II SA/Kr 1532/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie:NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca WSA Elżbieta Kremer Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r sprawy ze skargi W. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 20 czerwca 2000 r , Nr : [...] w przedmiocie naruszenia pasa drogowego skargę oddala W protokole z wizji przeprowadzonej w dniu [...] 2000 r., zapisano, że na długości 16 m i szerokości 3 m została dosypana ziemia do skarpy drogi, powyżej niwelety jezdni i pobocza, co uniemożliwia odpływ wody z jezdni. Zapisano również że W. S. oświadczyła, że dosypała ziemię przed ogrodzeniem posesji, aby zapobiec napływowi wody z jezdni na jej posesję. Decyzją z dnia [...] 2000r., znak [...], wydaną na podstawie art.36 i art.40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 14, poz. 60 z późn. zm.) i § 11 ust.1 w związku z § 8 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. nr 6, poz.33 z późn.zm.) oraz art.104 kpa, Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nakazał przywrócenie stanu pierwotnego pasa drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], poprzez usunięcie nasypanej ziemi i przywrócenie poprzedniego ukształtowania skarpy, a także nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za [...] dni (tj. od [...] do [...]2000 r.) zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr 950 bez zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z art.40 ust.1 ustawy o drogach publicznych, prowadzenie wszelkich robót w pasie drogowym wymaga zgody właściwego zarządcy drogi. Z naruszeniem tego przepisu W. S. samowolnie dosypała ziemię do skarpy drogi krajowej nr [...], zakłócając w ten sposób naturalny spływ wody z jezdni drogi po skarpie, powodując tym samym wymywanie pobocza. W. S. skierowała do Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podniosła, iż to nie ona, a sąsiad zasypał skarpę gruzem ceglanym na całej długości swojej posesji i to do niego winna być skierowana przedmiotowa decyzja. Ponownie orzekając w sprawie, zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2000r r., znak [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych, działając na podstawie art.36 i art.40 ust.4 ustawy o drogach publicznych, § 11 ust.1 w zw. z § 8 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych oraz art.138 § 1 pkt. 1 w zw. z art.127 § 3 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2000r. Ponownie powołano się na art.40 ust 1 i art.36 ustawy o drogach publicznych. Organ administracyjny podtrzymał ustalenie faktyczne, że to Skarżąca W. S. dosypała ziemię do skarpy drogi krajowej [...], a więc że to Skarżąca zakłóciła ukształtowane wcześniej odwadnianie nawierzchni drogi krajowej i spowodowała wymywanie pobocza drogowego. Ponadto organ stwierdził, iż zgodnie z informacjami uzyskanymi z [...] stwierdzono, iż żaden z sąsiadów nie dokonał żadnych samowolnych robót w pasie drogi krajowej [...], a dosypanie ziemi występuje tylko na długości działki stanowiącej własność W. S. W konsekwencji powyższych ustaleń faktycznych oraz na mocy obowiązujących przepisów art.36 i art.40 ustawy o drogach publicznych zobowiązanie strony do przywrócenia stanu pierwotnego naruszonego pasa drogowego drogi krajowej [...] oraz nałożenie na stronę kary pieniężnej było w pełni uzasadnione i zgodne z powołanymi przepisami prawa. Na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 20 czerwca 2000 r., znak [...] W. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca nie kwestionuje ustalenia zapisanego w decyzji, że wykonała prace ziemne w bezpośrednim sąsiedztwie jedni i że nie posiadała zezwolenia zarządcy drogi na wykonanie tych prac. Skargę opiera na twierdzeniu, że dosypanie ziemi nie nastąpiło w pasie drogowym, lecz na skarpie, na której położone jest ogrodzenie jej siedliska. W miejscu dosypania ziemi przebiega granica ogrodzenia siedliska z pasem drogowym, a nie – teren pasa drogowego. "W.S. dosypała ziemię do skarpy drogi...W ten sposób chciała zapobiec zalaniu jej siedliska przez wody spływające kanałem znajdującym się w pasie drogowym. Organ administracyjny nie przeprowadził pomiarów geodezyjnych i nie ustalił przebiegu granicy pasa drogowego. Organ administracyjny nie wykazał więc trafności swego ustalenia faktycznego, że ziemia została nasypana już w pasie drogowym, a nie na gruncie skarżącej, gdzie jest ogrodzenie jej siedliska. Zdaniem Skarżącej okoliczności faktyczne sprawy wystarczająco usprawiedliwiały jej działanie, tj. skoro [...] nie oczyścił przepustu, jak się do tego zobowiązał i nie zapobiegł dalszemu podtapianiu domu Skarżącej, więc Skarżąca miała prawo uszczelnić skarpę przez dosypanie ziemi. Gdyby Skarżąca wykonała zaskarżoną decyzję, to woda z jezdni zalewałaby jej posesję. Skarżąca powołała się na pismo Kierownika Rejonu Dróg Krajowych w [...] z dnia [...] 1999 r. [stwierdzono, że przyczyną podtapiania budynku jest zamulenie wodnicy przebiegającej przez posesję, odprowadzającej wodę z przepustu do cieku wodnego za posesją. W celu poprawy odwodnienia [...] oczyści przepust i odprowadzenie wody w obrębie pasa drogowego. Oczyszczenie wodnicy ba dalszym odcinku aż do ujścia do potoku winien wykonać właściciel posesji własnym staraniem.] W ocenie Skarżącej w czasie wizji z dnia [...] 2000 r. stwierdzono częściowe zatapianie owego rowu odpływowego co uzasadniało wniosek, że [...] nie wywiązał się ze swego zobowiązania. Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji celem dokonania brakujących pomiarów geodezyjnych, które wyjaśnią czy nasyp ziemi na skarpie nastąpił na jej terenie czy w obrębie pasa drogowego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik GDDP wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że zaskarżona decyzja jest w pełni zasadna. Ogrodzenie działki Skarżącej przebiega dokładnie wzdłuż granicy działki z pasem drogowym. Skoro usypano ziemię przed ogrodzeniem od strony drogi, więc prawidłowe jest ustalenie organu administracyjnego, że wykonano prace w pasie drogowym. Skarpa, o której wspomina Skarżąca jest skarpą, wchodzącą w skład pasa drogowego, stosownie do art.34 ustawy o drogach publicznych [Odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi nasypu powinna wynosić 0,75 m.]. Dla oceny zaskarżonej decyzji nie mają żadnego znaczenia motywy, jakimi kierowała się Skarżąca, wkraczając ze swymi pracami w obręb pasa drogowego. W dodatkowym piśmie procesowym organ administracyjny stwierdził, że nie miał obowiązku dokonywania pomiarów geodezyjnych. Wystarczające były ustalenia zapisane w protokole wizji lokalnej, nie zakwestionowane przez stronę. Droga przebiegająca wzdłuż działki Skarżącej usytuowana jest na nasypie i właśnie nasyp został zlikwidowany przez Skarżącą poprzez wyrównanie poziomu jezdni i pobocza, a nawet ponad ten poziom. Ponieważ ustawa przesądziła, że cały nasyp jest obrębie pasa drogowego, więc nie może ulegać wątpliwości, że Skarżąca wykonała prace w obrębie pasa drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : W. S. skierowała do Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podniosła, iż to nie ona, a sąsiad zasypał skarpę gruzem ceglanym na całej długości swojej posesji i to do niego winna być skierowana przedmiotowa decyzja. Jest to zarzut skierowania decyzji do osoby, która nie jest stroną w sprawie czyli zarzut wydania decyzji nieważnej (art.156 § 1 pkt 4 K.p.a.). Natomiast w skardze przyznaje, że to ona wykonywała pace ziemne, jednakże – nie wkraczały one w obręb pasa drogowego, a pozostawały w całości w granicach posesji Skarżącej. Dlatego ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji zależy od ustalenia, że swym działaniem Skarżąca ingerowała w pas drogowy . Organ twierdzi, że nasypano ziemię do skarpy, na której znajduje się droga. Ponieważ art.40 ustawy o drogach publicznych ustala minimalną odległość 0, 75 m od nasypu, więc organ administracyjny dowodzi, że Skarżąca naruszyła pas drogowy. Skarżąca twierdzi natomiast, że działała na skarpie na której posadowiony jest jej dom. Sąd uznał, że w postępowaniu administracyjnym zostało ustalone, że Skarżąca nasypała ziemię na terenie między krawędzią jezdni, a ogrodzeniem jej działki. Skarżąca w istocie potwierdziła stanowisko organu administracyjnego. Przyznała, że ogrodzenie jej działki przebiega dokładnie wzdłuż granicy z pasem drogowym. W protokole z dnia [...] 2000 r. pracownik organu zapisał, że ziemia została "dosypana do skarpy drogi." Skarżąca temu nie zaprzeczyła, a jedynie inaczej rozłożyła akcent w swej wypowiedzi: "Pani S. oświadcza, że dosypała ziemię przed ogrodzeniem posesji." Z faktu, że ziemię nasypano przed ogrodzeniem nie wynika że nie było to dosypanie do skarpy jezdni. Nachylenie nasypu drogi wskazuje, że oba stwierdzenia mogą być równocześnie prawdziwe. Skarpa na której znajduje się droga krajowa obniża się od krawędzi jezdni do ogrodzenia działki Skarżącej, co potwierdziła strona m.in. w skardze na s.3, gdy mowa o podtapianiu posesji Skarżącej, przez wodę spływającą z jezdni. W tym miejscu kluczowe znaczenia ma art. 40 ustawy o drogach publicznych, ustalający minimalną odległość 0, 75 m granicy pasa drogowego od podstawy nasypu. Skoro droga publiczna posadowiona jest na nasypie to znaczy że granica pasa drogowego przebiega w odległości mniejszej niż 0,75 od granicy działki Skarżącej. Wymiary terenu na którym prowadzono prace (16m x 3m) zostały potwierdzone w skardze (str.2 skargi). Na tej podstawie należało uznać, że prace ziemne opisane w zaskarżonej decyzji wykonane zostały w pasie drogowym. Prawidłowo ustalono czas za jaki wymierzono karę, gdyż uwzględniono czas od wizji z udziałem strony do wydania decyzji w sprawie, gdy sam fakt podniesienia poziomu gruntu nie był przez stronę kwestionowany. W ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie mógł analizować ewentualnych roszczeń odszkodowawczych Skarżącej wobec Skarbu Państwa- organu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270).