II SA/Kr 153/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Iwona Niżnik - Dobosz SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody [...], znak : [...] z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 1. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezydent Miasta K. decyzją Nr [...] z 14.04.2016 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi: [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Budynek mieszkalno-usługowy wielorodzinny z garażem podziemnym z wewn. instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej, c.o., gaz, wentylacji mechanicznej, instalacji elektrycznej, z zewnętrznymi odcinkami wewnętrznych instalacji wody, kanalizacji sanitarnej, gazowej, kanalizacji opadowej, instalacji elektrycznej wraz ze zjazdem publicznym, utwardzonymi dojściami, murami oporowymi, z przebudową i zabezpieczeniem infrastruktury teletechnicznej oraz oświetlenia ulicznego, zlokalizowanego na działce nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] j. ewid. [...] przy ul. K. /S. w K. -jako II etap zamierzenia budowlanego". W dniu 6.03.2017 r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji wpłynął wniosek I. B. - właścicielki działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] - o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją. Prezydent Miasta K. postanowieniem z 8.06.2017 r., znak: [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną Nr [...] z 14.04.2016 r., znak: [...] Przyjęto, że wniosek został złożony w terminie wynikającym z art. 148 k.p.a., jednak - szeroko analizując zakres inwestycji - ustalono, że wniosek o wznowienie nie pochodzi od strony postępowania. Na powyższe postanowienie I. B. złożyła zażalenie. Wojewoda postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r., znak [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W jego uzasadnieniu wskazał, że prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego, właściwy organ ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz, gdy wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Dalej, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, że organ ma podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości. Jeśli zaś okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to powinna być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Z tego względu Wojewoda doszedł do wniosku, że organ I instancji winien zbadać czysto formalne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania (takie jak przykładowo zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia). Natomiast nie może na tym etapie orzekać o niedopuszczalności wznowienia bez dokładnego zbadania czy zachodzą przesłanki wskazane przez wnioskującego, zwłaszcza gdy wskazywane okoliczności dają podstawę do prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania. W tej sytuacji zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia. Kolejnym zagadnieniem wymagającym oceny było, czy organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. i art. 144 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił, że wnioskująca dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opierając się w tym względzie na jej oświadczeniu. Jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania, o decyzji wnioskodawczyni dowiedziała się 17 lutego 2017 r., podczas rozmowy z sąsiadem, w obecności męża wnioskodawczyni - O. R.. Powyższe wyjaśnienie organ I instancji uznał za wystarczające, jako dochowanie terminu uwzględniając tę datę uzyskania informacji o decyzji. Zagadnienie to nie budzi wątpliwości organu odwoławczego. Tym samym, wobec faktu spełnienia przesłanek formalnych do wznowienia postępowania, uznano, że istnieje potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zlokalizowanie projektowanego budynku wielorodzinnego w odległości od 4.55 m do 5,63 m od granicy działki nr [...] i [...], przy jednoczesnym podniesieniu terenu istniejącego o ok. 1,2 może ograniczać ewentualne zmiany w sposobie zagospodarowania sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr [...], a zatem może wpływać na sposób jej zagospodarowania. Organ I instancji powinien ponownie ocenić dopuszczalność wznowienia postępowania z wniosku I. B., jako pochodzącego od strony postępowania. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] sp. z o.o. w K., zarzucając mu naruszenie przez organ administracyjny przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r poz. 1257 t.j. z dnia 27 czerwca 2017 r. z późn. zm.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że uczestniczka I. B. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wniosła podanie o wznowienie postępowania do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji; 2. art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak odmowy wznowienia postępowania, pomimo, iż uczestniczka I. B. nie złożyła podania o wznowienie postępowania w ustawowo przewidzianym terminie. 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewody, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Postanowienie to zawiera sprzeczności, których stwierdzenie nie pozwala pozostawić go w obrocie prawnym. Wojewoda stwierdził, że na pierwszym etapie postępowania przy badaniu wniosku o wznowienie należy ustalić, czy powołuje się na ustawową podstawę wznowienia oraz czy został złożony w terminie. Tylko te dwie okoliczności mogą być podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślił, że sam fakt powołania się na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (o ile nie jest ona w sposób oczywisty nieuzasadniona) powinien być uznany za wystarczający, bowiem analiza, czy przesłanka ta faktycznie została spełniona powinna nastąpić już po wznowieniu postępowania. Ewentualne stwierdzenie, że przesłanka ta nie zachodzi ma stanowić podstawę do odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że nie budzi jego wątpliwości ustalenie przez organ I instancji, iż wniosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie. W świetle powyższych ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy nie znajduje żadnego uzasadnienia wydanie postanowienia o charakterze kasatoryjnym. Wojewoda, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym na charakter wyjątkowy, bowiem zasadą jest, że to organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji. Skoro Wojewoda przesądził obydwie kwestie, które podlegają ocenie na tym etapie postępowania tj. wniesienie wniosku z zachowaniem terminu oraz powołanie się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako podstawę wznowienia, to nieuzasadnione było uchylanie zaskarżone postanowienia i przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Oczywiście sprzeczne z pozostałą częścią uzasadnienia, a także z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego jest zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, iż "wobec faktu spełnienia przesłanek formalnych do wznowienia postępowania, należy uznać, że istnieje potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.". Taki sposób uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób oczywisty narusza art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda z jednej strony ustala, że wniosek pochodzi od strony postępowania i że został złożony w terminie – a zatem wszystkie okoliczności istotne na tym etapie postępowania, a z drugiej strony nakazuje Prezydentowi Miasta K., że "winien zatem ponownie ocenić dopuszczalność wznowienia postępowania z wniosku I. B., jako pochodzącego od strony postępowania." Nie sposób ustalić jakie okoliczności miałby wyjaśniać na tym etapie postępowania organ I instancji, skoro zarówno legitymację wnioskodawcy, jak i terminowość Wojewoda przesądza we wcześniejszej części uzasadnienia. Nie ma żadnych okoliczności, które w niniejszej sprawie uniemożliwiały organowi odwoławczemu wydanie postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia organu I instancji i wznowieniu postępowania. Podstawę takiego wyrzeczenia stanowią przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Jednocześnie należy podzielić stanowisko Wojewody w zakresie obu stwierdzonych przez niego okoliczności. O ile we wniosku o wznowienie jego autor powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i podaje argumenty świadczące, iż przesłanka ta mogła mieć miejsce – to nie można już na etapie badania prawidłowości wniosku o wznowienie analizować istnienia tej przesłanki. Odmowa wznowienia na tej podstawie możliwa jest jedynie wówczas, gdy w sposób oczywisty, już "na pierwszy rzut oka" widać, że podanie nie pochodzi od strony. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, o czym najlepiej świadczy fakt, że w postanowieniu organu I instancji bardzo szeroko i dogłębnie rozważono tę kwestię. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie ma również wątpliwości co do wniesienia wniosku o wznowienie przez I. B. w ustawowym terminie tj. w ciągu miesiąca od kiedy dowiedziała się o decyzji. Podaje ona, iż o decyzji dowiedziała się w dniu 17 lutego 2017 r. w rozmowie z sąsiadem. We wniosku o wznowienie skarżąca wskazała jako dowód na tę okoliczność przesłuchanie jej oraz męża. Dowód ten nie został przeprowadzony, a organy obu instancji dały wiarę twierdzeniom wnioskodawczyni. Sąd nie dopatrzył się w tej kwestii żadnych uchybień. Znamienne jest przy tym, że w skardze zarzuca się, iż wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, jednakże nie podaje się innej, wcześniej daty dowiedzenia się o decyzji, która to okoliczność w jakikolwiek sposób uzasadniałaby twierdzenie o przekroczeniu terminu. W istocie skarżący zarzuca nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Czym innym jest jednak niewyjaśnienie jakiejś okoliczności (w tym przypadku daty dowiedzenia się o decyzji), a czym innym zarzut, że okoliczność została ustalona nieprawidłowo (w tej sprawie – że termin do złożenia wniosku o wznowienie został przekroczony). Pomijając jednak niekonsekwencję zarzutów skargi, Sąd stoi na stanowisku, że organy obu instancji nie miały obowiązku prowadzić dodatkowego postępowania wyjaśniającego na okoliczność faktycznej daty dowiedzenia się o decyzji. W sytuacji, gdy wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji w trakcie prywatnej rozmowy z sąsiadem, nie sposób okoliczności tej wykazać w inny sposób, niż poprzez dowody osobowe. W ocenie Sądu nie ma jednak potrzeby wzywać wnioskodawczynię do potwierdzenia ustnie okoliczności, którą wcześniej wskazała we wniosku o wznowienie. W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda winien wydać postanowienie o sentencji zgodnej z uzasadnieniem. Skoro uznał, że wszystkie istotne na tym etapie okoliczności są wyjaśnione tzn. wniosek o wznowienie pochodzi od strony i został złożony w ustawowym terminie, to nie może wydawać postanowienia kasatoryjnego, lecz winien uchylić zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta K. i wznowić postępowanie. Dalsze postępowanie – po wznowieniu – będzie toczyć się przed Prezydentem Miasta K.. W świetle powyższych okoliczności Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. – jako naruszające przepisy postępowania. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).