II SA/Kr 153/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Klub "[ ] " w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu ...... grudnia 2007r. skarżący - Stowarzyszenie Klub "[....]" działając przez swojego Przewodniczącego P.B. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydane w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na brak wystarczających środków finansowych, umożliwiających uiszczenie należnych opłat i opłacenie pełnomocnika z wyboru. Skarżący wskazuje, iż Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, ani innej przynoszącej jakiekolwiek stałe dochody. Nie otrzymuje także od czterech lat dotacji i darowizn. Prowadzi ono swoją działalność tylko dzięki pracy społecznej członków Stowarzyszenia i finansowaniu działalności przez Przewodniczącego. Ponadto dodaje, iż skarżące Stowarzyszenie nie posiada żadnych nieruchomości, dłużników, rachunku bankowego, natomiast wykazuje długi w stosunku do Elektrowni i Telekomunikacji. Wskazuje, iż dokumentacja księgowa Stowarzyszenia była przechowywana w Prokuraturze Rejonowej dla .............jako dowód w sprawie, w której stowarzyszenie nie jest stroną. Stowarzyszenie – jak wskazuje skarżący – nie może od czterech lat prowadzić księgowości. W związku z powyższym nie posiada dokumentów księgowych ani bilansów. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd umorzył postępowanie w tej kwestii. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 9 maja 2007r. sygn akt II SO/Kr 15/07 skarżące Stowarzyszenie "[......]" zostało w całości zwolnione od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponowne zatem rozpatrywanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie byłoby niezasadne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Sąd umorzył postępowanie w tej kwestii. Natomiast rozpoznając wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu, zdaniem Sądu, wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący – Stowarzyszenie Klub "[......]" ma na celu przygotowywanie wniosków i postulatów do organów samorządowych i państwowych, reprezentowanie interesów młodzieży wobec władz państwowych i samorządowych, dbanie o potrzeby mieszkańców ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb młodzieży, organizowanie dyskusji społecznych, wystąpień publicznych, prowadzenie działalności propagandowej, działania na rzecz bezpieczeństwa publicznego oraz obronności kraju, uczestniczenie w pracach samorządu lokalnego itp. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie otrzymuje też żadnych dotacji ani darowizn – jak stwierdza wnioskodawca, wnioski o dotacje nie są rozpatrywane w związku z toczącym się śledztwem. Wskazuje, iż utrzymuje się z doraźnych wpłat Przewodniczącego Stowarzyszenia oraz pracy społecznej jego członków. Stowarzyszenie nie posiada konta bankowego, natomiast wykazuje zadłużenie w stosunku do Elektrociepłowni oraz Telekomunikacji ( łącznie około ......zł ). Skarżący podnosi ponadto, iż nie posiada żadnych nieruchomości, a jedyny majątek to dwa stare komputery, telewizor, ksero, 2 szafy, 4 stoły, barek, do których zresztą Stowarzyszenie nie ma dostępu, a sprawa toczy się w sądzie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania kwalifikowanej pomocy prawnej stanowi w istocie pomoc państwa dla osób i instytucji, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić w całości lub w części kosztów sądowych. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z przepisem art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej czy też innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, która wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba ( prawna, fizyczna ) wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania , że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, skarżące Stowarzyszenie nie wykazało w sposób skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. Sąd pragnie podkreślić, iż Wnioskodawca winien się liczyć z tym, iż w trakcie swojej działalności będzie również, być może zmuszony dochodzić swoich praw przed sądem, a co za tym idzie, będzie musiał z tego tytułu ponieść stosowne koszty sądowe, w tym koszty ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika dla wykonania czynności, dla których ustawa przewiduje tzw. przymus adwokacki. Fakt bowiem, iż stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków - chociażby w drodze obowiązkowych składek członkowskich – na prowadzenie działalności statutowej , w zakres której wchodzą również spory sądowe. Jeżeli zaś ze statutu stowarzyszenia wynika, a w przedmiotowej sprawie ma to właśnie miejsce - że jego majątek powstaje m. innymi ze składek członkowskich, to uprawniona jest teza, iż stowarzyszenie ma możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych. Skoro zaś z takiej możliwości nie korzysta, to nie może skutecznie żądać przeniesienia na Skarb Państwa ciężaru kosztów prowadzonej przez siebie działalności statutowej, w zakresie której mieści się również występowanie w sprawach dotyczących interesów innych osób i wynikających z nich sporów sądowych. Reasumując, zdaniem Sądu nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w formie ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Stowarzyszenie "[.....]" nie korzysta bowiem, z własnej woli , z możliwości, jakie daje mu sam statut tegoż stowarzyszenia, przewidując utrzymywanie się i prowadzenie działalności Stowarzyszenia poprzez finansowanie za pomocą składek członkowskich. Uchwalenie bowiem przez członków Stowarzyszenia stosownej uchwały w sprawie składek członkowskich i zastosowanie się do niej, umożliwiłoby zgromadzenie wymaganych środków finansowych na prowadzenie spraw sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 173, art. 175 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).