II SA/Kr 1543/16
WyrokWSA w Krakowie2017-02-20
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku, w miejsce istniejącej stacji, stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy też może być realizowana w trybie zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, nawet jeśli polega na instalacji urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, nie może być kwalifikowana jako roboty budowlane zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Taka inwestycja stanowi budowę lub rozbudowę sieci telekomunikacyjnej, która zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, organ administracji powinien wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie orzekać na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta Miasta K. wobec zgłoszenia przez spółkę A. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku. Organ I instancji uznał, że inwestycja może oddziaływać na tereny sąsiednie i wniósł sprzeciw. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł o nałożeniu obowiązku pozwolenia na budowę, powołując się na art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących zgłoszenia robót budowlanych. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że budowa stacji bazowej zawsze wymaga pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 6 października 2016 r. i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi " P" Spółka z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej "P." Spółka z o.o. w [...] kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] znak: [...] z 11 sierpnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia przez inwestora: A . sp. z o.o. w W. , zamiaru wykonania robót budowlanych określonych jako instalacja urządzeń instalacji radiokomunikacyjnej A. sp. z o. o. o oznaczeniu [...] na budynku zlokalizowanym na działce nr [...] obręb [...] w K.
W uzasadnieniu organ wskazał, że obszar pola elektromagnetycznego o określonej gęstości obejmuje obszar 115, 8 m tj. działki sąsiednie co do których inwestor nie ma prawa dysponowania na cele budowlane.
A Sp. z o.o. złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie:
- art. 7, 8, 77 § l oraz art. 107 § 3 w zw. z 11 k.p.a. poprzez nie dokonanie istotnych ustaleń i nie wyjaśnienie, a co najmniej nie zawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, jakie nieruchomości stanowią tereny sąsiednie, jakie konkretnie ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich może wprowadzić realizacja robót zgłaszanych przez A. , czy ewentualne oddziaływanie inwestycji nad obszarami ponad działkami sąsiednimi będzie przekraczać normy statuowane przez przepisy obowiązującego prawa oraz czy będzie występować w miejscach dostępnych dla ludności, nie wyjaśnienie z jakich przyczyn uznaje się za niewiarygodny dowód w postaci dokumentu prywatnego zatytułowanego: "Kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 roku, Nr 213, poz. 1397)" i brak prawidłowych ustaleń organu w tym zakresie,
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącą w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, iż anteny inwestycji A. będą generować oddziaływania mogące znajdować się w miejscach dostępnych dla ludności wpływając na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich,
- art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organ I instancji na podstawie i w granicach prawa,
- art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy zgłoszenie nie dotyczy robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem ich efekt nie będzie zaliczać się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak również nie wprowadzi ograniczeń możliwości zagospodarowania terenów sąsiednich,
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20) ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w procedurze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie ma miejsca ustalanie obszaru oddziaływania obiektu na potrzeby określenia kręgu stron postępowania, gdyż stroną tego postępowania jest jedynie inwestor.
Wojewoda [...] decyzją z 6.10.2016r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części powołanej podstawy prawnej (tj. art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego) i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, o nałożeniu obowiązku pozwolenia na budowę zgłaszanych robót oraz w części wniesionego sprzeciwu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgłoszenie z 31.05.2016 r. inwestor złożył na podstawie art. 29 ust. 4 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowa stacja bazowa zlokalizowana jest na kamienicy ujętej w gminnej ewidencji zabytków oraz położonej na obszarze układu urbanistycznego [....] wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], a zarazem na obszarze miasta uznanym za pomnik historii na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z 8 września 1994 r. Do zgłoszenia dołączone zostało pismo Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta K. znak: [...] z 04 maja 2016 r. - uzgodnienie zawierające informację, iż w świetle ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami inwestycja nie wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia Miejskiego Konserwatora Zabytków w formie decyzji administracyjnej.
Organ odwoławczy, w wyniku analizy materiału dowodowego, podzielił zasadność rozstrzygnięcia, stwierdzając równocześnie, iż organ I instancji błędnie zastosował art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, gdyż przedmiotowe zgłoszenie objęte jest obowiązkiem zgłoszenia i nie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Analiza materiału dowodowego pozwala również na stwierdzenie, iż przedmiotowe zgłoszenie nie zalicza się do przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego}. Nie jest więc wymagane pozwolenie na budowę, ze względu na wymieniony przepis art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Natomiast, jak słusznie wykazał organ pierwszej instancji, zgłoszenie to dotyczy robót budowlanych, których realizacja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, o których mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowalnego. Antena planowana jest na budynku 4-kondygnacyjnym a obok w jej oddziaływaniu znajduje się budynek o 5 kondygnacjach. Wobec tego organ pierwszej instancji powinien wydać decyzję sprzeciw z nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, ze względu na ww. przepis art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Na przedmiotowym obszarze nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie zostały więc określone parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu dla tego obszaru, zarówno dla działki objętej zgłoszeniem jak i dli nieruchomości sąsiednich względem tej działki. Jakkolwiek z materiału dowodowego wynika, że w miejscach dostępnych dla ludzi nie będzie ponadnormatywnego oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej, to nie znaczy że nie może wystąpić wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich. Realizacja planowanej inwestycji wymaga więc uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Mimo błędnej podstawy, słusznie organ pierwszej instancji wskazał, że zgłaszana inwestycja oddziałuje na nieruchomości sąsiednie co może wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie terenów sąsiednich i stwierdził, iż w przypadku, gdy obszar oddziaływania inwestycji wychodzi poza działki, co do których inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skutkuje to włączeniem jako strony postępowania właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości objętych oddziaływaniem inwestycji, zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie z udziałem tych stron może być przeprowadzone jedynie w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. Sp. z o.o. zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. z uwagi na jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych został bezzasadnie wniesiony przez organ I instancji, co winno skutkować jego uchyleniem, a także poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej podczas gdy uchylenie decyzji może dotyczyć jedynie jej rozstrzygnięcia;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. z uwagi na nie odniesienie się przez organ odwoławczy do większości zarzutów Spółki powołanych w odwołaniu od sprzeciwu, a także wzajemnie sprzeczne wywody z których wynika, że organ II instancji podziela zasadność rozstrzygnięcia organu II instancji a jednocześnie twierdzi, iż przedmiotowe zgłoszenie objęte jest obowiązkiem zgłoszenia i nie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
- art. 7, 8, 77 § l oraz art. 107 § 3 w zw. z 11 k.p.a. poprzez nie dokonanie istotnych ustaleń i nie wyjaśnienie, a co najmniej nie zawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, jakie nieruchomości stanowią tereny sąsiednie, jakie konkretnie ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich może wprowadzić realizacja robót zgłaszanych przez A. , czy ewentualne oddziaływanie inwestycji nad obszarami ponad działkami sąsiednimi będzie przekraczać normy statuowane przez przepisy obowiązującego prawa oraz czy będzie występować w miejscach dostępnych dla ludności,
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącą w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, iż anteny inwestycji A. będą generować oddziaływania mogące znajdować się w miejscach dostępnych dla ludności wpływając na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, a także, że miejsca dostępne dla ludności są niemożliwe do ustalenia w razie braku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organ I i II instancji na podstawie i w granicach prawa,
- art. 8 k.p.a. poprzez działanie organ II instancji w sposób niebudzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wynika z prezentowania odmiennych ocen prawnych tożsamych stanów faktycznych w wydawanych przez ten organ decyzjach;
- art. 15 k.p.a. poprzez brak dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zwłaszcza w kontekście zarzut zawartego w odwołaniu Skarżącej o naruszeniu art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącą w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, iż anteny inwestycji A. będą generować oddziaływania mogące znajdować się w miejscach dostępnych dla ludności wpływając na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich.
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20) P.b. poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w procedurze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie ma miejsca ustalanie obszaru oddziaływania obiektu na potrzeby określenia kręgu stron postępowania, gdyż stroną tego postępowania jest jedynie inwestor,
- art. 29 ust. 2 pkt. 15) P.b. w zw. z art. 30 ust. l pkt 3 c P.b. poprzez niezastosowanie i wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, które zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wymagają jedynie zgłoszenia z uwagi na wysokość elementów instalacji radiokomunikacyjnej przekraczającej 3 metry oraz fakt, iż są realizowane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków;
- art. 30 ust. 7 pkt 4) P.b. poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich,
- art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1232 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu w sytuacji braku planu miejscowego dla danego obszaru, że "(...) skoro dla nieruchomości sąsiednich względem działki objętej zgłoszeniem nie zostały określone parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, to nie można jednoznacznie określić miejsc niedostępnych dla ludności.".
W uzasadnieniu podkreślono nie dokonanie przez organy i nie wskazanie jakie konkretnie nieruchomości stanowią tereny sąsiednie; jakie konkretnie ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich może wprowadzić realizacja zgłaszanych robót i jakie konkretnie przepisy dają podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia; czy ewentualne oddziaływanie inwestycji nad obszarami ponad działkami sąsiednimi będzie przekraczać normy statuowane przez przepisy obowiązującego prawa, czy będzie ono występować w miejscach dostępnych dla ludności. Nietrafny jest pogląd, iż właściwa analiza oddziaływania inwestycji winna być przedmiotem w postępowaniu o pozwolenie na budowę w ramach ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Tego rodzaju inwestycje czy też ich modernizacje mogą być realizowane w trybie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. jako urządzenia, w tym instalacje radiokomunikacyjne i antenowe konstrukcje wsporcze, na istniejącym obiekcie budowlanym i nie znajduje uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa twierdzenie, że sam fakt generowania oddziaływania pola elektromagnetycznego przez planowane do instalacji anteny wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Okoliczność ta w pełni może być ustalona w toku trybu zgłoszeniowego, przy czym przedłożone przez Spółkę dokumenty tj. "Kwalifikacja przedsięwzięcia..." oraz "Analiza oddziaływania..." mają tożsamą treść, jak dokumenty, które Spółka przedstawiłaby w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b. ma charakter decyzji uznaniowej, jednakże okoliczność ta nie zwalnia organu od wszechstronnej oceny materiału dowodowego zebranego w poszanowaniem podstawowych zasad procedury administracyjnej. Obliguje organ administracji do szczególnie skrupulatnego wykazania, iż jego ocena znajduje potwierdzenie, odzwierciedlenie w materiale sprawy. Tymczasem tezy zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji są wprost sprzeczne z treścią materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy bądź nie mają w nich żadnego umocowania. Prezydent Miasta K. nie wykazał ani nawet nie uprawdopodobnił, z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonych robót budowlanych oraz nie powołał jakichkolwiek konkretnych przepisów dających podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Organ II instancji w tym zakresie również nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, a przynajmniej nie zawarł ich w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji formułuje stwierdzenie, iż projektowane anteny emitujące pole elektromagnetyczne będą generować oddziaływania mogące znajdować się w miejscach dostępnych dla ludzi, co jest nieprawdą, bowiem pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż 0, 1 W/m2 określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, co wynika z przedłożonej dokumentacji. Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji podkreśla także, iż ww. pola elektromagnetyczne generowane przez planowaną do realizacji przez A. instalację radiokomunikacyjna wpływają na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, co jest kolejnym twierdzeniem organu I instancji niepopartym jakimkolwiek dowodem czy analizą. Organ II instancji dodatkowo dodaje, iż bez znaczenia w tym kontekście jest, na jakiej wysokości wystąpi to promieniowanie i o jakich będzie parametrach, co nie odpowiada treści przepisów prawa, które statuują normy tylko w kontekście miejsce dostępnych dla ludności a poza tym prowadzi do nie akceptowalnych wniosków, iż obszar oddziaływania takiego obiektu zawierałby się w obszarze nawet do kilku kilometrów. Zupełnie nietrafny jest wniosek obu organów, że właściwa analiza takiego oddziaływania może być przedmiotem badań obszaru oddziaływania, (o którym mowa w art. 3 pkt. 20 P.b.), które przeprowadzane są jedynie w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W ocenie Spółki nie ma możności wywodzenia w ślad za organem orzekającym w I instancji, de facto w oparciu o art. 3 pkt 20 P.b, iż zgłoszony zakres robót budowlanych ma mieć jakiś bliżej nieokreślony obszar oddziaływania, a tym samym należy ustalać strony postępowania inne niż wnioskodawca, a tym samym prowadzić postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Ustawodawca posługuje się pojęciem "obszar oddziaływania obiektu" wyłącznie na potrzeby ustalenia stron w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę (do tego w sposób odmienny, a dokładnie zawężony niż czyni się to w ogólnym postępowaniu administracyjnym), a nie w celu samego wyznaczenia takiego obszaru, a po drugie w ustawie P.b wprost jest mowa, że jest to "obszar oddziaływania obiektu", a więc teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego. W kontekście powyższego twierdzenia organu odwoławczego nie mają uzasadnienia, albowiem zakres zgłoszonych przez A. robót budowlanych zwolniony był z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. i roboty nie stanowią budowy obiektu budowlanego, ale instalowanie urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, stąd nie rozważa się w odniesieniu do nich "obszaru oddziaływania obiektu". Katalog robót budowlanych czy obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (zobacz art. 29 ust. 1 i 2 P.b.) nie powstał ze względu na przesłankę czy da się w ich przypadku określić obszar oddziaływania obiektu i czy ten obszar będzie wykraczał poza teren nieruchomości na której taka inwestycja ma być realizowana. W tym katalog jest szereg inwestycji które ze względu na swój charakter oddziaływają na sąsiednie nieruchomości, a pomimo to się w nim znalazły.
W oparciu o to wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Wniesienie skargi skutkuje uchyleniem decyzji organu II instancji, mimo że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ocena, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy zgłoszenie może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, czy też koniecznym jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Sąd rozpoznający sprawę wyraża pogląd, że w przypadku takiej inwestycji zawsze konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Takie stanowisko przesądza o bezzasadności zarzutów skargi, jak i samej skargi. Niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji wynika natomiast z faktu, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że przedmiotowa inwestycja może być realizowana w oparciu o zgłoszenie.
W przedmiotowej sprawie organ II instancji orzekł na podstawie art. 30 ust. 7 pkt. 4 prawa budowlanego (dalej: "uPb"). Podkreślić jednak należy, że wniesienie sprzeciwu i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 30 ust. 7 uPb, może dotyczyć tylko takich budów lub robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia z mocy prawa, co wynika z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 uPb. Nie można nałożyć takiego obowiązku, jeżeli z mocy prawa budowa lub wykonanie określonych robót budowlanych wymagają pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r., IV SA 162/03, LEX nr 158969). Jeżeli inwestor miał zamiar realizować określone roboty budowlane na podstawie dokonanego zgłoszenia, a wymagały one pozwolenia na budowę, to organ powinien wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1.
Jak wynika ze zgłoszenia i dołączonej dokumentacji projektowej (w szczególności dokumentu zgłoszenia k. [...] i kwalifikacji przedsięwzięcia k. [...] akt adm. organu I instancji), zgłoszenie dotyczy budowy na dachu istniejącego budynku nowej stacji bazowej telefonii komórkowej, w miejsce obecnie istniejącej, która ma być rozebrana. W skład projektowanej stacji bazowej wchodzą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze zlokalizowane w szafach aparaturowych umieszczonych na poddaszu budynku oraz 8 anten sektorowych i 3 anten radioliniowych, umieszczonych na konstrukcji wsporczej na dachu tego samego budynku. Tak opisanych robót budowlanych nie można zakwalifikować jak chce strona skarżąca jako "instalacji urządzeń instalacji radiokomunikacyjnej", lecz jako budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
Dlatego w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, tak określonego przedsięwzięcia nie można uznać za podlegającego obowiązkowi zgłoszenia w związku z treścią art. 29 ust. 2 pkt. 15 uPb. Mimo pełnej świadomości Sądu, co do istnienia orzeczeń, które tak je kwalifikują, Sąd rozpoznający sprawę, w całej rozciągłości podziela poglądy wyrażone w szczególności w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura II OSK 1999/14, LEX nr 2111135. W jego uzasadnieniu, wskazane zostały wyczerpująco i na wielu płaszczyznach wraz z odwołaniem się do innych wyroków NSA poglądy, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z tezą do w/w wyroku:
1. Już sam fakt, iż przedsięwzięcie inwestora przede wszystkim polega na zamontowaniu na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na tych masztach anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej, wystarczyć może do uznania, że na tak opisane zamierzenie inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę.
2. W sytuacji, gdy w sprawie nie ma wątpliwości, iż na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do niniejszej sprawy, w powołaniu się na poglądy wyrażone w uzasadnieniu w/w wyroku, należy wskazać, że do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie może znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.b. Zgodnie z nimi odpowiednio: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych" oraz "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 uPb budowa (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych". Choć pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 uPb) to ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 uPb). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 cyt. wyż. przepisu), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane.
Planowana przez skarżącą Spółkę inwestycja nie może być jednak uznana za urządzenie zainstalowane na dachu budynku. Urządzenie budowlane to urządzenie łącznie spełniające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej pod literą b) - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK 1407/12, publik. CBOSA.nsa.gov.pl).
Przedmiotowa stacja bazowa nie jest bowiem elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi ona odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się z urządzenia przekaźnikowego, wież antenowych i anten. Tworzy ona samodzielną i odrębną w stosunku do budynku całość techniczno-użytkową, składającą się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. Ponadto przedmiotowa stacja bazowa, jako całość techniczno-użytkowa, nie jest instalowana na budynku, ponieważ jej część konieczna do działania urządzenia jako całości - urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze zlokalizowane w szafach aparaturowych - umieszczone mają być w budynku, a nie na nim.
Dlatego też jej realizacja musi być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura II OSK 1999/14, podkreślić też należy, że skoro na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2014 r., II OSK 371/13, LEX nr 1519388).
Dodać też należy, że w przywołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK 1407/12, podkreślono że nowelizacja przepisów Prawa budowlanego przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, poprzez zmianę przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15, który do 17 lipca 2010 r. który po dokonanej zmianie brzmi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, doprecyzowała jedynie rodzaj urządzeń, jakie można zainstalować na budynku bez pozwolenia na budowę. Nie został natomiast zmieniony zakres pojęcia "urządzenia". Konkludując NSA wskazał, że mając świadomość rozbieżności w orzecznictwie, w jego ocenie budowa stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bądź bezpośrednio w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego, bądź też pośrednio poprzez konieczność zastosowania art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego i wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji orzeknie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a w uzasadnieniu decyzji, uwzględni powyżej przedstawione poglądy prawne.
Kończąc należy też wskazać, że niniejsze rozstrzygnięcie Sądu nie narusza zasady wynikającej art. 134 § 2 p.p.s.a. W wyniku rozstrzygnięcia Sądu, zarówno sytuacja prawna jak i faktyczna strony skarżącej nie ulega zmianie, gdyż istniejący obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wynika jedynie z innej podstawy prawnej.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło