II SA/Kr 1537/00
WyrokWSA w Krakowie2004-10-29
Skład orzekający: Andrzej Irla, Stanisław Biernat, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki części budynku gospodarczego, oparta na naruszeniu przepisów o sytuowaniu obiektów budowlanych względem dróg publicznych, została wydana prawidłowo, jeśli nie ustalono jednoznacznie, czy droga przylegająca do budynku jest drogą publiczną, a także czy rozbiórka nie spowoduje zniszczenia pozostałej części obiektu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając skargę za uzasadnioną. Rozstrzygnięcie oparte zostało na wadliwościach postępowania, polegających na naruszeniu przepisów art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa. W szczególności nie ustalono jednoznacznie, czy droga przylegająca do budynku jest drogą publiczną, co jest kluczowe dla zastosowania przepisów o sytuowaniu obiektów budowlanych. Ponadto, kwestia możliwości dokonania rozbiórki części budynku bez szkody dla pozostałych jego elementów nie została wyjaśniona.Stan faktyczny
W sprawie wydano nakaz rozbiórki części budynku gospodarczego, który samowolnie usytuowano częściowo na działce stanowiącej drogę gminną. Organ I instancji uznał, że usytuowanie obiektu jest niezgodne z przepisami ustawy o drogach publicznych, mimo zgody zarządcy drogi na mniejsze odległości. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili, że rozbiórka może spowodować zniszczenie budynku, że droga gospodarcza nie jest wyszczególniona w planie zagospodarowania przestrzennego oraz że budynek nie koliduje z sąsiednimi zabudowaniami ani nie utrudnia korzystania z drogi. Sąd uznał skargę za uzasadnioną z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej B. S. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla ( spr. ) Sędziowie : NSA Stanisław Biernat WSA Bożenna Blitek Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004r. sprawy ze skargi B. S. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 maja 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej B. S. kwotę 10 zł ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].01.2000r. ( znak: [...] ), działając na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ) w związku z art. 103 ust. 2 i art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał B. i A. S. rozbiórkę "części budynku gospodarczego na działce nr ew. 1 w B. gm. [...] posiadającej wymiary w rzucie 4,60x6,70m znajdującej się od strony drogi gospodarczej nr ew. 2".
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że na działce nr ew. 1 w B. znajduje się wybudowany samowolnie murowany budynek gospodarczy w dachem jednospadowym pokrytym eternitem.
Budynek ten usytuowany jest częściowo ( na długości 1,85 - 1,30m ) na działce nr ew. 2 będącej drogą gminną. Takie usytuowanie obiektu jest niezgodne z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. nr 14, poz. 60 z późn. zm. ), który przewiduje, że obiekty budowlane przy drogach powinny znajdować się w odległości od co najmniej 6 m. od krawędzi drogi gminnej. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 2 ww ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy zarząd drogi może wyrazić zgodę na usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze gminnej w odległości mniejszej niż wyżej określona. Pismem z dnia 14.11.1996r. Urząd Gminy w [...] wyraził zgodę na usytuowanie spornego obiektu w odległości min. 3 m. od krawędzi drogi nr 2 w B. W takim stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż zaszła ważna przyczyna uzasadniająca wydanie na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane nakazu rozbiórki części obiektu znajdującej się w odległości od krawędzi mniejszej niż określona przez zarządcę drogi.
Ponieważ zaś obiekt ten wybudowany został przed 1.01.1995r. zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1997r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. S., stwierdzając, że decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca. Jednocześnie zarzuciła, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie mają w tym przypadku zastosowania. Sprawa bowiem powinna być rozstrzygnięta jedynie w oparciu o przepisy - Prawa budowlanego.
Podkreśliła nadto, że pozbawiona była możliwości wniesienia dowodów i wniosków oraz zarzuciła, że nie zostało ustalone, iż budynek wychodzi poza granicę własności jej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 maja 2000r. ( znak: [...]) działając na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].01.2000r. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji. Uznał za zgodne z prawem rozstrzygnięcie o obowiązku rozbiórki części samowolnie wzniesionego budynku. Podkreślił, że nakaz rozbiórki uzasadniony jest naruszeniem przepisów ustawy o drogach publicznych.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożyli B. i A. S.
Skarżący zarzucili, że rozbiórka części budynku spowoduje, że może nastąpić całkowite zniszczenie tego obiektu. Budynek ten bowiem zawali się. Zarzucili ponadto, "że droga gospodarcza nr 2" nie jest wyszczególniona w ustaleniach szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że budynek w żaden sposób nie koliduje z sąsiednimi zabudowaniami oraz nie utrudnia korzystania z drogi.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony przeciwnej organ I instancji dokonał szczegółowej analizy kwestii konstrukcyjnych obiektu trafnie przyjmując, że po dokonaniu rozbiórki określonej szczegółowo części budynku, obiekt ten nie zawali się. Ponadto organ II instancji podkreślił, że z wypisu oraz z wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wynika, że istnieją ustalenia dla przedmiotowej drogi, jak również została ona zaznaczona w części graficznej planu. Z załączonego zaś do akt sprawy szkicu sytuacyjnego sporządzonego przez uprawnionego geodetę wynika, że część budynku wychodzi poza granicę działki nr 0 stanowiącej własność skarżących Z tego względu strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę, sąd zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przyjęciu, że sporny budynek gospodarczy usytuowany został niedopuszczalnie blisko od drogi publicznej, a takie usytuowanie obiektu budowlanego jest niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ustalenie to nie znajduje jednak należytego oparcia w zebranym materiale dowodowym. W szczególności nie zostało ustalone czy droga przebiegająca w pobliżu tego budynku ( działka nr 2 ) ma charakter drogi publicznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest koniecznych co do tej kwestii ustaleń. Drogą publiczną zaś może być także droga gminna o ile jednak zaliczona została do tej kategorii dróg stosowną uchwałą rady gminy ( art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych -jednolity tekst Dz. U. nr 204 z 2004r. poz. 2086). Nie jest pewne, gdyż brak jest w tym zakresie koniecznych ustaleń, czy w odniesieniu do działki nr 2 taka uchwała była podejmowana. Złożony do akt sprawy wypis z rejestru gruntów ze względu na treść i charakter tego dokumentu nie może być miarodajny do ustaleń w tym przedmiocie.
Zresztą także ten dokument posługuje się określeniem "drogi gospodarcze" w odniesieniu do działki nr 2. W tym zatem zakresie sprawa nie została należycie wyjaśniona. Gdyby bowiem działka nr 2 nie stanowiła drogi publicznej, przyjęte w zaskarżonej decyzji ograniczenia co do sytuowania obiektu budowlanego względem drogi publicznej nie miałaby zastosowania. Także kwestia możliwości dokonania rozbiórki części spornego budynku bez szkody dla pozostałych jego elementów nie została jednoznacznie wyjaśniona. Nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego mógłby zostać orzeczony jedynie wówczas, gdy pozostała część tegoż obiektu mogłaby samodzielnie funkcjonować bez stwarzania jakichkolwiek zagrożeń.
Wskazane wyżej wadliwości z zakresu postępowania, polegające na naruszeniu przepisów art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa nie zezwalają na uznanie za zgodną z prawem decyzji wydanej w postępowaniu w którym wadliwości te zaistniały.
Z tego też względu należało skargę uznać za uzasadnioną i należało orzec jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło