II SA/Kr 1543/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości p o s t a n a w i a oddalić wniosek K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 września 2013 r. We wniosku tym wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem – P. M.. Ich miesięczny dochód wynosi 2.822 zł i stanowi go świadczenie emerytalne wnioskodawczyni. Według oświadczenia mąż skarżącej nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. W skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 450 m2, mieszkanie o pow. 216 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 220 m2. Wnioskodawczyni dysponuje oszczędnościami w wysokości 1.000 zł. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, iż jej wydatki miesięczne stanowią - opłaty za media -300 zł, zakup lekarstw - 70 zł, spłata pożyczki mieszkaniowej - 80 zł , zakup lekarstw dla męża - 30 zł. W sumie daje to miesięcznie kwotę 480 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni nie wykazała należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów. W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego, majątek znacznej wartości. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Ponadto posiada ona oszczędności w kwocie 1.000 zł, które - bez względu na cel przeznaczenia - w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów jest zobowiązana w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel. Gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni w jej sytuacji materialnej nie może ponieść jakichkolwiek kosztów to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).