II SA/Kr 1534/01
WyrokWSA w Krakowie2005-04-27
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Renata Czeluśniak, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowy właściciel nieruchomości, który nabył ją w drodze darowizny, może być obciążony obowiązkiem rozbiórki samowoli budowlanej dokonanej przez poprzednich właścicieli?Ratio decidendi
Nowy właściciel nieruchomości, który nabył ją w drodze darowizny, przejmuje wszelkie prawa i obowiązki związane z obiektem budowlanym od poprzedniego właściciela. W związku z tym, nawet jeśli samowola budowlana została dokonana przez rodziców, obowiązek likwidacji samowoli budowlanej obciąża obecnego właściciela, na którego decyzja jest skierowana. Przepis art. 48 Prawa budowlanego nie dopuszcza odstąpienia od przymusowej rozbiórki z uwagi na zasady współżycia społecznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek został wzniesiony przez rodziców skarżącego na miejscu starego, a następnie działka wraz z budynkiem została darowana skarżącemu. Skarżący zarzucił, że sam nie popełnił samowoli budowlanej i że decyzja jest bezzasadna, ponieważ nie miał nakazu rozbiórki w momencie nabycia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja ( spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA-del. Renata Detka Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala -
Decyzją z dnia [...] 2001r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. znak [...] nakazującej mu rozbiórkę budynku gospodarczego w wym. 4,55 x 9,33 m. wraz z fundamentami znajdującego się na działce położonej w S. gm P., z jednoczesnym określeniem , że obowiązek nie dotyczy ścian i stropu piwnicy istniejącej uprzednio, w której nie przeprowadzono żadnych robót budowlanych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że przedmiotową decyzję organ pierwszej instancji podjął na podstawie przepisu art. 48 prawa budowlanego /j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 par k.p.a. Poprzednicy prawni odwołującego się tj. jego rodzice M. i M. P. byli inwestorami budowy obiektu budowlanego tj. budynku gospodarczego, którą dokonali jako ówcześni właściciele działki położonej w S., nr ewid. [...]. Ustalono, iż najpierw rozebrali oni istniejący na działce stary drewniany budynek gospodarczy i w jego miejsce wybudowali nowy budynek murowany. Ustalono w toku postępowania , że obecnie istniejący fundament pod zrealizowanym budynkiem został wykonany jako nowy. Następnie zaś małż. P. dokonali darowizny gospodarstwa rolnego w tym m. in. przedmiotowej działki na rzecz swojego syna M. P. Wobec zmiany właściciela obiektu przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dn. [...] 2000 znak [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000 r. znak: [...] jako nakładającą obowiązek rozbiórki na niewłaściwą osobę. W toku dalszego postępowania organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję nakazująca rozbiórkę M. P. Przedmiotowy budynek posiada całkowitą pow. zabudowy 39, 89 m2 licząc razem ze znajdująca się w jego obrysie piwnicą na której wzniesiono także ściany do wysokości wieńca, a więc w świetle przepisu art. 29 ust. l pkt. l lit "a" budowa tego budynku wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W toku postępowania odwoławczego M. P. podał własną interpretację stanu faktycznego, w myśl której wznoszony budynek jest przylegającej do piwnicy o pow. 26, 69 m2 i odrębnie jest nadbudowywana piwnica o pow. 13,2 m2. Każdy z tych obiektów osobno nie przekracza pow. 35 m. 2. Ta interpretacja nie ma wpływu na zasadność decyzji rozbiórkowej bowiem nawet gdyby ją przyjąć, że wzniesiony obiekt ma do 35 m2 pow. zabudowy, to wymagane było uprzednie stosowne zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 30 prawa budowlanego, a inwestorzy takiego zgłoszenia nie dokonali ani też nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z treścią art. 48. P. bud. stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji organy I instancji, właściwy organ nakazuj e w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymagano pozwolenia na budowę zgłoszenia, bądź też pomimo zgłoszenia wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Obecna decyzja nakazuje już M. P. rozbiórkę realizowanej budowy, ponieważ zgodnie z prawem, nowy właściciel z chwilą nabycia obiektu budowlanego przejmuje na siebie od poprzedniego właściciela wszelkie prawa i obowiązki z tym obiektem związane.
W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Naczelnego Sądu
Administracyjnego, skarżący M. P. zarzucił jej niezgodność z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego. Podniósł, że przedmiotowy budynek gospodarczy nabył w drodze darowizny aktem notarialnym od swoich rodziców. Nie popełnił więc samowoli budowlanej. Uważa, że bezsensowna jest rozbiórka budynku gospodarczego z jednoczesnym określeniem , ze obowiązek ten nie dotyczy ścian i stropu piwnicy istniejącej uprzednio, w której nie prowadzono żądnych robót budowlanych. W piśmie uzupełniającym skargę skarżący podniósł, że budynek drewniany został odbudowany - wyremontowany wraz z fundamentami w ten sposób, ze "fundamenty zostały wzmocnione w ramach gabarytów fundamentów już nie istniejących poprzez ich częściowe rozebranie i w miejsce istniejących wstawienie nowych fundamentów, a w miejsce istniejących ścian drewnianych (rozebranych) zastosowano pustaki szlakowo-cementowe, całość po odbudowie pomieszczeń gospodarczych i piwnicy przykryto blachą". Jako następca, po rodzicach nie mógł odziedziczyć obowiązku rozbiórki ponieważ w dniu sporządzenia aktu notarialnego rodzice nie mieli nakazu rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji i w jej uzasadnieniu.
Skarga nie jest zasadna i nie może być uwzględniona.
Organy orzekające trafnie dokonały kwalifikacji samowoli budowlanej i prawidłowo zastosowały rygor przewidziany art. 48 prawa budowlanego.
Zgodnie z ustawową definicją pojęcia budowy zawartą w art. 3 pkt 6 p. budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Zaś przez roboty budowlane - budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Przepis art. 28 p. budowlanego stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. p. budowlanego, który w tym przypadku nie ma zastosowania
Bezsporną jest okoliczność, że bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy dokonali rozbiórki starego budynku gospodarczego , a na jego miejscu wzniesiono nowy budynek, który inwestorzy traktują jako odbudowę. Ponieważ powierzchnia zabudowy nowego budynku przekracza 35 m2 przeto inwestorzy mogli rozpocząć roboty budowlane jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Rozpoczęcie robót bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jest samowolą budowlaną i wówczas dla usunięcia jej skutków właściwy organ ma obowiązek zastosować rygor z art. 48 p. budowlanego przez nakazanie w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Z uwagi na charakter restytucyjny, a nie represyjny przytoczonego przepisu art. 48 prawa budowlanego zakresem rozbiórki jest objęte tylko to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa czyli bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia w trybie art. 30 p. budowlanego. Dlatego też w decyzji wyłączone są te fragmenty budynku, które istniały uprzednio w dawnym budynku .
Przepis art. 48 p. b. nie dopuszcza możliwości odstąpienia od przymusowej rozróbki z uwagi na zasady współżycia społecznego dlatego ten zarzut skarżącej nie mógł odnieść skutku.
Należy dodać, że bez znaczenia dla zastosowania rygoru z art. 48 p. bud. jest okoliczność, że to nie skarżący dokonał samowoli budowlanej, a tylko jego rodzice jako poprzedni właściciele nieruchomości. Stosownie do treści art. 52 p. budowlanego likwidacja samowoli budowlanej obciąża właściciela, do którego trafnie decyzją jest skierowana, a którym jak wykazano jest skarżący.
W tym stanie rzeczy, skoro Sąd w toku kontroli sądowoadministarcyjnej nie stwierdził by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego bądź też postępowania, przeto należało skargę jako nie zasługującą na uwzględnienie na postawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło