II SA/Kr 1520/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. R.-G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 września 2025 r. znak SKO.EA/418/11/2025 w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wydania nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia 15 września 2025 r. nr SKO.EA/418/11/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2024 r. nr EW-01.3160.5.15,18,21,24.2024.PM o wezwaniu A. R.-G. do wykonania obowiązku wydania nieruchomości i zastosowaniu środków egzekucyjnych. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach: Decyzją z dnia 12 października 2023 r. nr 34/67404/2023 znak: AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE Prezydent Miasta Krakowa orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji pod nazwą; "Rozbudowa skrzyżowania ul. C. (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0’+031,50 km do 0'+133.10 w K.", na mocy której na A. R.-G. nałożono obowiązek wydania nieruchomości, tj. działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...] oraz działki nr [...]. Ww. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Upomnieniami z dnia 2 września oraz 8 października 2024 r. zobowiązana została wezwana do niezwłocznego wydania wierzycielowi wyżej opisanych nieruchomości. Z uwagi na brak dobrowolnego wykonania obowiązku Prezydent Miasta Krakowa wystawił dnia 13 listopada 2024 r. tytuły wykonawcze nr [...]-[...] w celu wyegzekwowania obowiązku wydania w/w nieruchomości, na podstawie których zostały wszczęte postępowania egzekucyjne. Następnie, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa, wydanym m.in. na podstawie art. 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., zwanej dalej: u.p.e.a.), organ wezwał zobowiązaną do niezwłocznego wykonania obowiązku wydania nieruchomości, pod groźbą zastosowania środka egzekucyjnego w celu odebrania nieruchomości oraz wyznaczył zastosowanie środków egzekucyjnych na dzień 30 stycznia 2025 r. Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła zażalenie, kwestionując naruszenie przepisów u.p.e.a. W szczególności zakwestionowała prawidłowość wystawionych tytułów wykonawczych (nieczytelna pieczęć), wskazanie środka egzekucyjnego niemożliwego do wykonania (działki objęte egzekucją nie zostały skutecznie wydzielone), brak spełnienia przesłanki uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku oraz wyznaczenie terminu czynności egzekucyjnej w okresie zawieszenia postępowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia wynika, że organ przeanalizował opisaną powyżej sekwencję zdarzeń i ocenił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki wydania postanowienia wzywającego do wydania nieruchomości, o jakim mowa w art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Postanowienie to zawiera stosowne pouczenie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w przypadku niezastosowania się do wezwania, a zobowiązana otrzymała tytuły wykonawcze wraz z zaskarżonym postanowieniem. Wskazane w postanowieniu środki egzekucyjne w postaci odebrania nieruchomości i przymusu bezpośredniego zostały przewidziane w ustawie. Wskazano też, że obowiązki zostały wyegzekwowane w dniu 4 sierpnia 2025 r., a postępowania egzekucyjne zostały zakończone. Wyjaśniono również, że zarzuty dotyczące wadliwości tytułów wykonawczych oraz objęcia obowiązkiem wydania nieistniejących nieruchomości, są przedmiotem rozpoznania w odrębnych postępowaniach. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są natomiast względem siebie konkurencyjne, co oznacza, że ich podstawy nie mogą być powielane i rozpatrywane w ramach kilku środków zaskarżenia. A. R. G. wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie: 1. art. 1 u.p.e.a. przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie wobec skarżącej środków egzekucyjnych do egzekucji nieruchomości, które zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 4.09.2025 r, sygn. akt II SA/Kr 852/25 nie powinny być stosowane; 2. art. 7 u.p.e.a. przez zastosowanie wobec skarżącej zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego, w sytuacji gdy skarżąca nigdy nie stawiała żadnego oporu fizycznego (pomimo licznych wizyt wierzyciela na terenie nieruchomości), a głównym powodem niewydania nieruchomości było to, że teren, którego wydania domagał się wierzyciel nie został geodezyjnie wytyczony przez wierzyciela, a skarżącej nie okazano jego granic; 3. art. 7 u.p.e.a. przez wskazanie środka egzekucyjnego niemożliwego do wykonania, tj. odebranie rzeczy nieistniejącej (nieruchomości wskazane w tytułach wykonawczych oraz w zaskarżonym postanowieniu do chwili obecnej nie powstały, a zatem ich odebranie obarczone jest istotną wadą); 4. art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w administracji przez wezwanie do wydania nieistniejących nieruchomości. W konsekwencji powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przyznanie kosztów postępowania sądowego. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz.143, dalej p.p.s.a.), sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie egzekucja niepieniężnego obowiązku wydania nieruchomości dotyczyła działek objętych decyzją Prezydenta Miasta Krakowa o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia 12 października 2023 r. W obrocie prawnym pozostawała zatem decyzja, nakładająca na skarżącą obowiązek wydania nieruchomości, której to decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec niewykonania przez skarżącą powyższego obowiązku, organ egzekucyjny zobowiązany był do wszczęcia postępowania zmierzającego do skutecznego wykonania decyzji. Dlatego też wystawił tytuły egzekucyjne, o których mowa w art. 32 u.p.e.a., a następnie wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 143 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że: § 1. Egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia). § 2. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z powyższym przepisem. Było ono następstwem wystawionych tytułów wykonawczych, które skarżącej zostały doręczone, zawierało wezwanie do wydania nieruchomości z jasnym zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku, w dniu 30 stycznia 2025 r. o godz. 11.00 nieruchomości zostaną odebrane w drodze przymusu bezpośredniego. Zgodnie z art. 143 § 2 u.p.e.a. zobowiązana miała prawo do zaskarżenia powyższego postanowienia, jednakże podstawą jej zarzutów nie mogły być kwestie, które są podstawą zgłoszenia zarzutów i zażalenia, o których mowa w art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Tymczasem zarówno w zażaleniu, jak i w skardze zobowiązana podnosiła kwestie nie związane bezpośrednio z zaskarżonym postanowieniem, które jest de facto prostą wynikową wystawionych wcześniej tytułów wykonawczych oraz postawy zobowiązanej, która ciążących na niej obowiązków nie wykonywała, ale okoliczności, mogące być podstawą innych środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego. W świetle powyższego podniesiony w skardze zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest nieskuteczny, może być on bowiem ewentualnie podstawą skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nieistnienie obowiązku może natomiast stanowić podstawę zarzutów, o której mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., a nie może skutecznie podważyć postanowienia wzywającego do wykonania obowiązku. Sądowi z urzędu wiadomo, że skarżąca złożyła takie zarzuty, podnosząc powielony w niniejszej sprawie argument, że skoro decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej nie jest ostateczna, wydzielone na jej podstawie działki nie istnieją. W wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 847/25 wyraźnie wyjaśniono: "choć możliwe jest np. rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to własność wydzielonych w granicach pasa drogowego nieruchomości przejdzie na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dopiero po uzyskaniu przez decyzję ZRID przymiotu ostateczności. Dopiero wówczas możliwe będzie dokonanie odpowiednich wpisów do ksiąg wieczystych i do katastru nieruchomości. nie jest zatem tak, że działka [...] (powstała z podziału działki [...]) nie istnieje, bowiem decyzja ZRID dokonała podziału nieruchomości, natomiast działka ta nie jest jedynie ujawniona (wpisana) w katastrze nieruchomości". Analogiczny wyrok zapadł w odniesieniu do działki [...], powstałej z podziału działki nr [...] (wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 852/25). Nie można się również zgodzić ze skarżącą, że z wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 852/25 wynika, iż środki egzekucyjne nie powinny być kierowane do skarżącej. Sąd nie przesądził powyższej kwestii, w uzasadnieniu powyższego orzeczenia zalecił wyłącznie, aby organy uzasadniły fakt skierowania egzekucji względem skarżącej. Wobec tego, że wyrok ten był jednak nieprawomocny w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, organ nie miał podstaw, aby wstrzymywać się z egzekucją. W dniu 14 lipca 2025 r. wydano postanowienie o podjęciu postępowania egzekucyjnego, skończył się zatem okres jego zawieszenia, które nastąpiło w związku ze zgłoszeniem przez skarżącą zarzutów. Reasumując, pomimo, że kwestia prawidłowego skierowania egzekucji wobec skarżącej powinna być jeszcze raz rozpatrzona, to wyrok ten nie wstrzymywał prowadzenia egzekucji, przez co nie wpływał na możliwość wydania zaskarżonego postanowienia wzywającego do wykonania obowiązku. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.