II SA/Kr 1535/04

WyrokWSA w Krakowie2007-04-20

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Jan Zimmermann, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do sprecyzowania niejasnego żądania wniosku, a jeśli tak, to jakie są skutki jego niedostosowania się do tego wezwania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do jednoznacznego sprecyzowania niejasnego żądania wniosku, pouczając o skutkach jego niedostosowania się do wezwania. Niewykonanie tego obowiązku, w tym dowolna kwalifikacja wniosku strony bez podstaw, narusza zasady postępowania administracyjnego i może prowadzić do uchylenia decyzji organu wyższego stopnia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę centrum samochodowego. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, uznając, że istnieje negatywna przesłanka w postaci prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osoby trzeciej. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie ustalił jednoznacznie żądania strony – czy chodzi o zwrot nieruchomości, czy o dopłatę do odszkodowania. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, która kwestionowała decyzję Wojewody, wskazując na naruszenie przez organ pierwszej instancji zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązku wezwania do sprecyzowania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie NSA Jan Zimmermann WSA Robert Sawuła–del Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Wojewoda M. decyzją z dnia [...] 2004, nr [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) oraz art. 138 par. 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. K. oraz T. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia [...] 2004 r, znak [...] orzekającej o odmowie na ich rzecz zwrotu części działki nr 9/6 o pow. 58380 ha, objętej Kw [...], położonej w obrębie 54, jednostka ewidencyjna[...], m. K., w granicach byłych parcel katastralnych 1. kat. 128 o pow. 0,0471 ha, 1. kat. 1124 o pow. 0,0334 ha, l kat. 1125 o pow. 0,0168 ha, l kat. 1126/1 o pow. 0,0108 ha, l kat. 1126/2 o pow. 0,0245 ha oraz 1. kat. 1128/2 o pow. 0,1279, b. gm. kat. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda M. stwierdził, co następuje: W dniu [...] 1999 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek T. K. i E. K., którego żądanie w ocenie Prezydenta Miasta K., opierało się na wniosku o zwrot byłych parcel katastralnych I. kat. 128 o pow. 0,0471 ha, I. kat. 1124 o pow. 0,0334 ha, 1. kat. 1125 o pow. 0,0168 ha, 1. kat. 1126/1 o pow. 0,0108 ha, 1. kat. 1126/2 o pow. 0,0245 ha oraz 1. kat. 1128/2 o pow. 0,1279 ha, b. gm. kat.[...]. W dniu [...] 2004r. Prezydent Miasta K.-miasta na prawa powiatu wydał zaskarżoną decyzję, a w jej uzasadnieniu wskazał, że decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] w K., z dnia [...] 1974 r. znak: [...] Miasta K. byłe parcele katastralne: 1. kat. 128,1. kat. 1124,1. kat. 1125,1. kat. 1126/1,1. kat. 1126/2 i 1. kat. 1128/2 b. gm. kat.[...], stanowiące współwłasność M. K.w 2/3 części, E. K. w 1/6 części oraz T. K. w 1/6 części, zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele budowy Wojewódzkiego Centrum Sprzedaży i Obsługi Samochodów Osobowych [...]. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział l Cywilny z dnia [...] 1987 r. sygn. [...] spadek po M. Kuli nabyły na podstawie ustawy T. K. E. K. po połowie. Jak wynika z wykazu zmian gruntowych 1. ks. rób. [...] z dnia [...] 1995 r., wywłaszczone parcele weszły w skład działki nr 9/6, położonej w obrębie 54, jednostka ewidencyjna [...], m. K. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, składającej się z działki nr 9/6 o pow. 5 8380 ha, położonej w obrębie[...], jednostka ewidencyjna[...], m. K. nabyło z mocy prawa w dniu [...] 1990 r,. Przedsiębiorstwo Państwowe [...] w K., które z dniem [...] 1993r. zostało przekształcone w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa pod nazwą [...]. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu [...] 1997 r. Aktualnie działka ewidencyjna nr 9/6, objęta KW [...] o powierzchni 58380 ha, położona w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] S.A . Uwzględniając powyższe okoliczności organ pierwszej instancji stwierdził, że istnieje negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości określona przepisem art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w postaci istniejącego na niej prawa użytkowania wieczystego, ustanowionego na rzecz osoby trzeciej tj. Spółki [...] S.A. i ujawnionego w księdze wieczystej przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odwołaniu od powyższej decyzji E. K. i T. K. podniosły; iż w związku z wywłaszczeniem poniosły duże straty moralne i finansowe. Dlatego też domagają się przy braku możliwości zwrotu działek aby im wypłacono należyte dopłaty do odszkodowań. Rozpatrując odwołanie oraz cały zgromadzony materiał dowodowy w sprawie Wojewoda M. uchylił zaskarżoną decyzję, z tym uzasadnieniem, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające nie ustalił w sposób jednoznaczny żądania strony. W szczególności nie wyjaśnił czy żądanie wniosku dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, czy też odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Organ pierwszej instancji sam w istocie orzekł o treści charakterze wniosku strony czym przekroczył swoje uprawnienia. Bowiem sprecyzowanie żądania wniosku należy do strony, a nie do organu prowadzącego postępowanie. Dopiero po sprecyzowaniu wniosku i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego będzie można dokonać właściwego rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, [...] S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody M. o podnosząc, iż nie uwzględnia ona faktu, że T. K. działając imieniem własnym oraz E. K. zadysponowała żądaniem wniosku konkretyzując je, w sposób wskazujący na żądanie zwrotu nieruchomości. Zatem organ pierwszej instancji orzekł zgodnie z wnioskiem odmawiając zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedniemu właścicielowi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie mogła być przez Sąd uwzględniona. W przypadkach gdy treść żądania wniosku jest niejasna lub niezrozumiała lub budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do jednoznacznego sprecyzowania żądania w terminie 7 dni, z pouczeniem o skutkach nie zachowania terminu (art. 64 par 2 k.p.a.). Ponadto zgodnie z zasadą udzielania informacji (art. 7 k.p.a.) organ powinien udzielić stronie wskazówek, co do złożonego podania, a także zażądać uzupełnienia wniosku; wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i czuwać, by w wyniku nieznajomości prawa nie poniosła ona szkody. Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] 1993 r. [...] podkreślił, że; "o tym jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała. W razie wątpliwości organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. winien zapytać stronę o wyrażenie swego stanowiska" W postępowaniu przed organem pierwszej instancji zasady te nie były przestrzegane, organ ten dowolnie zakwalifikował wniosek strony, jako żądanie zwrotu nieruchomości, nie mając ku temu żadnych podstaw. Bowiem we wniosku z dnia [...] 1999 r. inicjującym postępowanie T. K. oraz E. K. wniosły o wypłacenie im "należnych dopłat da odszkodowań", które zostały im przyznane za wywłaszczone działki, ... "oczywiście po dokonaniu odpowiedniego przeliczenia wartości nieruchomości i ich rewaloryzacji". Pismo to zostało potraktowane przez organ pierwszej instancji, jako wniosek o zwrot wywłaszczonych działek. Taka kwalifikacja wniosku była, sprzeczna z jego treścią. Strony wnioskowały jedynie o "dopłatę do odszkodowań", a nie o zwrot wywłaszczonych parcel gruntowych. Zaś sprawa dotycząca odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] 1975 roku znak:[...]. Powyższa decyzja nadal obowiązuje i dopóki pozostaje w obrocie prawnym, kwestia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, co wynika z zasady trwałości decyzji zawartej w przepisie art. 16 k.p.a. W aktach sprawy, - co trzeba zauważyć - znajduje się upoważnienie z dnia [...] 1999 r. udzielone przez E. K., T. K. do załatwienia wszelkich spraw związanych z "odwłaszczeniem nieruchomości" oraz lapidarna notatka służbowa sporządzona dniu [...] 2004 r. /k.- 47/ przez podinspektora w Urzędzie Miasta K., w której odnotowano że T. K. oświadczyła, ze "podtrzymuje wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości". Brak danych w notatce jakiej konkretnie nieruchomości dotyczy ów wniosek i kiedy został on złożony, gdyż w aktach sprawy brak jest w ogóle wniosku o zwrot nieruchomości. Sprawa wymaga więc dokładnego zbadania i wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji; co jest przedmiotem postępowania, bez tego nie jest możliwe podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Treść rozstrzygnięcia (osnowa decyzji)- co jest oczywiste - musi być zawsze adekwatna do sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania i rozstrzygania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło