II SA/Kr 1521/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : SWSA Monika Niedźwiedź SWSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 września 2025 roku, znak: SKO.EA/418/13/2025 w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wydania nieruchomości oddala skargę. Przedmiotem skargi K. G. - dalej jako "Skarżąca", jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 września 2025 roku, znak: SKO.EA/418/13/2025 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2024 r. nr EW-01.3160.5.25.2024.PM o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości i zastosowaniu środków egzekucyjnych. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. Wobec niewykonania przez Skarżącą obowiązku o charakterze niepieniężnym określonego w tytule wykonawczym z dnia 13 listopada 2024 r. nr ZDMK/NIEP-ZRID/18/2024 polegającego na wydaniu przez K. G., zam. ul. [...] [...], nieruchomości, tj.: działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K. – N. H. (powstałej z podziału działki numer [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H.), o powierzchni 0,0180 ha, co do której Pani K. G. przysługuje prawo własności w zakresie 1/8 udziału, na terenie realizowanej inwestycji drogowej pod nazwą: "Rozbudowa skrzyżowania ul. C. (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km 0 + 000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0+031,50 km do 0 + 133,10 w K.", Prezydent Miasta Krakowa, działając jako organ egzekucyjny wezwał postanowieniem z dnia 19 grudnia 2024 r. nr EW-01.3160.5.25.2024.PM Panią K. G. do niezwłocznego wykonania obowiązku wydania nieruchomości określonej w w/w tytule wykonawczym (pod groźbą zastosowania środka egzekucyjnego w celu odebrania nieruchomości, w przypadku niewykonania tego obowiązku w terminie do 29 stycznia 2025 r.) i wyznaczył na dzień 30 stycznia 2025 r. termin na zastosowanie środków egzekucyjnych w postaci: odebrania nieruchomości, przymusu bezpośredniego. Prezydent Miasta Krakowa wskazał, że czynności egzekucyjne zostaną przeprowadzone na terenie nieruchomości znajdującej się przy ul. C. j w K. [działka nr [...], obręb [...] (powstałej z podziału działki numer [...]) jednostka ewidencyjna K. - N. H.]. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że Prezydent Miasta Krakowa wydał w dniu 12 października 2023 r. decyzję nr 34/67404/2023 znak: AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE o zezwoleniu na realizację inwestycji pod nazwą: "Rozbudowa skrzyżowania ul. C. (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0'+031,50 km do 0' + 133,10 w K.", na mocy której na Panią K. G. nałożono obowiązek wydania nieruchomości, tj.: - działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K. – N. H. (powstałej z podziału działki numer [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H.), o powierzchni 0,0180 ha, co do której Pani K. G. przysługuje prawo własności w zakresie [...] udziału. Następnie, dnia 12 października 2023 r. postanowieniem nr AU-01- 6.6740.4.19.2023.IRE Prezydent Miasta Krakowa nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej nr [...] z dnia 12 października 2023 r. Upomnieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 września 2024 r. znak: UP/63/NIEP/2024 - doręczonym K. G. w dniu 19 września 2024 r., Zobowiązana została wezwana do niezwłocznego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. wydania Wierzycielowi - Prezydentowi Miasta Krakowa zarządcy dróg publicznych na terenie Gminy Miejskiej K. wyżej wymienionej nieruchomości. Ponieważ Zobowiązana dobrowolnie nie wydała nieruchomości, Prezydent Miasta Krakowa w dniu 13 listopada 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr ZDMK/NIEP-ZRID/18/2024, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny wskazał na kierowanie się ważnym interesem publicznym, uzasadnionym konieczność szybkiego zakończenia bardzo ważnej inwestycji drogowej dotyczącej rozbudowy skrzyżowania ul. C. z ul. N. , zaś w przypadku dalszego braku wykonania przez Zobowiązaną obowiązku, będzie zachodziła konieczność zastosowania środków egzekucyjnych w postaci odebrania nieruchomości oraz przymusu bezpośredniego. Organ egzekucyjny wraz z tym postanowieniem doręczył Zobowiązanej wyżej wskazany tytuł wykonawczy. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła K. G.. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 15 września 2025 roku, znak: SKO.EA/418/13/2025 utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu wskazało, że Z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że warunkiem przystąpienia do egzekucji jest wszczęcie egzekucji na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego oraz wezwanie Zobowiązanej, w formie postanowienia, do wykonania obowiązku. W niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie formalne warunki wydania postanowienia wzywającego do wydania nieruchomości, o jakich mowa w art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Postanowienie to zawiera stosowne pouczenie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w przypadku niezastosowania się do wezwania, a Zobowiązana otrzymała tytuł wykonawczy wraz z zaskarżonym postanowieniem. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie zawiera elementy wymagane przepisem art. 143 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy tj. wezwanie do wykonania obowiązku wydania nieruchomości oraz wskazanie zagrożenia, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości, włączając w to zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 148 u.p.e.a. (przymus bezpośredni). Wskazane w postanowieniu środki egzekucyjne: odebranie nieruchomości i przymus bezpośredni zostały przewidziane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym w art. la pkt 12 triet 4 i 5 u.p.e.a. Tym samym stwierdzić należy, że organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Ponadto, zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny winien zastosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, co w niniejszej sprawie uczyniono. Wobec braku wykonania obowiązku, zasadnie Prezydent Miasta Krakowa działając jako organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne w postaci odebrania nieruchomości oraz przymusu bezpośredniego. Z akt sprawy wynika również, że obowiązek o charakterze niepieniężnym określony w tytule wykonawczym z dnia 13 listopada 2024 r. nr ZDMK/NIEP- ZRID/18/2024 został wyegzekwowany w trybie administracyjnej egzekucji niepieniężnej w dniu 4 sierpnia 2025 r., a postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego zostały zakończone. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa jest prawidłowe. Skargę na powyższe postanowienie wniosła K. G., która podniosła zarzuty naruszenia: - art. 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie wobec Skarżącej zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego, w sytuacji gdy skarżąca nigdy nie stawiała żadnego oporu fizycznego (pomimo licznych wizyt wierzyciela na terenie nieruchomości), a głównym powodem niewydania nieruchomości było to, że teren którego wydania domagał się wierzyciel nie został geodezyjnie wytyczony przez wierzyciela, a skarżącej nie okazano jego granic; - art. 7 u.p.e.a. przez wskazanie środka egzekucyjnego niemożliwego do wykonania, to jest odebranie rzeczy nieistniejącej (nieruchomość wskazana w tytule wykonawczym oraz w zaskarżonym postanowieniu do chwili obecnej nie powstała, a zatem jej odebranie obarczone jest istotną wadą); - art. 143 § 3 u.p.e.a. przez wezwanie do wydania nieistniejącej nieruchomości. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że decyzją z dnia 12 października 2023 r. nr 34/67404/2023 znak: AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE Prezydent Miasta Krakowa orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji pod nazwą: "Rozbudowa skrzyżowania ul. C. droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km 0+000,00 do km 0 + 129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0 + 031,50 km do 0 + 133,10 w K.", na mocy której na Panią K. G. nałożono obowiązek wydania nieruchomości, tj.: działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H. (powstałej z podziału działki numer [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H.), o powierzchni 0,0180 ha, co do której Pani K. G. przysługuje prawo własności w zakresie 1/8 udziału. W/w decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzji z dnia 12 października 2023 r. nr 34/67404/2023 nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że Skarżąca w tym zakresie jest zobligowana do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, zgodnie z treścią tytułu. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r. poz. 311, dalej jako u.z.r.i.d.) decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń; uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi; uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych; uprawnia do wydania przez właściwy organ dziennika budowy. Z powyższego wynika, że skutkiem decyzji o nadanym rygorze natychmiastowej wykonalności jest bezzwłoczna jej wykonalność w zakresie wydania posiadania nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 928/23 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2196/11). Nieostateczna decyzja administracyjna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 u.z.r.i.d. do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję obowiązku wynikającego z tej decyzji przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego zarządcy drogi. W świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, że Skarżąca tego obowiązku nie wykonała. W związku z tym najpierw upomnieniem z dnia 2 września 2024 r. znak: UP/63/NIEP/2024 - doręczonym Pani K. G. w dniu 19 września 2024 r., Zobowiązana (Skarżąca) została wezwana do niezwłocznego (w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia) wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. wydania Wierzycielowi - Prezydentowi Miasta Krakowa zarządcy dróg publicznych na terenie Gminy Miejskiej K. wyżej opisanej nieruchomości (tj. działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H.), z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na brak dobrowolnego wykonania obowiązku Prezydent Miasta Krakowa wystawił dnia 13 listopada 2024 r. tytuł wykonawczy nr ZDMK/NIEP- ZRID/18/2024 w celu wyegzekwowania obowiązku wydania w/w nieruchomości, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 roku, poz. 268 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu (pomieszczenia) wierzycielowi. Dotyczy to również obowiązku wydania nieruchomości na oznaczony okres czasu. Stosownie natomiast do art. 143 ust. 1 u.p.e.a. Egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia). Z przytoczonych przepisów wynika, że warunkiem przystąpienia do egzekucji jest wszczęcie egzekucji na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego oraz wezwanie Zobowiązanej (Skarżącej), w formie postanowienia, do wykonania obowiązku, co na gruncie niniejszej sprawy miało miejsce. Tym samym należy uznać, że spełnione zostały wszystkie warunki do wydania zaskarżonego postanowienia a czynności podejmowane przez organy w tym zakresie są prawidłowe. Podnoszone natomiast przez Skarżącą argumenty, które sprowadzają się do wskazania teren, którego wydania domagał się wierzyciel nie został okazany Skarżącej a ponadto obowiązek wydania dotyczy rzeczy nieistniejącej ponieważ nieruchomość wskazana w tytule wykonawczym nie istnieje na gruncie niniejszego postepowania są bezzasadne. W tym zakresie trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z art. 143 § 2 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Należy podzielić w pełni stanowisko organu, że zgłoszenie zarzutów oraz wniesienie zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego, to dwa odrębne środki prawne przysługujące zobowiązanemu. W drodze zażalenia zobowiązany może kwestionować postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym. Rozpoznając takie zażalenie organ odwoławczy bada, czy nie zostały naruszone przepisy regulujące tryb prowadzenia egzekucji administracyjnej. Innymi środkami wskazanymi w powyższym przepisie jest zażalenie na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego oraz prawo do zgłoszenia zarzutów. Zgłoszenie zarzutów pozwala zobowiązanemu kwestionować dopuszczalność egzekucji administracyjnej z przyczyn wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Każdy z wymienionych wyżej środków ma odrębny przedmiot zaskarżania (por. uzasadnienie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 924/23). Jednocześnie środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Innymi słowy nie można ich stosować zamiennie. Każdy z przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym środków zaskarżenia dotyczy konkretnych uchybień i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Z tego względu, podniesione w skardze, dotyczącej postanowienia o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości i zastosowaniu środków egzekucyjnych zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.