II SA/Kr 154/22

Dnia 15 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 13 grudnia 2021 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 grudnia 2021 roku, znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T. nr [...] z dnia 8 września 2020r., znak: [...], którą nakazano skarżącemu M. W. "dokonać rozbiórki parterowego Budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej o łącznym wymiarze w rzucie 5,1 x 13,45m zlokalizowanego na dz. nr ewid.[...], [...] i w granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...] położonych w miejscowości Ł.". Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. W dniu 13 marca 2017r. na dziennik podawczy Powiatowego Ispektoratu Nadzoru Budowlanego w N. T. (dalej jako "PINB") wpłynęło pismo P. M. M., w którym wniósł o cyt.: sprawdzenie budynku gospodarczego wybudowanego na granicy (...) działki nr [...] leżącej w Ł. (k: 1 akt PINB znak: [...], dalej: akta PINB). W dniu 4 lipca 2017r. upoważnieni pracownicy PINB w N. T. przeprowadzili kontrolę na dz. ewid. nr [...] w miejscowości Ł.. W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż na dz. ewid. nr [...] w Ł. usytuowany jest m.in. budynek gospodarczy. Budynek usytuowany w zachodniej części działki. Budynek drewniany, ściany poszyte deskami, posadowiony punktowo na fundamencie betonowym. Dach dwuspadowy asymetryczny przekryty blachą trapezową. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który wraz z dokumentacją fotograficzną oraz szkicem sytuacyjnym został dołączony do akt sprawy znak: [...] (k:6-7 akt PINB). Wobec tego, że Starosta w N. T. poinformował PINB, nie znalazł dokumentacji potwierdzającej możliwość realizacji wskazanej inwestycji, to jest budynku gospodarczego na dz. ewid. nr [...] w Ł. , PINB wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie: budynku gospodarczego w konstrukcji drewnianej o łącznym wymiarze w rzucie 5,1 x 13,45m zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości Ł. ul. [...] zrealizowanego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane (k: 28 akt PINB). W dniu 9 września 2019r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...], znak [...], którym nałożył na właściciela nieruchomości: P. M. W. obowiązek przedłożenia wskazanych w w/w postanowieniu dokumentów (k: 40 akt PINB). W dniu 4 października 2019r. na dziennik podawczy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T. wpłynęło pismo skarżącego M. W., w którym poinformował, że przedmiotowy budynek został wybudowany na przełomie 1993 i 1994 roku. Ponadto wskazał, że przedmiotowa szopa została pierwotnie wybudowana jako wiata o wymiarze 10 na 5 metra służąca do składowania tarcicy oraz narzędzi służących do budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. [...] i [...], który był budowany od 1988. Z biegiem kolejnych lat, celem zabezpieczenia narzędzi przed kradzieżą zostały założone na wiatę wrota a od strony południowej dostawiona drewniani drewutnia o wymiarze 3,5 x 5 metra celem magazynowania drewna opałowego (k: 56-57 akt PINB). W dniu 8 września 2020r. PINB w N. T. wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą nakazał P. M. W. dokonać rozbiórki parterowego budynki gospodarczego w konstrukcji drewnianej o łącznym wymiarze w rzucie 5,1 x 13,45m zlokalizowanego na dz. m ewid.[...], [...] i w granicy dziatki sąsiedniej nr ewid. [...] położonych w miejscowości Ł.. Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako "MWINB") dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z opisaną wyżej zasadą i stwierdził, iż podziela stanowisko PINB w N. T. wyrażone w skarżonej decyzji. MWINB przychylił się do stanowiska, że stwierdzona niezgodność samowolnie zrealizowanego obiektu z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa ma charakter nieusuwalny i jedynym sposobem likwidacji skutków stwierdzonego bezprawia budowlanego pozostaje wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. W toku postępowania ustalono, iż działki ew. nr [...], [...] położone w miejscowości Ł. zostały objęte regulacjami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy N. T. - obszar [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy N. T. z dnia 29 października 2007r. (dalej jako "mpzp") Wskazane działki znajdują się na terenie oznaczonym symbolem 12A.ZLd2 - teren zalesień. Ustalenia planu w zakresie odnoszącym się do zasad zagospodarowania przedmiotowego terenu pozostają współkształtowane przez zapisy zwłaszcza § 29 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazano w § 29 ust. 2 mpzp, jako przeznaczenie podstawowe ustala się: lasy i zalesienia wraz z obiektami i urządzeniami związanymi z gospodarką leśną. Zgodnie natomiast z § 29 ust. 3 mpzp, jako przeznaczenie dopuszczalne na określonych w ust. 1 terenach ustala się możliwość realizacji: niewydzielonych w planie dojść pieszych i dojazdów; sieci i urządzenia infrastruktury technicznej (...); obiektów malej architektury; tras turystyki pieszej; tras rowerowych. W myśl natomiast § 29 ust. 4 mpzp, jako warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się: zakaz realizacji obiektów kubaturowych w obszarze tego przeznaczenia, za wyjątkiem obiektów bezpośrednio służących działalności leśnej (w tym: ochronnej, edukacyjnej i dydaktycznej), zgodnie z przepisami odrębnymi; zachowanie istniejących budynków i urządzeń związanych z gospodarką leśną; dostosowanie przeznaczenia dopuszczalnego do wymogów i charakteru przeznaczenia podstawowego; istniejące budynki, z wyjątkiem obiektów o których mowa w ust 2, utrzymuje się bez możliwości nadbudowy i rozbudowy; dopuszcza się możliwość przebudowy, przeprowadzenia prac remontowych i adaptacyjnych, mających na celu poprawę warunków higieniczno-sanitarnych, bezpieczeństwa użytkowania i poprawę standardów wyposażenie obiektów. MWINB zaznaczył, że piśmie z dnia 4 października 2019r. złożonym na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w N. T. - P. M. W. poinformował, iż przedmiotowy budynek został wybudowany na przełomie 1993 a 1994 roku. W w/w piśmie wskazano również, iż Przedmiotowa szopa została pierwotnie wybudowana jako wiata o wymiarze 10 na 5 metra służąca do składowania tarcicy oraz narzędzi służących do budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ewid. [...] i [...], który to budowany był od 1988.(...). Z biegiem kolejnych lat, celem zabezpieczenia tarcicy i narzędzi przed kradzieżą zostały założone na wiatę wrota a od strony południowej dostawiona drewniana drewutnia o wymiarze 3,5 x 5 metra celem magazynowania drewna opałowego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż budowa (rozbudowa ) budynku gospodarczego na terenie oznaczonym symbolem 12A.ZLd2 - teren zalesień jest niezgodna z w/w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie jest możliwe wszczęcie procedury legalizacyjnej. Zgodnie z dokonanymi w trakcie prowadzonego postępowania ustaleniami stwierdzona niezgodność samowolnie zrealizowanego obiektu z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa ma charakter nieusuwalny i jedynym sposobem likwidacji skutków stwierdzonego bezprawia budowlanego pozostaje wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. MWINB wskazuje, iż organ I instancji zasadnie wydał nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. Należy podkreślić, iż organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto MWINB wskazuje, że organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresata orzeczonego nakazu rozbiórki skarżącego M. W. właściciela przedmiotowego obiektu. Skargę na powyższą decyzję złożył M. W., podnosząc zarzuty: 1) rażącego naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735ze zm.) - zwaną dalej k.p.a., w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy niezgodną z prawem decyzję organu I instancji podczas gdy organ II instancji powinien był uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez ich niezastosowanie, tj. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz powierzchowną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podczas gdy organ II instancji podobnie jak organ I instancji, nie uwzględnił przy wydaniu rozstrzygnięcia wszystkich zebranych materiałów dowodowych i nie odniósł się co do ich wpływu na wydane rozstrzygnięcie; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (zwanej dalej: p.b.), w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ winien przystąpić do wdrożenia procedury legalizacyjnej, przed orzeczeniem, nakazu rozbiórki i powołując się na powyższe wniósł o uchylenie decyzji MWINB oraz PINB oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Wobec tego, że nie wszystkie strony wskazały, że mają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie w systemie zdalnym, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trafny jest podniesiony zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz powierzchowną ocenę materiału dowodowego. Zgodzić się należy ze skarżącym, że dokonane przez organ ustalenia faktyczne są niewystarczające. Uzasadnienie decyzji MWINB składa się głównie z przytoczenia treści przepisów oraz cytowanego orzecznictwa. Brakuje jednakże wskazania jakie okoliczności zostały przez organ ustalone i na podstawie jakich środków dowodowych. Na gruncie niniejszej sprawy nie dokonano natomiast ustaleń, co do zasadniczych dla sprawy okoliczności faktycznych. Organ nie sprecyzował nawet czy przedmiotem oceny jest budowa czy rozbudowa, czy też obie łącznie. W uzasadnieniu do decyzji ogólnikowo organ posługuje się określeniem "budowa (rozbudowa)", co w realiach niniejszej sprawy jest dalece niewystarczające. Ponadto organ nie wskazał kiedy miała miejsce budowa, a kiedy rozbudowa. Brakuje także wyjaśnienia, co powstało w wyniku budowy, a co w wyniku rozbudowy. Można domyślać się jedynie, że organ przyjął za skarżącym, iż "przedmiotowy budynek został wybudowany (...) na przełomie 1993 a 1994 roku(...) szopa została pierwotnie wybudowana jako wiata o wymiarze 10 na 5 metra służąca do składowania tarcicy oraz narzędzi służących do budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ewid. [...] i [...], który to budowany był od 1988 roku (...) Z biegiem kolejnych lat, celem zabezpieczenia tarcicy i narzędzi przed kradzieżą zostały założone na wiatę wrota a od strony południowej dostawiona drewniana drewutnia o wymiarze 3,5 x 5 metra celem magazynowania drewna opałowego". Powyższe jest jednak niewystarczające. Zwrócić należy uwagę, że jak wskazuje skarżący "drewutnia została dostawiona". Jeśli została dostawiona, to być może nie należy mówić o rozbudowie szopy. Nie jest przy tym jasne, czy dostawiona drewutnia stanowi odrębny budynek (obiekt) od szopy, czy też stanowi ona element szopy. Ustalenie tej okoliczności, pozwoli organowi także określić jakie przepisy powinien stosować. Wobec nieustalenia tych zasadniczych i istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych przedwczesne jest zatem stosowanie przez organ art. 48 PrBud (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.). Jedynie na marginesie odnosząc się tylko do tych okoliczności, trzeba wskazać, że skoro budynek ("szopa") został wybudowany na przełomie 1993 i 1994 roku, to w myśl art. 103 ust. 2 PrBud, do takich obiektów stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Tym samym bezzasadne będzie stosowanie art. 48 PrBud. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali co i kiedy zostało zbudowane. Powinien ustalić także, w jakim zakresie i kiedy budynek ("szopa") został rozbudowany, względnie czy nie doszło do wybudowania drugiego budynku (obiektu), to jest drewutni. Następnie dopiero, po dokonaniu tych ustaleń organ powinien ocenić czy powinien badać legalność jednego rozbudowanego budynku, czy też dwóch niezależnych budynków. Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na koszty zasądzone na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi składa się uiszczona opłata od skargi.