II SA/Kr 1537/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.P. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 sierpnia 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 sierpnia 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, skarżący S.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci: 22-letnim synem [....] , 20-letnią córką [....] i 19-letnią córką [....]. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 1.384 zł i stanowi go renta skarżącego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 120 m². Nie posiada on oszczędności, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Jest on rencistą I grupy inwalidzkiej o całkowitej niezdolności do pracy. Ma na utrzymaniu dom i troje dzieci. Syn [....] jest bezrobotny. Córka [....] jest studentką II roku PWSZ w J. , a córka [....] jest uczennicą III klasy TH w Z. Jedynym źródłem dochodu S.P. jest renta inwalidzka w wysokości 841,81 zł netto. Nie jest on zatem w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w wysokości 500 zł, jak również pozostałych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Do wniosku S.P. załączył kopie następujących dokumentów: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 5 października 2010 roku o nie prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 21 września 2011 roku o wysokości dochodów uzyskanych przez skarżacego w roku podatkowym 2010, trzech zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o niedeklarowaniu przez dzieci skarżącego dochodów do opodatkowania za rok 2010, zaświadczenia Starosty Powiatu T. z dnia 14 września 2010 roku o zarejestrowaniu W.P. jako bezrobotnego, zaświadczenia Dyrekcji Zespołu Szkół [....] w Z. z dnia 6 września 2010 roku o pobieraniu nauki przez A.P. , decyzji Komisji Rekrutacyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w J. z dnia 10 sierpnia 2010 roku o przyjęciu na I rok studiów stacjonarnych M.P. , orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 13 października 2008 roku o uznaniu S.P. za osobę trwale całkowicie niezdolną do pracy, decyzji nakazu płatniczego z dnia 10 lutego 2011 roku ustalającej zobowiązanie w podatku rolnym i od nieruchomości na rok 2011, odcinków płatności za energię elektryczną, ścieki i opał, decyzji ZUS z dnia 16 lutego 2011 roku o zmniejszeniu wysokości renty, potwierdzenia wypłaty świadczenia rentowego za miesiąc październik 2011 roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania. S.P. jest osobą schorowaną, trwale i całkowicie niezdolną do pracy. Pozostaje w stałym leczeniu nefrologicznym i pulmonologicznym. Jedynym źródłem jego dochodu jest renta w wysokości 841,81 zł. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje troje dzieci: dwie pobierające naukę córki oraz bezrobotny syn. Środki finansowe, które pozostają do dyspozycji skarżącego wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Wykazane obciążenia domowego budżetu są wysokie w stosunku do uzyskiwanych dochodów, zwłaszcza w okresie zimowym. Wnioskodawca nie posiada przy tym oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).