II SA/Kr 1535/19

WyrokWSA w Krakowie2020-03-06

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która w całości znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej, a także czy prawidłowo ustalił stan faktyczny dotyczący granic i powierzchni nieruchomości oraz następstwa prawnego po byłym właścicielu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy obu instancji dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 kpa) poprzez nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego. W szczególności, nie ustalono precyzyjnie granic i powierzchni wywłaszczonej nieruchomości oraz jej obecnego stanu prawnego i faktycznego, a także nie zweryfikowano w sposób należyty zarzutów strony skarżącej dotyczących błędów w dokumentacji geodezyjnej i rozbieżności w powierzchniach. Wskazano, że choć położenie nieruchomości w pasie drogowym wyklucza jej zwrot, to konieczne jest dokładne ustalenie przedmiotu postępowania i jego granic.
Stan faktyczny
Strony wniosły o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem z 1962 r. pod budowę drogi. Starosta odmówił zwrotu, wskazując, że nieruchomość stanowi obecnie pas drogowy drogi gminnej i jest wyłączona z obrotu prawnego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła organom błędy w ustaleniu stanu faktycznego, nieprawidłowe wykorzystanie dokumentacji geodezyjnej oraz nierzetelne rozpoznanie sprawy. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie: W dniu 2 lutego 2016 r. A. D., K. Ś., P. G., S. G. zwrócili się do Starosty [...] o zwrot części nieruchomości oznaczonej jako dz. ewid. [...] i [...], powstałych z nieruchomości oznaczonej jako l. kat [...] przeznaczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 stycznia 1962 r. pod budowę Drogi P. – B. . Decyzją z dnia 23 października 2018 r. ([...]) na podstawie art. 104 § 1 i § 2 kpa w związku z art. 136, 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), oraz art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm.) Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. P. na rzecz: 1. P. G., [...], ul. [...] [...]; 2. K. Ś., [...], ul. [...]; 3. S. G., [...], ul. [...] [...]; 4. A. D., [...], ul. [...] [...]. Organ wskazał, że kwestia zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. P. z uwagi na odmienny stan fatyczny i prawny rozstrzygnięta zostanie odrębną decyzją. Organ ustalił, że orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 27 stycznia 1962 r., Nr [...], wydanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położnych w gm. kat. P. , oznaczonej m. in. jako część parceli gruntowej 1. kat. [...] gm. kat. P. , o powierzchni o: 0,0330 ha, opisanej w księdze wieczystej Kw [...]. Stosownie do treści tegoż orzeczenia w chwili wywłaszczenia właścicielem w/w nieruchomości pozostawał P. G. M.. Zgodnie z uzasadnieniem w/w orzeczenia "wymienione nieruchomości zostały wywłaszczone ponieważ są niezbędne dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności: pod budowę drogi P. - B. [...]." Wywłaszczenie nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej Kw [...] Sądu Rejonowego w Z., oznaczonej w chwili wywłaszczenia, jako części parceli gruntowej 1. kat. [...] gm. kat. P. o powierzchni 0,0330 ha, nastąpiło w celu budowy "drogi P. - B. ." Biorąc pod uwagę powyższe, oraz treść art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) organ przyjął, że nieruchomości wywłaszczonej w oparciu o w/w orzeczenie 27 stycznia 1962 r., Nr [...], przysługuje status nieruchomości wywłaszczonej w rozumieniu wskazanych przepisów w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W oparciu o odpis zupełny księgi wieczystej Kw [...] Sądu Rejonowego w Z. ustalono, że w dniu wywłaszczenia tj. 27 stycznia 1962 r., właścicielem hipotecznym nieruchomości, oznaczonej ówcześnie m. in. jako parcela gruntowa l. kat. [...] gm. kat. P. , ujawnionym w Dziale II Kw [...], pozostawał P. G. M. na podstawie dokumentu nadania ziemi z dnia 10 sierpnia 1955 roku. Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r., Nr [...], Starosta [...] orzeł o sprostowaniu oczywistej omyłki polegającej na zmianie nazwiska widniejącego w "Dokumencie Nadana Ziemi" z dnia 10 sierpnia 1955 roku (Nr [...]) w ten sposób że zamiast słów P. G. - M. ", powinno być P. G.. Organ stwierdził, że roszczenie o zwrot przysługuje P. G., bądź jego następcom prawnym - tj. podmiotom legitymującym się stosownym postanowieniem sądu powszechnego bądź notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia, potwierdzającymi przejście na następców prawnych ogółu praw przysługujących spadkodawcy. Z wykazu zmian gruntowych [...] sporządzonego przez mgr inż. M. S. wynika, że część parceli l. kat. [...] gm. kat. P. o pow. 0,0330 ha, weszła w skład działek ewid.nr [...] obr. P. . Z kolei z pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z dnia 12 grudnia 2017 r., Nr [...] wynika, że "działka nr [...] nie stanowi pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...], lecz część pasa drogowego drogi gminnej, dlatego też odnośnie sposobu jej zagospodarowania jak i określenia zajętości w granicach pasa drogowego, wypowiedzieć winien się jej właściwy zarządca". Z pisma Wójta Gminy P. z dnia 6 lutego 2018 r., Nr [...], ustalono, iż: "działka nr ewid.[...] znajduje się w całości w granicach pasa drogowego drogi publicznej nr [...] relacji ([...])". Z odpisu zwykłego księgi wieczystej [...] wynika, że w chwili obecnej właścicielem nieruchomości, oznaczonej m.in. jako działka ewid. [...] obr. P. , jest Skarb Państwa - Starosta [...]. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy." Biorąc pod uwagę fakt, że nieruchomość oznaczona jako działka ewid. [...] obr. P. , w całości zajęta jest pod pas drogowy drogi publicznej o kategorii drogi gminnej - [...] relacji [...], nieruchomość oznaczona jako działka ewid. [...] obr. P. wyłączona jest z normalnego obrotu prawnego i brak jest możliwości wydania orzeczenia o zwrocie tejże nieruchomości. Jednocześnie wątpliwości organu wzbudziło następstwo prawne wnioskodawców po P. G., synu [...], którego tytuł własności potwierdzają zapisy księgi wieczystej Kw 5142 oraz postanowienia Starosty [...] z dnia 4 września 2017 r., Nr [...] W świetle bowiem pisma Sądu Rejonowego w Z. z dnia 29 grudnia 2017 r., Sygn. akt: I Ns 72/84, dane spadkodawcy przyjęte w oparciu o odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy, na potrzeby prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Z. postępowania spadkowego o sygn.: I Ns 72/84, to P. G. urodzony 29 września 1897 roku w P. syn P. G. i W. C.. Do chwili obecnej mimo wezwania skierowanego do wnioskodawców pismem z dnia 15 marca 2017 r., Nr [...] nie przedłożyli oni do akt sprawy jakichkolwiek innych dokumentów poza w/w postanowieniem Starosty [...] z dnia 4 września 2017 r., Nr [...], potwierdzających tożsamość podmiotową P. G. (jako właściciela zgodnie z treścią księgi wieczystej oraz w/w postanowienia prostującego Starosty [...] z P. G., wskazanym w postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 maja 1984 r. Sygn. akt: I Ns 72/84. Organ dodał, że w aktach sprawy znajdują się uwierzytelnione kopie wybranej dokumentacji stanowiącej operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], sporządzony w oparciu o w/w orzeczenie Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 stycznia 1962 r., Nr [...] Przyjęcie tegoż operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego potwierdza, że dane w nim zawarte spełniają warunki techniczne w zakresie sporządzania opracowań geodezyjnych i odpowiadają danym ewidencyjnym. P. G. oraz A. D. nie przedłożyli do akt sprawy jakiejkolwiek innej dokumentacji geodezyjnej, w oparciu o którą możliwe byłoby przyjęcie innych ustaleń, co do przekształceń oznaczenia nieruchomości aktualnie oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. P. , stanowiącej uprzednią własność Pana P. G., wywłaszczonej w/w orzeczeniem Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 stycznia 1962r., Nr [...] Pokreślono, że niezależnie od przekształceń w zakresie oznaczenia działek ewidencyjnych/parcel katastralnych, w kwestii zwrotu nieruchomości aktualnie oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. P. , zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm.), które wykluczają możliwość przeniesienia własności tejże nieruchomości, jako nieruchomości zajętej pod elementy pasa drogowego drogi publicznej, o kategorii drogi gminnej [...] relacji [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. D., podnosząc, że jest przeciwna temu, aby wniosek o zwrot nieruchomości był rozpatrywany częściowo, bowiem zatraca się w ten sposób sedno sprawy. Wskazała, że część nieruchomości (dawna parcela gruntowa [...]) wywłaszczona m. in. na rzecz Państwa pod budowę drogi P. - [...], nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia (na budowę drogi) tylko została włączona w skład działki ewidencyjnej nr [...] w P. , która pod koniec 2015 r. została wystawiona przez Skarb Państwa na sprzedaż. Decyzją z dnia 8 października 2019 r. ([...]) na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, co następuje: W omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby, tj. P. G., K. Ś., S. G. i A. D.. Po drugie, przedmiotowa nieruchomość może zostać uznana za wywłaszczoną, w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 27 stycznia 1962 r. znak: [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako parcela gruntowa 1. kat. [...] o powierzchni 0,0330 ha, gm. kat. P. , "dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności: pod budowę drogi P. - [...]." W chwili wywłaszczenia właścicielem ww. nieruchomości był P. G. M.. W oparciu o wykaz zmian gruntowych [...] sporządzony przez mgr. inż. M. S. Starosta T. ustalono, że część parceli l. kat. [...], gm. kat. P. weszła m. in. w skład działki ewid. nr [...]. Obr. P. . Wskazano również, że z pisma z dnia 12 grudnia 2017 r. Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. wynika, że: "działka nr [...] nie stanowi pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...], lecz część pasa drogowego drogi gminnej." Z kolei w oparciu o pismo Wójta Gminy P. z 6 lutego 2018 r. ustalono, że: "działka nr ewid.[...] znajduje się w całości w granicach pasa drogowego drogi publicznej nr [...] relacji ([...])". Zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu I instancji, że obecnie brak jest możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która w dacie orzekania stanowi część drogi publicznej, co stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odmowy jej zwrotu na rzecz wnioskodawców. W takiej sytuacji, co do zasady zbytecznym jest również badanie zbędności takiej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że działka nr ewid.[...] znajduje się w całości w granicach pasa drogowego drogi publicznej nr [...] relacji ([...]) co dowodzi, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a w konsekwencji nieruchomość wywłaszczona nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazać należy, że przedmiotem niniejszej decyzji jest sprawa zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...], obr. P. , odpowiadająca części dawnej parceli gruntowej l. kat. [...] Jeśli chodzi o sprawę zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...], obr. P. , odpowiadająca części dawnej parceli gruntowej l. kat. [...], to organ I instancji orzeknie w odrębnej decyzji z uwagi na odmienny stan faktyczny i prawny. Takie postępowanie Starosty [...] uznać należy za prawidłowe, bowiem art. 104 § 2 w związku z art. 62 kpa umożliwia organowi wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do istoty w części - o ile taka decyzja częściowa dotyczyć będzie samodzielnego materialnie zagadnienia, co - w świetle regulacji art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości odpowiadającej aktualnie odrębnej prawnie nieruchomości bez wątpienia ma miejsce. Wskazana zaś w odwołaniu działka nr [...] nie była przedmiotem niniejszego postępowania, tym samym brak podstaw do ustosunkowywania się do zarzutów odwołania w tym zakresie. Powtórzyć również należy, że w aktach sprawy znajdują się uwierzytelnione kopie wybranej dokumentacji stanowiącej operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr. inż. M. S.. Przyjęcie ww. operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego potwierdza, że dane zawarte w tym operacie spełniają warunki techniczne w zakresie sporządzania opracowań geodezyjnych i odpowiadają danym ewidencyjnym. Natomiast P. G. oraz A. D. nie przedłożyli do akt sprawy jakiejkolwiek innej dokumentacji geodezyjnej, w oparciu o którą możliwe byłoby przyjęcie innych ustaleń co do przekształceń oznaczenia nieruchomości aktualnie oznaczonej jako działka ewid. nr [...], obr. P. . Odnosząc się do zawartego w piśmie z 24 września 2018 r. wniosku o zwrot parceli gruntowej l. kat. [...], wskazać należy, że przed Starostą T. , poza niniejszym postępowaniem toczy się również postępowanie o zwrot działki ewid. nr [...], obr. P. , odpowiadającej część dawnej parceli gruntowej l. kat. [...]. Jeżeli parcela l. kat. [...] nie jest tożsama z działką nr [...], strony postępowania winny wystąpić do Starosty [...] z wnioskiem o jej zwrot. Jak bowiem wynika z wniosku inicjującego postępowanie P. G., K. Ś., S. G. i A. D. wystąpili do Starostwa Powiatowego w Z. o zwrot nieruchomości oznaczonej jako część działki ewid. nr [...] i [...], obr. P. , odpowiadającej dawnej parceli gruntowej l. kat. [...], gm. kat. P. . Na powyższą decyzję A. D., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w trakcie przeprowadzonych postępowań zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji dopuścili się wielu nieprawidłowości. Podczas okazania akt postępowania nie przedstawiono stronom wszystkich dokumentów, jak np. pisma Sądu Rejonowego w Z. z dnia 29 grudnia 2019 r., sygn. akt I Ns 72/84, na które powołano się później w decyzji. Starosta [...] jako organ prowadzący ewidencję gruntów dla powiatu tatrzańskiego i dysponujący zasobem ośrodka dokumentacji geodezyjnej, posiadając dostęp do pełnej dokumentacji i historii zmian, nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu rzetelnego rozpoznania sprawy, a przy podejmowaniu rozstrzygnięcia wziął pod uwagę tylko fakty niekorzystne dla strony jako wnioskodawcy, np. nie wykorzystał, będącej w archiwum Starostwa Powiatowego w Z., decyzji orzekającej o rozgraniczeniu z dnia 6 czerwca 1991 r. znak: [...], która przedstawiała rzeczywisty stan na gruncie działek w rejonie wnioskowanej do zwrotu nieruchomości przed zmianami geodezyjnymi, które nastąpiły zwłaszcza w okresie regulacji stanu prawnego drogi wojewódzkiej nr [...], a których rzetelność i poprawność pozostawia wiele do życzenia. W tej sprawie S. G. w dniu 17 grudnia 2015 r. wniósł pismo do Starostwa Powiatowego w Z., na które nadal nie otrzymał odpowiedzi. Starosta [...] nie wziął pod uwagę lub całkowicie pominął uwagi zgłoszone po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w piśmie z dnia 24 września 2018 r., natomiast bezkrytycznie wykorzystał opracowania geodezyjne zakłamujące stan faktyczny i niekorzystne dla strony, niejednokrotnie zawierające błędy i nieścisłości, a nie oparł się na historycznych opracowaniach geodezyjnych, nie zinterpretował rozbieżności wskazywanych we wniosku oraz w uwagach do postępowania. W oparciu o wykaz zmian gruntowych [...] sporządzony przez M. S. S. ustalił, że część parceli katastralnej [...] (parcele [...]/ i [...]) o powierzchni 0,0330 ha weszła w skład działek ewid. nr [...] i nr [...] podczas, gdy suma powierzchni tych działek wynosi 0,0430 ha, natomiast w ogóle nie została tu wzięta pod uwagę parcela [...] wchodząca w skład działki [...], a o której zwrot wnioskowano. Starosta oparł się na piśmie Wójta Gminy P., z którego wynika że działka [...] odpowiadająca parceli gruntowej [...] leży w pasie drogowym drogi [...] podczas gdy: - droga, do której przylega działka nr [...] (a wg Wójta Gminy P. sianowi pas drogowy), to droga gminna [...] [...] (a nie [...]), która zaczyna się w odległości kilkaset metrów od działki [...] odchodząc od wymienionej drogi [...]. Na dowód zaliczenia ww. działki do kategorii dróg publicznych wskazano uchwałę WRN w N. o zmianie numeracji dróg gminnych, stwierdzając, że nie ma do niej załączników graficznych, przedstawiających przebieg drogi i granice pasa drogowego. Nie przedstawiono żadnego innego dokumentu (np. uchwały Rady ustalającego przebieg drogi gminnej K. H. – M. — B. (potwierdzającego położenie działki [...] w pasie drogowym); - położenie parceli katastralnych [...] i [...] na mapie do wykazu synchronicznego przeznaczonego do dokonywania wpisu w księdze wieczystej sporządzonego przez mgr inż. M. S. z dnia 12.04.2012 r. (przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego pod nr w dniu [...]/12 w dniu 29.05.2012 r.) jest rozbieżne z położeniem odpowiadających tym parcelom (wg opracowania inż. S. ) - działek [...] na aktualnej mapie ewidencyjnej; - wykaz synchroniczny sporządzony przez mgr inż. M. S. z dnia 12.04.2012 r. był podstawą do założenia księgi wieczystej dla działki [...] obręb P. ([...]), o zwrot części której wnioskowano. Strona skarżąca dodała, że nie zgadzała się, aby wniosek o zwrot był rozpatrywany częściowo. Wskazano, że część nieruchomości (dawna parcela grantowa [...] wywłaszczonej min. na rzecz Państwa pod budowę drogi P. — B. nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia (na budowę drogi) tylko została włączona w skład działki ewidencyjnej nr [...] w P. , która pod koniec 2015 r. została wystawiona przez Skarb Państwa na sprzedaż. Jak podano, w ten sposób chciano ukryć fakt, że działka ta nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i może podlegać zwrotowi dotychczasowemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, którzy z działki tej nie przestali korzystać jako z dojazdu do swoich nieruchomości. Niejasna jest również sprawa utworzenia i wpisu do ksiąg wieczystych działki nr [...] w P. , na co zwrócono uwagę Sądu Rejonowego w piśmie z dnia 28 września 2012 r. W odpowiedzi Sąd Rejonowy stwierdził, że odnośnie sposobu przeprowadzenia tej sprawy i jej skutków "żaden z uczestników postępowania Dz. Kw. [...] nie złożył skargi na dokonane wpisy (kopia odpowiedzi Sądu w aktach sprawy). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził konieczność jej uchylenia. Ocena, czy nieruchomość wywłaszczona została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, może być dokonana prawidłowo tylko wówczas, kiedy znane są i ściśle określone granice wywłaszczenia. W tym zaś zakresie sprawa poddana sądowej ocenie, z istotnym naruszeniem art. u i 77 kpa, nie została należycie wyjaśniona. Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem o zwrot "działek ewidencyjnych [...] i [...]". W uzasadnieniu swych decyzji organy obu instancji, odwołując się do wykazu zmian gruntowych sporządzonych przez M. S., przedstawiły zmiany ewidencyjne wywłaszczonej nieruchomości wykazując, że wywłaszczona część dawnej parceli nr [...] o powierzchni 330 m2 weszła w skład działek ewidencyjnych [...] i [...]. W rzeczywistości z wykazu M. S. (k. 134 akt administracyjnych) wynika, że odpowiednikiem wywłaszczonej część parceli [...] stały się działki [...] i [...]: tej pierwszej ma odpowiadać działka [...] o powierzchni 171 m2, tej drugiej działka [...] o powierzchni 259 m2. Z kolei z wykazu umieszczonego na mapie (k. 139 akt administracyjnych) wynika, że działki [...] pochodzą z podziału działki nr [...]. W toku postępowania administracyjnego A. D. i P. G. podawali, że wywłaszczona część parceli [...] została oznaczona jako parcele [...] o powierzchni 30 m2 i [...] o powierzchni 300 m2. Ta pierwsza weszła w skład działki [...], ta druga w skład działki [...]. Odwołując się do wykazu synchronizacyjnego działki [...] sporządzonego w 2012 r. przez M. S. wskazywali, że inne jest położenie parcel [...] i [...] na mapie opracowanej przez M. S.. Wątpliwości te zostały powtórzone w odwołaniu. W odniesieniu do tych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że działka nr [...] nie może być przedmiotem jego badania, skoro nie była przedmiotem powstępowania pierwszoinstancyjnego oraz że "jeżeli parcela [...] nie jest tożsama z działką [...] (co do której ma być wydana odrębna decyzja), to strony winny wystąpić o jej zwrot". Rzecz w tym, że strony wystąpiły o zwrot wywłaszczonej części parceli działek [...] i [...] jako pochodzących z wywłaszczonej części parceli [...] i to obowiązkiem organu było dokładne ustalenie które obecne działki ewidencyjne tej części parceli odpowiadają. Obowiązkiem organu było też zweryfikowanie zarzutów i twierdzeń stron, zwłaszcza takich, które nie są gołosłowne, lecz nawiązują do określonej dokumentacji. Tak więc należało wyjaśnić czy rzeczywiście wywłaszczona część parceli [...] została najpierw oznaczona jako parcele [...] o powierzchni 30 m2 i [...] o powierzchni 300 m2 i czy rzeczywiście ta pierwsza pozostała poza dalszymi ustaleniami i rozstrzygnięciem organu. Jeśli bowiem miałaby się ta okoliczność potwierdzić, to oznaczałoby, że sprawa, z naruszeniem art. 104 § 1 kpa, nie został załatwiona. O ile bowiem można przyjąć, że sprawa zwrotu działki nr [...] (pochodzącej z działki [...]) została wyłączona do odrębnego rozpoznania, o tyle żadnych ustaleń ani deklaracji odnośnie do objętej wszak wnioskiem działki [...] nie podjęto. Wyjaśnienia też wymaga bardzo znacząca różnica pomiędzy powierzchnią nieruchomości wywłaszczonej a sumą powierzchni działek [...] Zwrócić trzeba uwagę, że we wszystkich pismach organ I instancji używał sformułowań potwierdzających tożsamość w/w działek z nieruchomością wywłaszczoną, a zaskarżoną decyzją odmówił zwrotu całej działki nr [...] (a nie np. jej części w granicach odpowiadających dawnej parceli). Takie zresztą rozstrzygnięcie ocenić należy jako wadliwe, bowiem w ogóle nie nawiązuje do wniosku i nie odpowiada jego treści. (a nie np. jej części w granicach odpowiadających dawnej parceli). W ponownym postępowaniu organ odwoławczy, przy uwzględnieniu powyższych uwag, zweryfikuje wszystkie ustalenia dotyczące "ewidencyjnej" historii wywłaszczonej nieruchomości. Wyjaśni przy tym kwestie podnoszone przez strony nie poprzestając na stwierdzeniu, że zadowala go wykaz opracowany przez M. S.. Jak wskazano powyżej, wykaz ten nie obrazuje pełnej historii, a w każdym razie na jego podstawie ( w takiej postaci, w jakiej znajduje się w aktach) nie jest możliwa weryfikacja zarzutów skargi. Dopiero takie, niewątpliwie ustalone okoliczności, pozwolą na niewątpliwe określenie przedmiotu postępowania, jego położenia i granic (także w stosunku do drogi publicznej) oraz dokonanie prawidłowej oceny co do realizacji celu wywłaszczenia. Już teraz zaznaczyć należy, że, tak jak wywiódł to organ, położenie nieruchomości w granicach drogi publicznej wyklucza możliwość jej zwrotu. Jest też oczywiste, że ewentualny zwrot nieruchomości musi być poprzedzony wyeliminowaniem wątpliwości co do następstwa prawnego po byłym właścicielu nieruchomości. Mając powyższe na względzie, na postawie art. 145 § 1 pkt 1b ppsa należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło