie – przy czym, by móc tę decyzję podjąć, powinna mieć wiedzę o wszczęciu postępowania oraz informacje o istotnych czynnościach. Ilekroć ich nie otrzymuje, tylekroć dochodzi już do naruszenia przepisów postępowania, ale jego ranga jest względna. W przypadku gdy okaże się, że w jego efekcie strona została pozbawiona prawa, z którego chciała czynić użytek, nabiera ono znamion uchybienia istotnego, a nawet kwalifikowanego; w przypadku zaś gdy okaże się, że strona niczego pozbawiona nie została, bo tak naprawdę i tak nie uczestniczyłaby w postępowaniu, pozostaje ono uchybieniem nieistotnym, które nie może uzasadniać ani wzruszenia decyzji, ani powtarzania dokonanych czynności. O ile po zakończeniu postępowania decyzją ostateczną można niejako domniemywać ten drugi przypadek (bo ewentualne wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zależy od aktywności strony), o tyle w ramach zwykłego toku instancji takie domniemanie nie wydaje się dopuszczalne, wręcz przeciwnie – przypadek pierwszy musi być traktowany jako punkt wyjścia i swego rodzaju założenie. To założenie powinno zdeterminować rozstrzygnięcie organu odwoławczego (rozstrzygnięcie kasacyjne), jednak tylko w dwóch sytuacjach: 1) gdy pominięta strona potwierdzi jego prawdziwość żądaniem powtórzenia postępowania przed organem I instancji; 2) gdy ze względu na deficyt ustaleń faktycznych lub inne okoliczności sprawy nie da się go zweryfikować względnie byłoby to szczególnie utrudnione. W sytuacji zaś gdy weryfikacja odnośnego założenia jest możliwa – w szczególności pomięta strona jest zidentyfikowana i obecna – organ odwoławczy powinien, po pierwsze, zapewnić jej udział w prowadzonym przez siebie postępowaniu, a po drugie – dążyć do uzyskania jej stanowiska co do tego, czy rzeczywiście poczytuje swoje prawa procesowe za naruszone działaniem organu I instancji. Ogólniejsza koncepcja, w myśl której brak udziału określonej strony w postępowaniu może być uznany za samoistną przyczynę wzruszenia decyzji co do zasady tylko na żądanie tejże strony, nigdy zaś wbrew jej woli – legła u podstaw uregulowania z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 zd. 2 k.p.a. i, co jeszcze bardziej znamienne, dała asumpt do ewolucji w zakresie jego wykładni. Obecnie, inaczej niż ongiś, na ogół przyjmuje się, że wznowienia postępowania z powodu braku udziału w postępowaniu może domagać się wyłącznie ta strona, której to dotyczy, a nadto – że sąd administracyjny nie może uchylić decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli wspomniana strona nie ujawni (przez wniesienie skargi lub w inny sposób) swojej woli w tym zakresie; skarga innej strony jest wtedy niewystarczająca. Od wspomnianej koncepcji nie można abstrahować także w ramach administracyjnego toku instancji, bacząc wszakże na odrębności między nim a trybami nadzwyczajnymi. Konsekwencje tych odrębności – przejawiające się koniecznością przyjęcia odmiennych domniemań czy też założeń wyjściowych – zostały zasygnalizowane wyżej. Pogląd o możliwości – w określonych warunkach – konwalidacji na etapie postępowania odwoławczego uchybienia w postaci pominięcia strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie koliduje z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Tok instancji nie jest obligatoryjnym elementem procesu stosowania prawa, warunkującym prawidłowość decyzji – ma on charakter instrumentalny w tym sensie, że ma służyć ochronie interesów strony. Zwykło się mówić, że art. 15 k.p.a. kreuje prawo strony do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy. Zatem tu również chodzi o prawo, z którego strona może, ale nie musi czynić użytku. Powyższy pogląd koreluje również z zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Rozstrzygnięcie kasacyjne, motywowane wyłącznie naruszeniem praw procesowych strony, niezweryfikowanym pod względem istotności w okolicznościach konkretnej sprawy, może skutkować znacznym i nieuzasadnionym skomplikowaniem oraz przedłużeniem czynności jurysdykcyjnych. Zważyć też trzeba na literalne brzmienie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten zezwala na wydanie decyzji kasacyjnej tylko w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: 1) decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, 2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Pierwsza przesłanka w niniejszej sprawie zachodzi, natomiast druga – nie, a w każdym razie nie zostało wykazane, aby zachodziła. Naruszenie art. 10 k.p.a. może wprawdzie rodzić potrzebę powtórzenia większości lub nawet wszystkich czynności przed organem pierwszej instancji, ale jest oczywiste, że w tej mierze też liczy się stanowisko pominiętej strony. Niepodobna bowiem przyjąć, by wbrew jej woli organ pierwszej instancji miał ponownie przeprowadzać całe postępowanie wyjaśniające lub nawet jakąś jego część. Można zatem stwierdzić, że nie dążąc – przed wydaniem decyzji kasacyjnej – do poznania stanowiska pominiętej strony co do potrzeby ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy nie zweryfikował istnienia przesłanek do wydania takiej decyzji. Mogłoby się bowiem okazać, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji sprowadza się ponownego wydania decyzji. Należy przyjąć, że uzyskanie w toku postępowania odwoławczego stanowiska pominiętej uprzednio strony, iż nie domaga się ona powtórzenia postępowania przed organem pierwszej instancji – wykluczyłoby późniejszy zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Zająwszy takie stanowisko, strona ta nie mogłaby potem powoływać się na odnośną zaszłość procesową – ani przed organami administracji, ani przed sądem administracyjnym – w celu wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 487/16, należy wyjaśnić, że jest to postanowienie odrzuceniu skargi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 21 marca 2016 r. nr [....] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie odmowy wznowienia postępowania. Rozstrzygnięcie i ocena prawna zawarta w tym postanowieniu Sądu, dotycząca legitymacji procesowej na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, nie dotyczy kwestii wynikłej obecnie. W odnośnym postanowieniu Sądu wprawdzie wskazano także, że "po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania stronami tego wznowieniowego postępowania stają się inne podmioty – w tym również podmioty, które uczestniczyły jako strony w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o wznowienie postępowania" – ale ten, w istocie niekwestionowany pogląd, również nie dotyczy kwestii wynikłej obecnie, w szczególności nie determinuje oceny skutków pominięcia jednej ze stron w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zważywszy na ogół przytoczonych okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien umożliwić udział w postępowaniu odwoławczym stronie dotychczas pominiętej i podjąć dalsze czynności stosownie do poczynionych ustaleń, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło