II SA/Kr 1526/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-07-24
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, złożony po oddaleniu skargi i w sytuacji, gdy strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa znacznemu pogorszeniu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący już wcześniej uzyskał zwolnienie, które nie wygasło. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu od czasu złożenia pierwszego wniosku, a deklarowane dochody i wydatki, w tym spłata kredytów oraz korzystanie z pomocy społecznej i dopłat, wskazują na możliwość pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej jego skarga została oddalona, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu był już rozpoznawany. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją życiową i majątkową, wskazując na wysokie miesięczne wydatki i zobowiązania, a także dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i korzystanie z pomocy społecznej. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa znacznemu pogorszeniu od czasu pierwszego wniosku i nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek S. S. o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom p o s t a n a w i a I) umorzyć postepowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych; II) oddalić wniosek S. S. o ustanowienie adwokata
Rozpoznawany wniosek jest kolejnym (drugim) w przedmiocie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r. Referendarz sądowy zwolniła skarżącego od kosztów sadowych i oddalił wniosek o ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu 21 czerwca 2017 r. skarżący po doręczeniu mu uzasadnienia zapadłego w dniu 8 maja 2017 r. WSA oddalającego jego skargę, złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznanie kolejnego wniosku ( drugiego) w przedmiocie ustanowienia adwokata winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym " postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, lub nawet prawomocne", z uwzględnieniem przepisów materialnych stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy.
Wniosek z dnia 21 czerwca 2017 r. skarżący uzasadnił faktem trudnej sytuacji życiowej i majątkowej. Nie jest on w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Nie posiada wiedzy prawniczej ani uprawnień do tego aby samodzielnie wnieść skargę kasacyjna od wyroku WSA.
Skarżący jak w poprzednio rozpoznawanym wniosku wymienił miesięcznie wydatki i zobowiązania :
Opłata za prąd- 150 zł, wodę- 55 zł, telefon- 110 zł, gaz- 100 zł, zakup żywność- 1.600 zł, obiady w szkole- 200 zł, zakup odzieży dziecięcej, obuwia , artykułów szkolnych - 350 zł, spłata kredytu w kwocie 47.000 zł- raty za pół roku po 7.700 zł y zakup węgla 4.000 rocznie, podatek 240 zł co kwartał, ubezpieczenie KRUS – 800 zł co kwartał, OC od ciągników i samochodów- 450 zł
Do wniosku skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów:
Zaświadczeni [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o pobieraniu przez E. S. zasiłku rodzinnego w wysokości 248 zł, a także zaświadczenie tego samo ośrodka z tego samego dnia o korzystaniu przez E. S. z pomocy żywnościowej, decyzja z dnia [...] października 2016 r. w sprawie przyznania płatności ONW za rok 2016 dla E. S. – 1.993 zł, decyzja z dnia [...] lutego 2017 r, w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego dla E. S. za rok 2016 w łącznej wysokości – 7838,52 zł, wyciąg z konta bankowego zony E. S. za okres od kwietnia do czerwca 2017 r., zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. o braku deklarowanego dochodu w 2016 r. przez S. S. oraz o nie prowadzeniu działalności gospodarczej przez E. S, plik faktur i rachunków potwierdzających dokonywanie deklarowanych opłat za media opłat, ubezpieczenie oraz spłatę kredytu.
W ocenie orzekającego skarżący nie wykazał , że jego sytuacja materialna od chwili złożenia pierwszego wniosku pogorszyła się. Wykazane miesięczne dochody i wydatki w przypadku drugiego wniosku pozostają na zbliżonym poziomie co wskazane w pierwszym wniosku i nie dają podstaw do przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Skarżący ani w pierwszym ani w obecnie rozpoznawanym wniosku nie zadeklarował jaki miesięczny dochód uzyskuje wraz z żoną z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Jak wynika z analizy wydatków i wpływów to jest główne źródło ich utrzymania. Mając na względzie wysokość deklarowanych miesięcznych wydatków w tym spłatę nie jednego jak deklarował skarżący a przynajmniej dwóch kredytów należy uznać, iż uzyskiwany dochód miesięczny w pełni pozwala na pokrycie wszystkich zobowiązań. Dodatkowo skarżący korzystają z pomocy Gminy, dopłat unijnych oraz świadczenie "500" plus.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżący nie wykazał skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, a jego sytuacja materialna uległa takiemu pogorszeniu tak, iż skutkowałoby to przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Co do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych - w sprawie objętej zaskarżaną decyzją skarżący składał już wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu wniosku, referendarz sądowy w dniu 13 lutego 2017 r. wydał postanowienie ,w którym zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zostało cofnięte ani też nie wygasło. Obejmuje wszystkie etapy postępowania sądowego. Jest ono skuteczne od momentu złożenia wniosku, aż do zakończenia postępowania.
Tak więc ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie należy uznać za bezprzedmiotowy, gdyż strona nie przestała korzystać z przyznanego jej prawa.
Z tych względów Sąd działając na zasadzie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych uznając je za bezprzedmiotowe.
Co wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło