II SA/Kr 1542/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, NSA Joanna Tuszyńska, WSA Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Taka okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b PPSA, co uzasadnia uwzględnienie skargi.Stan faktyczny
Skarżąca J. J. domagała się wydania zaświadczenia o pobycie męża w niewoli niemieckiej w celu skorzystania z uprawnień kombatanckich. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne, uznając wniosek za złożony po terminie określonym w ustawie o kombatantach. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc m.in. brak wiedzy o przysługujących jej uprawnieniach i trudną sytuację życiową.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Aldona Gąsecka-Duda ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej J. J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek J. J. z dnia [...] 1999r., która domagała się wydania zaświadczenia o pobycie męża W. J. w niewoli niemieckiej w latach 1939 -1946, w celu przedłożenia w ZUS i skorzystania z uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia [...] 2000r. znak [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 105 par. l kpa w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie z uwagi na złożenie przez J. J. wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Nawiązując do brzmienia w art. 22 ust. 3 przewidującego dla jego złożenia odnośnie osób zamieszkałych na stale w Polsce termin do dnia [...]1998r. i dla osób zamieszkałych za granicą termin do dnia [...] 1999r., organ pierwszej instancji wskazał na materialnoprawny charakter przedmiotowego, niepodlegającego przywróceniu terminu, którego niezachowanie powoduje bezskuteczność czynności oraz podał, że niniejsze postępowanie, dotyczące przyznania uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia [...] 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wszczęte w trybie art. 61 par. l i 3 kpa na żądanie J. J. na wniosek z daty późniejszej niż wyżej określona dla osób zamieszkałych w Polsce jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 par. 1 kpa .
Kwestionując zasadność stanowiska organu pierwszej instancji we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] 2000r. J. J. wskazywała na nieznajomość przepisów oraz swoje inwalidztwo z powodu słuchu jako przyczyny niezachowania ustawowego terminu.
Decyzją z dnia [...] 2001r. znak [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podstawie art. 127 par. 3 i art. 138 par l kpa oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ) na skutek wniosku J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, wskazując na nieprzedstawienie przez wnioskodawczynię dowodów , iż wniosek został złożony w ustawowym terminie do dnia 31.12.1998r.
W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001 r. znak [...] wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. dnia [...] 2001r. J. J. domagała się rozpatrzenia sprawy zainicjowanej jej wnioskiem o przyznanie uprawnień z ustawy o kombatantach
Uzasadniając powyższe podawała, że jej mąż przebywając w wojsku w stopniu podoficera w dniu [...] 1939r. dostał się do niewoli i został wywieziony do Niemiec, skąd powrócił [...] 1946r. Po powrocie do Polski był zatrudniony w PKP we W., zginął w 1953r. ulegając tragicznemu wypadkowi w pracy, zaś skarżąca do chwili obecnej pobiera rentę po mężu w wysokości 542,00zł. J. J. podnosiła, że od [...] 1995r. przyznano jej I grupę inwalidzką z powodu utraty słuchu i została uznana za osobę całkowicie niezdolną do pracy. O przysługujących jej uprawnieniach dowiedziała się przypadkiem, pisząc wówczas w tej sprawie do ZUS w K. [...] 1999r., który w dniu [...] 1999r. udzieli skarżącej informacji o możliwości doliczenie do stażu pracy męża okresu przebywania w obozie jenieckim po przedstawieniu zaświadczenia Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, o co wystąpiła jeszcze w tym samym miesiącu. Otrzymane odpowiedzi odmowne skarżąca uznawała za krzywdzące, wskazując na losy męża, swoją i dzieci wieloletnią trudną sytuację życiową, brak wiedzy o przysługujących uprawnieniach, których istnienie nie powinno zależeć od zachowania terminów.
Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu kwestionowanych przez J. J. decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 97 par. l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l .01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, pod legaj ą rozpoznań i u przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) orzekając w granicach spraw, nie będąc przy tym związany granicami skargi uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania ( art. 134 tej ustawy ).
Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na skutek wniosku J. J. z dnia [...] 1999r. postępowania administracyjnego, w toku którego wydano powołane na wstępie decyzje. Kwestionowane orzeczenia należy uznać za odpowiadające prawu w datach wydania decyzji z dnia [...] 2000r. znak [...] i kolejnej z dnia [...] 2001r. znak [...], co do stosowania w nich powołanych przepisów prawa, a w szczególności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.). Stosownie do regulacji zawartej w art. 22 ust. l -2 w dacie wydania obu decyzji o stwierdzeniu spełnienia warunków przewidzianych w ustawie orzekał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydawał odpowiednie zaświadczenie, przy czym znajdujący zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy ust. 3 tego artykułu stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l -4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogły być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. l, do dnia 31.12.1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31.12. 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Przepis ten utracił jednak moc z dniem 29.04.2003r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego dnia 15.04.2003r. sygn. akt SK 4)02 (Dz. U. Nr 72, poz. 658 ) stwierdzającego jego niezgodność z art. 2 i art. 32 Konstytucji oraz art. 19 i art. 30 Konstytucji. Wskazana okoliczność oznacza w istocie sprzeczność z Konstytucją orzeczeń wydanych na jego podstawie otwierając drogę do wznowienia postępowania administracyjnego na zasadach przewidzianych w art. 145 kpa. Powyższe stosownie do treści art. 145 par. l pkt l b ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uzasadnia uwzględnienie skargi, co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę wyżej wskazane przepisy oraz odnośnie kosztów postępowania art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
art. 105art. 22 ust. 3 ustawyart. 22 ust. 3art. 61art. 127art. 138art. 97art. 3 ustawyart. 134art. 22art. 2art. 32 Konstytucji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło