II SA/Kr 1529/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś (spr) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel -Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi B. Ż. i G. P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej B. Ż.kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1529/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2001 r., znak:[...], Wojewoda M. na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania B. Ż. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2001 r., znak: [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości – [...] części parceli gruntowej 1. kat. 425 o powierzchni 2836 m2, położonej w K. w byłej gminie katastralnej G. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda M. stwierdził co następuje: parcela gruntowa [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia [...] 1959 r., Nr[...], w trybie przepisów ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, Dz. U. Nr 17, póz. 70 ze zm. Zgodnie z treścią tego orzeczenia, odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość - stosownie do postanowień art. 22 ust. 2 powyższej ustawy - miało zostać ustalone oddzielnie. Współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli M. J.w 127/500 części, J. K. w 125/500 części i W. J. w 248/500 części. Z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wystąpiły B. Ż. i G. P., jako spadkobierczyni M. J. Mimo, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające mające na celu odszukanie dowodów na okoliczność ustalenia odszkodowania zostało przeprowadzone skrupulatnie i wnikliwie, nie przyniosło ono skutku w postaci zebrania bezpośrednich dowodów pozwalających na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. W takim przypadku należało istotne dla sprawy okoliczności wywieść z pośredniego materiału zgromadzonego w sprawie. Na podstawie oświadczeń spadkobierców W. J. – M. J. i R. J., którzy przedłożyli do akt sprawy własnoręczną notatkę sporządzoną przez W. J. ustalono, że na skutek prowadzonego w 1980 r. postępowania zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie na rzecz jednego ze współwłaścicieli - właśnie W. J. Biorąc to pod uwagę, oraz fakt, że od daty wywłaszczenia upłynął znaczny okres czasu, że wnioskodawczynie są wnuczkami M. J., a także luźne kontakty, jakie utrzymywały z ojcem, J. J., i przede wszystkim brak racjonalnych przesłanek, który przemawiałyby za tym, by organ odszkodowawczy ustalając odszkodowanie dla jednego współwłaściciela, pominął pozostałych. Z tych względów należy za słuszne uznać rozumowanie organu I instancji, że okoliczności powyższe świadczą o znikomym prawdopodobieństwie ustalenia odszkodowania na rzecz jednego współwłaściciela, a pominięcia pozostałych i to jeszcze w sytuacji, kiedy został złożony wspólny wniosek o ustalenie odszkodowania i wszyscy współwłaściciele byli łącznie reprezentowani. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. Ż. i G. P. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem postanowień art. 8 i 77 § l k.p.a. Stanowisko przyjęte w decyzji Prezydenta Miasta K. oparte jest na domniemaniu, że skoro jeden ze współwłaścicieli otrzymał odszkodowanie, to pozostali współwłaściciele również nie mogli być w tym postępowaniu pominięci. Stanowisko to jest błędne, ponieważ nie jest poparte żadnymi dowodami wypłaty odszkodowania w stosunku do tych pozostałych współwłaścicieli. Brak również w aktach sprawy takiej decyzji, która mogłaby zostać potraktowana jako dowód oraz brak jakichkolwiek dowodów wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie argumentując identycznie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje: skarga jest zasadna. Nie budzą wątpliwości i nie są sporne między stronami okoliczności związane z wywłaszczeniem parceli gruntowej 1. kat. 425. Współwłaścicielami nieruchomości przed jej wywłaszczeniem byli M. J. w 127/500 części, J. K. w 125/500 części i W. J. w 248/500 części. Nieruchomość ta została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia [...] 1959 r., Nr [...], wydanym w trybie i na zasadach określonych w ustawie z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, Dz. U. Nr 17, poz. 70 ze zm. Zgodnie z wyrzeczeniem zawartym w uzasadnieniu tej decyzji, odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość miało zostać ustalone odrębną decyzją, a to zgodnie z postanowieniami art. 22 ust. 2 powyższej ustawy. Z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wystąpiła w dniu [...] 1997 r. B. Ż., jako spadkobierczyni M. J. W toku dwukrotnie prowadzonego w obu instancjach postępowania w sprawie organy administracyjne nie zdołały odszukać decyzji ustalającej odszkodowanie, ani jakiegokolwiek innego dowodu, który potwierdzałby fakt wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w stosunku do wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich następców prawnych. Jedynie spadkobiercy W. J. – M. J. i R. J. przedłożyli do akt sprawy własnoręczną notatkę sporządzoną przez W. J. (vide karta 178 i 180 akt sprawy) o treści: "Parcela G. Sprawa załatwiona definitywnie. Odszkodowanie w kwocie 41.390 otrzymałem za pośrednictwem PKO w dniu [...] 1980." Należy ocenić, że dowód taki wskazujący jedynie na wypłacenie jakiegoś odszkodowania w stosunku do jednego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości nie może zostać uznany za wystarczający do przyjęcia, że odszkodowanie to dotyczy przedmiotowej nieruchomości, a jeśliby nawet przyjąć, że w notatka dotyczy przedmiotowej nieruchomości, że również w stosunku do pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości zostały wydane decyzje o ustaleniu odszkodowania i że odszkodowanie takie zostało im wypłacone. Wprawdzie organy administracyjne są uprawnione do swobodnej oceny zebranych w toku postępowania dowodów, tym niemniej należy przyjąć, że dokonana przez organy administracyjne obu instancji ocena dowodu w postaci wspomnianej wyżej notatki przekracza granice swobodnej oceny i nosi znamiona dowolności. Nawet bowiem w sposób pośredni nie wynika z tej notatki, o odszkodowanie za jaką nieruchomość w niej chodzi, i tym bardziej nie można z niej domniemywać treści, której w ogóle nie zawiera, a mianowicie że w odniesieniu do następców prawnych pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości została wydana decyzja o ustaleniu odszkodowania. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.