II SA/Kr 1540/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie WSA Paweł Darmoń WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 1 października 2025r. znak SKO.EA/418/38/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutu egzekucyjnego w sprawie wydania nieruchomości skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 1 października 2025 r. znak: SKO.EA/418/38/2025, po rozpatrzeniu zażalenia B. W., utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 4 lutego 2025 r. znak: KOM.7210.1.32.2025 orzekające o oddaleniu zarzutu zgłoszonego przez B. W. w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Z uzasadnienia oraz akt sprawy wynika, że w dniu 9 sierpnia 2024 r. została wydana przez Starostę Wielickiego decyzja nr 1458.2024 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej m.in. na działce nr [...], powstałej z podziału działki [...], zgodnie z zatwierdzonym tą decyzją podziałem nieruchomości i projektem zagospodarowania terenu (dalej: decyzja ZRID). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 4 listopada 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice wystawił wobec B. W. upomnienie wzywające do wykonania obowiązków polegających na wydaniu nieruchomości. Wobec tego, że upomnienie okazało się nieskuteczne, wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego zobowiązany złożył zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, oparty na art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.z 2025 r. poz. 132 ze zm., zwanej dalej: u.p.e.a.). Zobowiązany argumentował, że nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, bowiem zgodnie z testamentem sporządzonym przez jego ojca, zarówno on jak i jego dzieci pozostają wyłącznie "rezydentami" nieruchomości. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice oddalił zarzut, a postanowienie to utrzymał w mocy organ odwoławczy. Organy obu instancji podkreślały, że egzekucja administracyjna dotycząca obowiązku wydania nieruchomości prowadzona jest na podstawie decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Obowiązek jest zatem wykonalny, a skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji ani dowodów na brak wymagalności ww. obowiązku. Zgodnie orzecznictwem sądów administracyjnych egzekucja może być prowadzona przeciwko wszystkim osobom zajmującym nieruchomość podlegającą wydaniu. Nawet gdyby przyjąć, że zobowiązany nie jest współwłaścicielem nieruchomości, to i tak jest zobowiązanym do wydania i może być prowadzona względem niego egzekucja. Ponadto treść przedłożonego testamentu potwierdza, że zobowiązany zajmuje nieruchomość. W odpowiedzi na argumenty podnoszone przez zobowiązanego w zażaleniu Kolegium stwierdziło, że mają one charakter subiektywnej oceny w przedmiocie konieczności podziału działek i wydania nieruchomości oraz kwalifikacji osób odpowiedzialnych za planowaną inwestycję. Wyjaśniono, że na etapie postępowania egzekucyjnego nie ma podstaw do merytorycznej oceny decyzji ZRID. B. W. złożył skargę od powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z uzasadnienia wynika, że skarżący sprzeciwia się realizacji nowej inwestycji drogowej. Jego zdaniem stara droga była wystarczająca, nie wymagała remontu, posiadała wystarczającą szerokość oraz uzbrojenie. Rozbudowa drogi jest konieczna wyłącznie z uwagi na realizację nowych bloków mieszkaniowych, której to inwestycji skarżąca również się sprzeciwia. Skarżący przedstawił również zarzuty względem dewelopera, który realizuje powyższą inwestycję mieszkaniową w sposób powodujący szkody oraz który wymusił na organach rozbudowę drogi gminnej. Skarżący zarzucił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] została bez jego wiedzy i zgody zakwalifikowana pod drogę publiczną. Starostwo zataiło też przed skarżącym, że na terenie jej działki ma powstać gazociąg, a zniszczenie ogrodzenia jej działki było wynikiem czystej złośliwości ze strony projektanta. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. W niniejszej sprawie egzekucja niepieniężnego obowiązku wydania nieruchomości dotyczy działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: decyzja ZRID), której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Objęta egzekucją działka powstała w wyniku decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o której mowa w art. 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 311), która zgodnie z ust. 1 pkt 5 zawiera m.in. zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1. Art. 12 stanowi natomiast: 1. Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. 2. Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. 3. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. 4. Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Pomimo tego, że decyzja nie była ostateczna w momencie wszczęcia egzekucji, to w wyniku nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wywiera ona skutki z niej wynikające. W szczególności zaistniał stan prawny, polegający na powstaniu nowo wydzielonej działki nr [...]. Ponadto, w świetle art. 17 ust. 3 pkt 2-4 cyt. ustawy decyzja zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Nie budzi również wątpliwości Sądu prawidłowość skierowania egzekucji do osoby skarżącego. W księdze wieczystej jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości ujawnieni są nieżyjący już rodzice skarżącego. Okolicznością bezsporną, wynikającą z twierdzeń skarżącego oraz z przedłożonego przez niego testamentu jest fakt, że skarżący jest "rezydentem" objętej egzekucją nieruchomości, a zatem zamieszkuje na jej terenie, co oznacza, że jest jej posiadaczem i dysponentem. Zgodnie natomiast z art. 141 § 2 u.p.e.a. egzekucję z nieruchomości prowadzi się przeciw zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że egzekucja zasadnie została skierowana względem skarżącego. Rację miały zatem organy uznając, że obowiązek wydania działki bezspornie istnieje i jest wymagalny. Fakt, że skarżący nie zgadza się z będącą jego podstawą decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie zmienia postaci rzeczy, że decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym i nie tylko może ale musi zostać wykonana. Jak słusznie wyjaśniło Kolegium, postępowanie egzekucyjne nie stanowi pola do merytorycznej oceny decyzji administracyjnej, która dokonuje się wyłącznie w ramach kontroli instancyjnej, czyli w wyniku złożenia odwołania, ewentualnie nadzwyczajnych środków odwoławczych. Na obecnym etapie, ani organy egzekucyjne, ani sąd wojewódzki nie są władne do analizy zasadności wydania powyższej decyzji. Na tok postępowania egzekucyjnego, ani ciążący na skarżącym obowiązek wydania nieruchomości nie ma wpływu jego przekonanie o zbędności inwestycji drogowej, jego sprzeciw względem okolicznych inwestycji mieszkaniowych, czy też względem postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.