II SA/Kr 153/09
WyrokWSA w Krakowie2009-03-27
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Piotr Głowacki, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w ustawowym terminie, uwzględniając podane przez stronę podstawy wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ wnioskodawczyni nie dochowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku, zarówno w odniesieniu do podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (niebranie udziału w postępowaniu), jak i z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywe dowody). W przypadku pierwszej podstawy termin rozpoczął bieg od daty dowiedzenia się o decyzji, a w przypadku drugiej od daty dowiedzenia się o fałszerstwie, a oba wnioski zostały złożone po terminie.Stan faktyczny
I. S. wniosła o zapłatę odszkodowania i poszerzenie drogi, co zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Burmistrz odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawczyni nie dochowała miesięcznego terminu od dowiedzenia się o decyzji z 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów i podstaw wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Piotr Głowacki WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Wnioskiem z dnia 1 marca 2008r. (złożonym w Urzędzie Miejskim w Z. w dniu 4 marca 2008r.) I. S. reprezentowana przez córkę J. Z. wystąpiła do Burmistrza Z. "o zapłatę odszkodowania w kwocie 80 000 złotych" za bezprawne przejście działki (nr 1 położonej w L.) na własność Gminy Z pod drogę oraz o poszerzenie drogi na odcinku działki nr 2, celem wyrównania drogi na tym odcinku do wymaganej szerokości.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. Burmistrz Z. poinformował I. S., że Gmina Z. odmawia wypłaty żądanego odszkodowania za działkę nr 1 oraz, że w aktualnym stanie nie widzi konieczności poszerzenia drogi na odcinku działki nr 2 jednak przy dobrej woli i współpracy właścicieli działek nr 2, 3 poszerzenie drogi mogłoby nastąpić.
Ze względu na fakt, że w kolejnych pismach wnioskodawczyni domagała się wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie opisanego wyżej żądania oraz wnosząc z treści tych pism, że wnioskodawczyni domaga się wznowienia postępowania administracyjnego, Burmistrz Gminy Z. pismem z dnia 25 czerwca 2008 r. wezwał I. S. o jednoznaczne wskazanie znamion decyzji ostatecznej (znak, data), której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania i określenie przesłanek wynikających z art. 145 k.p.a. stanowiących ewentualną podstawę wznowienia postępowania oraz udowodnienia zachowania terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. W piśmie tym przywołano jednocześnie treść art. 145 1 pkt 1-8 kpa, oraz art. 148 k.p.a.
W odpowiedzi pełnomocnik wnioskodawczyni przesłała pismo opatrzone datą 3 lipca 2008 r. w którym wniosła "o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." podając jednocześnie, że wniosek składa "w terminie jednego miesiąca od daty zbadania całości akt sprawy i ustalenia, że ostateczna decyzja zapadła bez udziału mojej matki I świadomości o naruszeniu przepisów prawa".
Następnie w piśmie z dnia 25 września 2008r. wnioskodawczyni wskazała nadto "iż w połowie lutego 2008 r. zorientowała się, że decyzja Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998r., znak: [...] została wydana na podstawie okoliczności faktycznych i dokumentów które okazały się zafałszowane". Wskazała na ukrytą mapę uzupełniającą z dnia [...] marca 1990r., "rozbieżności pomiędzy danymi w akcie notarialnym i KW", "decyzję z dnia [...] września 1990 r. [...], zapewniającą dojazd do działki".
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] Burmistrz Z. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r., znak: [...].
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, iż po przeprowadzeniu wstępnych czynności sprawdzających, dotyczących kwestii formalnych, ustalono, że I. S. reprezentowana przez pełnomocnika J. Z. nie udowodniła zachowania terminu jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania, tzn. od dnia, kiedy dowiedziała się o decyzji ostatecznej. Organ podniósł, że ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutek prawny. Organ nie dał wiary wnioskodawczyni, iż zachowała ona miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej organ z własnej inicjatywy podjął czynności w celu wskazania dowodów do wykazania, że wnosząca podanie nie zachowała miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania od dnia kiedy dowiedziała się o decyzji. Organ ustalił, iż o decyzji z dnia [...] września 1998 r. strona wiedziała już co najmniej od 25 września 1998 r., a o ewentualnym sfałszowaniu dowodów na, podstawie których ustalono istotne dla wydania decyzji okoliczności strona wiedziała już w połowie lutego 2008 r.
Odwołanie od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w ustawowym terminie, złożyła I. S. za pośrednictwem córki J. Z.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało w pierwszej kolejności, iż z istoty instytucji wznowienia postępowania administracyjnego wynika, iż stwarza ona możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest więc spowodowane wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji.
Kolegium podało, że zgodnie z dyspozycją art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. strona ze skutkiem prawnym może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w nieprzekraczalnym terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Obowiązkiem strony w takiej sytuacji jest udowodnienie kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.) lub decyzji ( art. 148 § 2 k.p.a.), ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.).
Kolegium podało, że I. S. dowiedziała się o decyzji Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r., znak; [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. objętych KW Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T., w dniu [...] września 1998 r. na dowód czego aktach sprawy zalega oryginał powyższej decyzji z uczynioną na niej odręczną notatką treści: "Decyzja niniejsza zgodna jest z moim oczekiwaniem", opatrzoną datą [...] września 1998 r. i podpisem "S.". Nadto w aktach sprawy znajduje się również oryginał wypisu aktu notarialnego umowy sprzedaży, której stroną była I. S. (sporządzony 25 września 1998 r. w Kancelarii Notarialnej w T. przy ul. [...] przed notariuszem I. J.) w którym w § 2 przywołana została przedmiotowa decyzja "Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r. , znak: [...]". W przywołanym § 2 aktu notarialnego zawarta została również informacja "o przejściu na własność Gminy działki nr 1 o powierzchni 0.0800 ha, wydzielonej pod drogę".
Zdaniem Kolegium gdyby hipotetycznie przyjąć, że I. S. nie zapoznała się z kwestionowaną obecnie decyzją z dnia [...] września 1998 r., to i tak uznać należy, że ustawowy, miesięczny termin do złożenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podania o wznowienie postępowania upłynął dla I. S.. 25 października 1998 r. (miesiąc od daty podpisania umowy sprzedaży z dnia 25 września 1998. sporządzonej w formie aktu notarialnego).
Kolegium podniosło również, iż w piśmie z dnia 25 września 2008 r. I. S. stwierdziła nadto, że "w połowie lutego 2008 r. zorientowała się, że decyzja Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r., znak: [...] została wydana na podstawie okoliczności faktycznych dokumentów, które okazały się zafałszowane". Wskazała tym samym również na podstawę wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
W ocenie organu odwoławczego przy tej podstawie wznowienia, w sposób skuteczny żądanie wznowienia postępowania, odwołująca mogła złożyć najpóźniej w połowie marca 2008 roku. Tymczasem pierwszy wniosek o wznowienie postępowania I. S. sformułowała w piśmie z dnia 3 lipca 2008 r., wskazując w sposób jednoznaczny na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., pomimo, że Burmistrz Z. w piśmie z dnia 25 czerwca 2008 r. szczegółowo wymienił wszystkie podstawy wznowienia zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a.
Kolegium wskazało, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ograniczone jest wymogiem, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Wnioskodawczyni nie tylko nie przedłożyła prawomocnego wyroku sądu na potwierdzenie popełnionego fałszerstwa, ale nawet dowodu wskazującego, iż zawiadomiła organy ścigania (policję, prokuraturę) o popełnionym przestępstwie. Kolegium podkreśliło, że zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. zakłada, że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjny w Warszawie z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt: IV SA/Wa 457/2005, Lex Polonica nr 1878052).
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie I. S. działająca przez pełnomocnika J. Z. wnosząc o uchylenie tej decyzji lub jej zmianę poprzez stwierdzenie, że istnieją podstawy o wznowienia postępowania. Kwestionowanej decyzji skarżącą zarzuciła:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. w związku z art. 145 § 2 i 3 k.p.a. przez ustalenie i przyjęcie, iż żądanie I. S. o wznowienie postępowania zostało złożone po upływie terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.
2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 8, 9, 10 § 1, art. 11, 12, i 13 § 1 ,2, 3, art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 1, 2 i 3, art. 36 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 w związku z art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i art. 110 k.p.a. polegające na tym, że Burmistrz Z. po otrzymaniu wniosku z dnia 1 marca 2008 r. I. S. z żądaniem odszkodowania w kwocie 80.000,- zł za bezprawne przejęcie działki na własność Gminy Z. pod drogę oraz o poszerzenie drogi na odcinku działki nr 2 z naruszeniem art. 61 § 1 k.p.a. nie wszczął postępowania i zaniechał wydania decyzji, od której służyłoby stronie odwołanie,
3. naruszenie przepisu art. 147 k.p.a. przez ustalenie i przyjęcie, że skarżąca nie zachowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania,
4. niezasadne przyjęcie, że wnioskodawczyni brała udział w postępowaniu, składała własnoręczne podpisy na dokumentach powoływanych przez organ pierwszej instancji oraz że pierwszy wniosek o wznowienie złożyła dopiero w piśmie z dnia 3 lipca 2008 r., a nie w piśmie z dnia 1 marca 2008 r.
W uzasadnieniu skarżąca podała, iż składając wniosek o zapłatę odszkodowania z dnia 1 marca 2008 r. wyraźnie pisała, że nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym przejęcia działki na własność Gminy, że posłużono się nie Jej podpisem. Skarżąca podniosła, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i z uzasadnieniem decyzji Burmistrza Z., że nie udowodniła zachowania terminu jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania, tzn. od dnia kiedy dowiedziała się o decyzji, ponieważ skarżąca wyraźnie wskazała, kiedy zorientowała się że decyzja została wydana na podstawie okoliczności faktycznych, które okazały się fałszywe, i że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a z uwagi na Jej wiek, schorowanie i ukończone [...] klasy Szkoły Podstawowej nie była w stanie objąć swoją świadomością i zrozumieć tekstu dokumentów, które Jej okazano.
W ocenie skarżącej zgłoszone zarzuty w piśmie I. S. z dnia 1 marca 2008 r. wymagały wszczęcia z urzędu postępowania przez Burmistrza Z., a ewentualne wątpliwości co do treści pisma I. S. powinny zostać wyjaśnione w drodze przesłuchania w trybie art. 86 k.p.a. Burmistrz zdaniem skarżącej powinien był wydać decyzję odmawiająca wypłaty odszkodowania i zmiany poszerzenia drogi dojazdowej, albo ustalić czy zachodzą podstawy do wznowienia postępowania, kiedy skarżąca dowiedziała się o okolicznościach fałszywych stanowiących podstawę wydania decyzji z dnia [...] września 1998 r. i czy złożyła podanie o wznowienie postępowania w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając ponownie argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Kontroli sądu w niniejszej sprawie podlega zasadność odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.
Kwestie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją regulują przepisy art. 145-152 kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 145 ustanawia przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednakże zanim organ rozpoznający sprawę przystąpi do merytorycznego rozpoznania zasadności przesłanek wznowienia wskazanych przez stronę w pierwszej kolejności bada podanie o wznowienie pod względem formalnym.
Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 149 § 3 k.p.a.). W orzecznictwie podkreśla się, iż w pierwszym stadium rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji bada - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W związku z tym odmowa wznowienia postępowania następuje wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych (zob. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1995 r., SA/Po 416/95, Monitor Podatkowy z 1996, Nr 7, s. 214). Po stwierdzeniu przez organ administracyjny, iż termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany, powinien on - już bez wydawania postanowienia o wznowieniu postępowania - wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż decyzja Burmistrza Z. z dnia [...] października 2008 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 grudnia 2008 r. są prawidłowe. Organy poczyniły prawidłowe ustalenia co do kwestii niedochowania przez skarżącą terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Należy zauważyć, iż skarżąca w podaniu z dnia 3 lipca 2008 r. (które - na skutek wezwań kierowanych do wnioskodawczyni przez organ pierwszej instancji - było uzupełnieniem podania z dnia 1 marca 2008 r.) powołała się wyłącznie i wyraźnie tylko na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podając, iż nie brała udziału w sprawie. W tym stanie rzeczy wcześniejsze nieprecyzyjne stanowisko wnioskodowaczyni w kwestii wskazania podstaw wznowienia zostało wyjaśnione. Należy podnieść, że wnioskodawczyni była pouczana prze organ pierwszej instancji zarówno o podstawach wznowienia, jak i o sposobie liczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie w przypadku różnych podstaw wznowienia. Wskazanie w takich okolicznościach przez wnioskodawczynię w piśmie z dnia 3 lipca 2008 r. uzupełniającym wniosek, iż domaga się ona wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie dawało podstaw do przyjęcia, iż wniosek o wznowienie postępowania oparty jest również na innych podstawach. Podkreślić należy, że również z treści pisma z dnia 3 lipca 2008 r. nie wynika, aby wnioskodawczyni precyzując wniosek powoływała się na inne przesłanki wznowienia niż przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero w toku dalszego postępowania, pismem z dnia 30 września 2008 r. skarżąca wskazała również drugą podstawę do wznowienia postępowania, a mianowicie oparcie decyzji na podstawie fałszywych dokumentów (art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Kolegium słusznie ustaliło za organem I Instancji, iż jeśli chodzi o przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"), to termin miesięczny do żądania wznowienia postępowania na tej podstawie już upłynął. Termin ten, zgodnie z przytoczonym przepisem, liczony jest od dnia kiedy strona dowiedziała się o decyzji. W aktach administracyjnych (k. 17) znajduje się decyzja Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r. znak [...], na której I. S. złożyła oświadczenie, iż decyzja ta jest zgodna z jej oczekiwaniem, czym zrezygnowała z możliwości zaskarżenia tej decyzji. Pod tym oświadczeniem widnieje podpis "S.". Trudno w tej sytuacji zaprzeczać, aby w dniu 11 września 1998 r. skarżąca nie dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z faktami należy przyjąć, iż skarżąca o decyzji Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości dowiedziała się 11 września 1998 r. Natomiast podanie o wznowienie postępowania złożone zostało 1 marca 2008 r. Zatem z przedstawionych faktów wynika niezbicie, iż skarżąca znacznie uchybiła terminowi do wniesienia podania o wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. To stanowisko organów obydwu instancji Sąd orzekający podziela w całości.
Na marginesie należy zauważyć, iż skarżąca utożsamia kwestię "niebrania udziału w sprawie bez swej winy" z kwestią zdolności rozeznania i zrozumienia znaczenia swoich czynów. Pełnomocnik skarżącej przywołała tu kwestie braku wykształcenia skarżącej oraz jej złego stanu zdrowia, jak i podeszłego wieku, co zdaniem pełnomocnika powodowało brak świadomości i zrozumienia czynności jakich dokonała I. S. podpisując dokument decyzji. Odnosząc się do tego zarzutu należy podnieść, iż kwestie zdolności do rozpoznania znaczenia swoich działań jak i kwestie świadomości i możliwości zrozumienia dokonywanych czynności, a co za tym idzie uchylenia się od skutków prawnych podjętych czynności prawnych reguluje kodeks cywilny. To w procesie cywilnym można by ewentualnie rozważać, czy I. S. mogła swobodnie i świadomie złożyć oświadczenie danej treści, czy miała świadomość dokonywanych czynności.
Co do drugiej z podanych przez skarżącą podstaw wznowienia postępowania – oparcie decyzji na podstawie fałszywych dowodów - trzeba podnieść, iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wynosi miesiąc, a liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W piśmie z dnia 30 września 2008 r. skarżąca wyjaśniła, iż w połowie lutego 2008 r. zorientowała się, że decyzja Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 1998 r. została wydana na podstawie "okoliczności faktycznych i dokumentów, które okazały się sfałszowane". Precyzując podanie o wznowienie postępowania skarżąca tej okoliczności nie podnosiła. W związku z tym należy uznać, iż wniosła ona o podanie o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 dopiero w piśmie, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 30 września 2008 r. Termin miesięczny do jego złożenia należy więc liczyć od połowy lutego 2008 r. Upływał on w połowie marca 2008 r. Zatem podanie z dnia 30 września 2008 r. zostało złożone także po upływie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Przyjęcie, że podanie z dnia 30 września 2008 r. jest uzupełnieniem wniosku z dnia 1 marca 2008 r. jest w ocenie sądu niedopuszczalne nie tylko w kontekście pisma z dnia 3 lipca 2008 r., lecz również z uwzględnieniem ugruntowanego w doktrynie poglądu, iż jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma charakter prekluzyjny i jako taki może być przywrócony na wniosek strony na podstawie art. 58 k.p.a. (M. Jaśkowska, A. Wróbel: Komentarz do art.148 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II), nie może natomiast ulegać przedłużeniu na skutek rozłożonego w czasie precyzowania przez stronę różnych podstaw wznowienia warunkujących różny sposób obliczania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
Na etapie wstępnym badania poprawności podania o wznowienie postępowania pod względem formalnym organ bada tylko okoliczność zachowania terminu do wniesienia podania. Kwestie zasadności podanych podstaw wznowienia, to już etap badania merytorycznego. Niepotrzebnie więc organ odwoławczy stwierdził, iż skarżąca nie wykazała prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem innego organu, że dokumenty, na podstawie których wydano decyzję, były sfałszowane. Jest to bowiem już badanie czy istnieją uzasadnione podstawy do wznowienia postępowania.
Reasumując należy stwierdzić, iż decyzje organów obu instancji nie są obarczone wadami powodującymi ich uchylenie. Skarga w ocenie Sądu nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło