II SA/Kr 1533/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-11-21

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca dochód z emerytury, posiadanie dwóch domów, działki oraz oszczędności w wysokości 10.000 zł, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca stały dochód z emerytury, posiadanie znacznego majątku (dwa domy, działka) oraz oszczędności, nie wykazała, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadane środki i majątek pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich łączny miesięczny dochód z emerytur wynosi 3.800 zł. Posiada domy, działkę oraz oszczędności w wysokości 10.000 zł. Argumentował, że jako emerytowany nauczyciel nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z uwagi na bieżące koszty utrzymania i leczenia.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji p o s t a n a w i a wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2014 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 3.800 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi własność domu o pow. 110 m2, współwłasność domu w ½ części o pow. 110 m2, działka o pow. 80 arów. Skarżący ma też zgromadzone oszczędności w wysokości 10.000 zł. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż w wieku 8.. lat został zmuszony do złożenia skargi na działanie administracji państwowej. Jako emerytowany nauczyciel, pozostający we wspólnym gospodarstwie z emerytowaną żoną , nie jest w stanie udźwignąć kosztów postepowania sądowego. Bieżące koszty utrzymania i leczenia przekraczają dochody rodziny. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzący wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe posiada stały miesięczny dochód – bez obciążeń w wysokości, która pozwala na wygospodarowanie kwoty pozwalającej na prawidłowe prowadzenie postępowania sądowego, bez jakiegokolwiek uszczerbku dla skarżącego czy jego rodziny. Posiada też majątek znacznej wartości w skład, którego wchodzą dwa domy, działka oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 10.000 zł. Każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądowa musi liczyć się z konieczności poniesienia kosztów sądowych i zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. Jeżeli więc skarżący nie jest w stanie jak twierdzi wygospodarować tych środków z miesięcznych dochodów, może skorzystać z oszczędności, które posiada. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1,art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło