II SA/Kr 1539/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska ( spr.) Sędziowie: NSA Stanisław Biernat AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005r. sprawy ze skarg: M. T., K. T., E. T., P. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 maja 2000r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego M. T. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1539/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał M. T. "wykonać rozbiórkę samowolnie ustawionego metalowego obiektu na działce nr. ewid. 1 przy ul. [...] w K.". W uzasadnieniu organ podał, że J. T. na opisanej działce dostawił w 1997 r. do istniejących budynków gospodarczych murowanych obiekt metalowy o wymiarach 4,65 m x 9,25 m bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zdaniem organu ma zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji M. T. i M. T. podali, że "metalowy obiekt o wymiarach 4,65 x 9,25 został postawiony w 1987 r. jako pomieszczenie do przechowywania zgromadzonego materiału budowlanego", oraz że obiekt ten wykonany został "z metalowych okrągłych słupów i czarnej blachy", która to blacha w 1997 r. została wymieniona na ocynkowaną. Wyjaśnili też, że działkę nabyli w 1983 r., przez dwa lata ubiegali się o pozwolenie na budowę budynku gospodarczego, ale pozwolenia nie uzyskali. Podali również dane i adres osoby, która pomagała im w 1987 r. przy wznoszeniu obiektu. Decyzją z dnia 26 maja 2000 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał co następuje: Organ I instancji w dniu 6 grudnia 1999 r. przeprowadził oględziny na działce przy ul. [...] stwierdzając, że na działce tej istnieje metalowy obiekt budowlany o wymiarach 9,25 x 4,65 m przylegający ścianą boczną do ścian szczytowych dwóch budynków magazynowych i produkcyjnych. Przedmiotowy budynek był użytkowany jako magazyn zbiorników na płyn hydrauliczny. W trakcie kontroli ustalono, że inwestorem budowy przedmiotowego obiektu - bez pozwolenia na budowę - jest M. T., natomiast z notatki służbowej z dnia 7 grudnia 1999 r. wynika, że inwestor oświadczył, iż budynek wybudowany został w 1997 r. Pismem z dnia 9 lutego 2000 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie przedmiotowego obiektu, a następnie wydał decyzję. W aktach dotyczących wszystkich budynków na przedmiotowej działce znaleziono mapę zatytułowaną "Inwentaryzacja budynków i przyłącza wody" wykonaną 3 sierpnia 1998 r. Na mapie tej istnieją wszystkie budynki na działce przy ul. [...] z wyjątkiem budynku przedmiotowego. Z załączonego szkicu pomiary wynika, że pomiary wykonano w dniu 30 lipca 1998 r. przy ścianach szczytowych budynków gospodarczych, do których obecnie przylega przedmiotowy budynek. Wykonanie pomiarów w taki sposób byłoby niemożliwe, gdyby w dniu 30 lipca 1998 r. przedmiotowy obiekt istniał. Przepisy art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego nie zwalniają z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku takiego jak przedmiotowy. Ustawienie przedmiotowego obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi więc samowolę budowlaną. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. T. i M. T. powtórzyli treść odwołania. Podali, że metalowy obiekt /wiata/ postawiony został w 1897 r. jako pomieszczenie do zabezpieczenia materiałów budowlanych i sprzętu. Wiata ta została zbudowana z okrągłych słupów przykręconych śrubami do wylewki okalającej szambo. Przykryta była blachą płaską czarną, którą wymienili w 1997 r. Skarżący wyjaśnili również, że w 1990 r. zgłosili do opodatkowania oba wzniesione budynku gospodarcze wraz z przedmiotową wiatą, ale okazało się, że od wiaty podatek nie jest pobierany. W 1998 r. sporządzana była inwentaryzacja wodociągu, wówczas geodeci stwierdzili, że wiat się nie inwentaryzuje. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że ze szkicu pomiaru inwentaryzacyjnego z dnia [...] lipca 1998 r. wynika, że pomiędzy przylegającymi do siebie budynkami murowanymi dokonano pomiaru o wartości 31,92 m, a byłoby to niemożliwe, gdyby w tym dniu istniał przedmiotowy obiekt. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem sprawa - wbrew dyspozycji przepisów art. 7 i 77 kpa - nie została należycie wyjaśniona. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji/ rozbiórce podlega obiekt budowlany lub jego część będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też mimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. Zastosowanie cytowanego przepisu musi być poprzedzone stwierdzeniem istnienia wszystkich przesłanek. Zebranie stosownego materiału dowodowego, jego ocena i ustalenie faktów - to podstawowe zadanie organu. W sprawie niniejszej niewątpliwą, bo przyznaną przez skarżących okolicznością jest to, że nie uzyskali pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, ani nie dokonali stosownego zgłoszenia. Nie wiadomo jednak, czego w istocie to pozwolenie czy też zgłoszenie miało dotyczyć. Żaden z organów nie dokonał opisu obiektu, ograniczając się jedynie do podania jego wymiarów i to bez wyjaśnienia czy są to wymiary ścian, dachu, czy inne. Brak jakiejkolwiek informacji o charakterze obiektu, jego konstrukcji, wyglądzie itp. powoduje niemożność stwierdzenia, czy obiekt ten jest obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Nie można bowiem enigmatycznie nazywanego i w ogóle nieopisanego "obiektu metalowego" przyporządkować którejkolwiek z definicji zawartych w art. 3 Prawa budowlanego. Tymczasem organy właśnie pojęciem "obiektu metalowego" się posługują i taką nazwą został określony przedmiot nakazanej rozbiórki. Tylko raz, w uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia użył nazwy "budynek", ale zabiegu tego w żaden sposób nie skomentował i nie wskazał dlaczego "metalowy obiekt" jest "budynkiem". Nie pozwalał zresztą na to zebrany w sprawie materiał dowodowy. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się kopia protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 1999 r. w sprawie "zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na pomieszczenia produkcyjne na terenie posesji 23 w K.". W protokole stwierdzono, że "na terenie posesji zostały wybudowane dwa budynki murowane, parterowe, segm. bliźniaczego o dachach jednospadowych krytych blachą, bez stropu. Budynki wyżej wspomniane zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę". Po tym tekście, pod oznaczeniami l/ i 21 podano wymiary każdego z budynków i daty wzniesienia, po czym szczegółowo opisano sposób ich użytkowania. Na samym końcu tekstu, w jego ciągu i bez akapitu wpisano: "3/budynek o konstrukcji metalowej o wym. 9,25 x 4,65 z przeznaczeniem na zabezpieczenie zbiorników na płyn + szambo o wym. 3 x 2,20 m x l,60 m". Pod tym zapisem dalsza, czysta część karty protokołu zakreślona została wielką literą Z, zachodzącą po części na tekst. Pomijając już fakt, że taka treść i forma zapisu skłonić winna organ co najmniej do konfrontacji kserokopii protokołu z oryginałem, to stwierdzić należy, że po pierwsze oględziny w dniu [...] grudnia 1999 r. odbyły się w innej sprawie, na przedmiocie tej innej sprawy skupiono uwagę, a zapis dotyczący "metalowego obiektu" znalazł się w protokole dodatkowo, niejako przy okazji. Jest rzeczą oczywistą, że protokół oględzin przeprowadzonych w jednej sprawie może stanowić dowód w sprawie innej, pod warunkiem jednakże, że zostanie przeprowadzona ocena miarodajności tego dowodu. Taka ocena nie została przeprowadzona, żaden przy tym z organów nie wyjaśnił, dlaczego cytowany zapis w protokole z dnia [...] grudnia 1999 r. ma decydować o charakterze przedmiotowego obiektu, jako obiektu budowlanego . W opisanym protokole data wzniesienia "obiektu metalowego" nie została podana. Ustalenia tej daty organ I instancji dokonał w oparciu o notatkę służbową z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z M. T. Taki sposób pozyskiwania od stron oświadczeń wiedzy na temat faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, kiedy przecież dostępne są wszystkie inne bezpośrednie metody, nie może być akceptowane. W każdym zaś razie fakt w taki sposób ustalony, musi być odpowiednio zweryfikowany, kiedy następnie strona mu zaprzeczy. Już w odwołaniu skarżący podali inną zupełnie datę wzniesienia obiektu, do roku 1997 odnosząc jedynie roboty wykonane w istniejącym już obiekcie. Organ odwoławczy twierdzenia te z góry odrzucił, powołując się na wynik pomiarów z 1998 r. Ustalił przy tym, inaczej przecież niż organ I instancji, że obiekt musiał być wzniesiony po 30 lipca 1998 r. /dacie pomiarów/. To ustalenie zaś oparł na założeniu, że gdyby przedmiotowy obiekt istniał w dacie pomiarów, to po pierwsze byłby naniesiony na mapę, a po drugie nie można byłoby dokonać jednego z pomiarów. Pominął jednak organ fakt, że pomiar inwentaryzacyjny z dnia 30 lipca 1998 r. dotyczył budynków i przyłącza wody. Przedmiotowy obiekt zaś, jak wyżej wskazano nie został opisany i zdefiniowany jak budynek. Przy braku opisu jego wyglądu, konstrukcji, przy braku ustaleń w jaki technicznie sposób przeprowadzono pomiary i je naniesiono na mapę, stwierdzić należy, że przyjęte przez organ odwoławczy założenia nie znajdują oparcia w materiale sprawy. Stąd też i wnioskowanych z owych założeń faktów nie można uznać za wykazane. Sprawa w istocie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości: należy ustalić czym w istocie jest przedmiotowy obiekt i kiedy został wzniesiony. Od tych faktów zależeć będzie tryb dalszego postępowania i treść rozstrzygnięcia. Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135, oraz na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w wyroku.