II SA/Kr 1528/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] "[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 września 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa p o s t a n a w i a wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 września 2013 roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Z danych zawartych w urzędowym formularzu "PPPr" wynika, że przedmiotem działalności strony skarżącej jest realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków czasowo ograniczona do załatwiania spraw bieżących związanych ze staraniem o uzyskanie zamienników lub odszkodowań za działki (10 szt.) zabrane i zagospodarowane przez Urząd Miasta bez zgody Spółdzielni, która jest ich użytkownikiem wieczystym. Podano, iż strona nie posiada kapitału zakładowego, zaś środki finansowe wynoszą 0 zł. Spółdzielnia nie posiada środków trwałych. Rok obrotowy 2012 strona zamknęła stratą w wysokości 10.746 zł, a strata przewidywana za rok 2013 wynosi 6.000 zł. Wskazano, iż Spółdzielnia nie dysponuje żadnym rachunkiem bankowym. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy podano, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. nie prowadzi działalności gospodarczej przynoszącej dochód. Nie posiada obiektów budowlanych i własnej siedziby. Strona jest użytkownikiem wieczystym dziesięciu działek użytkowanych przez Gminę jako drogi: D., G., T.. Płatności dotyczące sprawy ponosi członek zarządu ds. adm. fin. otrzymywanej renty-emerytury. Strona skarżąca podniosła, iż nie powinna ponosić kosztów postępowania sądowego spowodowanego wydaniem przez organ decyzji z naruszeniem prawa. Spółdzielnia nie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie wynagrodzenia adwokata, którego pomoc pozwoliłaby uporządkować stanowisko strony skarżącej i wyeliminowanie wad i błędów popełnionych dotychczas w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe dokumenty źródłowe strona przesłała: odpis zeznania podatkowego o wysokości dochodów za rok 2012, sprawozdanie finansowe Spółdzielni "[...]" za 2012 rok oraz sprawozdanie finansowe za rok 2013 obrazujące wysokość przychodu, dochodu i strat za okres ostatnich sześciu miesięcy. Dodatkowo strona skarżąca podała, iż w dniu 30 grudnia 2013 roku otrzymała z Urzędu Miasta informację o konieczności odbioru z kasy UM kwoty 34.491 zł. Środki te zostały przez stronę podjęte. Podstawą ich wypłaty była decyzja Starosty Powiatowego o odszkodowaniu za przedterminowe rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego dz. [...] obr. [...]. Zarząd Spółdzielni podjął decyzję o wpłacie kwoty 20.000 zł na konto [...] jako zabezpieczenie zwrotu wydatków z tego konta i zobowiązań dotyczących wynagrodzeń za pełnione funkcje. Kwota 14.491 zł ma być przeznaczona na zapłatę w roku 2014: podatku od dochodu wykazanego w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (ok. 3.000 zł), podatku za użytkowanie wieczyste (ok. 200 zł), przerejestrowania Spółdzielni do KRS przedsiębiorstw (ok. 700 zł), wydatków wymienionych w pkt I sprawozdania (tj. kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodu oraz zachowania lub zabezpieczenia przychodu - ok. 1.000 zł), wynagrodzeń za pełnienie funkcji (ok.3.000 zł). Pozostała kwota ma zostać przekazana do rozdysponowania Walnemu Zgromadzeniu Członków Spółdzielni, które odbędzie się 15 lutego bieżącego roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno się unikać przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty prowadzenia postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 91/2011 i z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Brzmienie powołanego przepisu art. 246 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08 oraz z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12). To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy. Opierając się na informacjach zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentach źródłowych uzupełniających dane zawarte we wniosku uznać należy, iż strona skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadność wniosku rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej możliwości finansowe. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca jest spółdzielnią nie prowadzącą aktualnie działalności gospodarczej przynoszącej dochody. Jej działalność ograniczona została czasowo do załatwiania spraw związanych z uzyskaniem zamienników lub odszkodowań za działki, których jest wieczystym użytkownikiem. Zauważyć należy, że podmiot skarżący nadal funkcjonuje w obrocie, nie toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne i brak jest informacji, aby utracił on płynność finansową. Wręcz przeciwnie, jak wynika z informacji zawartych w piśmie z dnia 16 stycznia 2014 roku strona skarżąca dysponuje obecnie środkami finansowymi w wysokości 34.491 zł uzyskanymi w ramach odszkodowania za przedterminowe rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego jednej z nieruchomości. Dysponując środkami finansowymi w takiej wysokości strona skarżąca posiada możliwość pokrycia we własnym zakresie przyszłych ewentualnych kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, jeśli jego udział na obecnym etapie postepowania uważa za zasadny. Orzekający pragnie zauważyć, że obecnie na stronie nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, bowiem wpis od skargi w wysokości 200 zł – jedyny na obecnym etapie postępowania element kosztów sądowych - został opłacony w dniu 10 grudnia 2013 roku. Podsumowując należy stwierdzić, że dokonana analiza sytuacji materialno - finansowej Spółdzielni Mieszkaniowe "[...]" w K. nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Spółdzielnia posiada bowiem środki finansowe w znacznej wysokości, które może przeznaczyć na partycypowanie w kosztach zainicjowanego postępowania sądowego, nieuzasadnione jest zatem przerzucenie ciężaru kosztów postępowania na Państwo. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.