II SA/Kr 1524/00
WyrokWSA w Krakowie2004-05-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, NSA Joanna Tuszyńska, AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że osoba składająca odwołanie nie posiadała indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, mimo że była współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie umorzyło postępowanie odwoławcze. Osoba posiadająca interes prawny w sprawie, wynikający z prawa własności nieruchomości sąsiedniej, powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu. Prawo do nieruchomości sąsiedniej stanowi wyznacznik dla ustalenia kręgu osób zainteresowanych w sprawie, a jego naruszenie skutkuje naruszeniem art. 28 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany decyzji ostatecznej ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Prezydent Miasta zmienił termin ważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że osoba składająca odwołanie nie miała interesu prawnego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 kpa, wskazując, że nie wszyscy współwłaściciele nieruchomości zostali zawiadomieni o postępowaniu, a J.W. bezpodstawnie odmówiono statusu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A.W. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004r. sprawy ze skargi M.W. , J.W, i A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 maja 2000r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej A.W. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].10.1999r Prezydent Miasta K. , na podstawie art.155 kpa , zmienił za zgodą stron decyzję z dnia [...].10.1997r ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Przebudowa i rozbudowa budynków przy ul.[...] oraz oficyn oraz uzupełniająca zabudowa plombowa pierzei ulicy [...] " dot. działek nr 1 i 2 obr. [...] wydaną na rzecz spółki z o.o. "A. " w zakresie terminu ważności decyzji ustalając w miejsce daty ważności 30.10.1999r nową datę ważności : 30.10.2001r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano , że w toku postępowania zastrzeżenia zgłosiła S.W. , która oświadczyła , że nie wyraża zgody na żadne prace dotyczące działki nr 1 będącej jej własnością. Organ stwierdził , że ze zgromadzonych wypisów z rejestru gruntów nie wynika , aby działka nr 1 uległa podziałowi i któraś część działki stanowiła wyłączną własność S.W.
Nadto podniósł , że z postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 8.04.1997r sygn.[...] wynika , że Sąd ustalił , że właścicielem przedmiotowej działki jest Skarb Państwa , a jej wieczystym użytkownikiem - "A. " spółka z o.o. w K. W związku z tym S.W. nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji wzizt dla przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.W,. , zarzucając , że postępowanie w sprawie o własność działki nr 1 zostało przez sąd umorzone.
Decyzją z dnia [...] maja 2000r znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art.138 § l pkt 3 kpa , umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji wskazano , że składający odwołanie J.W. nie był adresatem wydanej w dniu [...].10.1999r decyzji w sprawie o uzupełnienie decyzji , ani też nie był adresatem decyzji o ustaleniu wzizt. Nie można zatem uznać , że w sprawie tej ma indywidualny interes prawny lub obowiązek.
Ponieważ , mimo stosownego wezwania , J.W. nie wykazał swojego interesu prawnego w sprawie , Kolegium przyjęło , że wniesione odwołanie -nie pochodzi od strony , co uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M.W. , J.W. i A.W.
Zarzucili , że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza art.28 kpa.
O toczącym się postępowaniu nie zostali zawiadomieni wszyscy współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. , a to J.M. , M.W. i A.W. J.W. kolegium bezpodstawnie odmówiło statusu strony. Jak wynika bowiem z wypisów z rejestrów gruntów znajdujących się w aktach sprawy , J.W. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.
Skarżący podnieśli również , że niezasadnie odmówiono prawa udziału w postępowaniu S.W. Jest ona właścicielem parceli katastralnej 3 wchodzącej w skład Iwh [...] , z której składa się działka nr 1. Działka nr 1 składa się również z parceli 4 stanowiącej własność "A. " spółka z o.o. w K. . Prawo S.W. do udziału w postępowaniu jest zatem bezsporne.
S.W. wykazała swoje uprawnienie przedkładając wypis z rejestru gruntów /k. [...]/.
Przedkładane przez spółkę "A. " wypisy nie zawierały pełnej treści , co wynika z porównania ich treści z treścią wypisów złożonych przez S.W.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniła , że odmawiając statusu strony S.W. , Kolegium oparło się na treści postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 8.04.1997r.. Jak wynika z uzasadnienia Sąd ustalił , że właścicielem działki nr 1 jest Skarb Państwa , a jej użytkownikiem wieczystym spółka "A. ".
Sąd zważył,. co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest zasadna.
Jak wynika z wykazu zmian gruntowych /[...]/ , w skład działki ewidencyjnej nr 1 obr [...] , położonej przy ul. [...] , weszła działka 4 gm. kat. [...] własności Skarbu Państwa oraz działka 3 gm. kat. K. własności R.N. i S.W. po 1/2 części. Z zawartej w wykazie adnotacji wynika , że dokument ten może służyć za podstawę wpisu do księgi wieczystej dopiero po uregulowaniu własności.
Z kolei z wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr 1 o powierzchni 1075 m kw. , [...] , [...] cd. Kw [...] , przedłożonego przez inwestora , wynika , że Skarb Państwa jest właścicielem tej działki w części dotyczącej udziału w Iwh [...] , kw [...] - parc.kat. 4 o powierzchni 949 m kw.
Współwłaścicielami działki są również S.W. i R.N. po 1/2 części , do Iwh [...] , parc.kat. 3 o powierzchni 117 m kw.
Księga wieczysta [...] obejmuje działkę 4 , co wynika z odpisu księgi wieczystej /k. [.,.].
Nadto zwrócić należy uwagę , że w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia pisma S.W. z dnia 13.02.1997r , z częściowo nieczytelną prezentatą/ która prawdopodobnie stwierdza , że pismo zawiera 3 załączniki/. Z treści pisma wynika , że załącznikiem był m.in. wypis z Iwh [...]działki 3. W aktach brak jest tego wypisu.
Niemniej jednak w uzasadnieniu postanowienia Sądu Wojewódzkiego , na które powoływał się organ , sąd podał, że "zgodnie z przedłożonym do akt sprawy poświadczeniem praw własności " , działka 3 , " nadal jest wpisana do księgi wieczystej Iwh [...] przedmiot współwłasności wnioskodawczyni i R.N. ".
Wreszcie wbrew temu , co podano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i w odpowiedzi na skargę , Sąd Wojewódzki nie ustalił , że "właścicielem działki nr 1 jest Skarb Państwa".
W uzasadnieniu cytowanego postanowienia , w części historycznej , w której
przytoczono ustalenia Sądu Rejonowego , znalazło się sformułowanie : " Sąd
ustalił , że właścicielem tej nieruchomości jest Skarb Państwa a jej
wieczystym użytkownikiem "A. " spółka z o.o. w K.
Skoro jednak poprzednie zdanie tego uzasadnienia odnosi się do działki
4 , oczywistym jest , że cytowane ustalenie Sądu Rejonowego dotyczyło
własności działki nr 4 .
Dlatego też błędem było , na tej podstawie , pominięcie S.W.
jako strony postępowania.
Nie jest zasadny również pogląd organu , że skoro "składający odwołanie J.W. nie był adresatem wydanej w dniu [...].10.1999r decyzji w sprawie o uzupełnienie decyzji , ani też nie był adresatem decyzji o ustaleniu wzizt. , to nie można uznać , że w sprawie tej ma indywidualny interes prawny lub obowiązek".
Ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestrów gruntów wynika , że tak J.W. , jak i J.W. , R.N. , M.W. , .A.W. i M.W. są współwłaścicielami działki nr 5, przylegającej do terenu inwestycji.
Na marginesie zaznaczyć również należy , że w postępowaniu nie brali udziału również współwłaściciele działki nr 6 i działki nr 7.
Osoby te , za wyjątkiem M.W. , nie były również stronami postępowania zakończonego decyzją wzizt wydaną w dniu [...].10.1997r.
Za błędny należy uznać pogląd organów , że stronami postępowania o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art.155 kpa , są jedynie adresaci tej decyzji.
Interes prawny stron takiego postępowania nie może być oceniany w oderwaniu od istoty sprawy, która była rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu' o ustalenie wzizt możliwy jest udział osób nie będących ani wnioskodawcami, ani właścicielami nieruchomości przeznaczanej pod przyszłą zabudowę, ale będących właścicielami nieruchomości sąsiednich. Ich interes prawny, decydujący o ulokowaniu ich w grupie osób trzecich "chronionych" przepisem art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, ma swe źródło w prawie własności.
Innymi słowy to właśnie- prawo do nieruchomości sąsiedniej stanowi wyznacznik dla ustalenia kręgu osób zainteresowanych w sprawie. Wobec powyższego , stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja narusza przepis art.28 kpa.
Dlatego też, na podstawie art. 145 § l pkt. l b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżoną decyzję , jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie zapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom.
Rozważy przy tym organ , czy prawidłowym było zawiadamianie o prowadzonym postępowaniu w charakterze strony zarządcy nieruchomości /działki nr 6 i 8 - Zrzeszenia Właścicieli Nieruchomości w miejsce ich właścicieli.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło