II SA/Kr 1544/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-08-10

Skład orzekający: Agnieszka Góra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest cofnięcie przyznanego prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu na wniosek strony, która ustanowiła pełnomocnika z wyboru i złożyła wniosek o cofnięcie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Strona, której przyznano prawo pomocy, może zrzec się tego uprawnienia poprzez złożenie wniosku o cofnięcie przyznanego prawa pomocy. Cofnięcie prawa pomocy następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o cofnięciu. Powstanie stosunku prawnego z pełnomocnikiem z wyboru po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy powoduje, że przesłanki do przyznania prawa pomocy przestają istnieć, co uzasadnia cofnięcie tego prawa.
Stan faktyczny
W dniu 9 czerwca 2016 roku skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2015 roku dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 roku przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego oraz ustanowiono pełnomocnika z urzędu. Jednakże 14 lipca 2016 roku skarżący ustanowił pełnomocnika z wyboru i 21 lipca 2016 roku złożył wniosek o cofnięcie przyznanego prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane J. S. postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2016 roku prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie cofnięcia wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi A. B. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 września 2016r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a cofnąć przyznane J. S., postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2016r, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 9 czerwca 2016r. skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi własnej oraz A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 września 2015r wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2016r. wniosek ten został rozpoznany w ten sposób, iż skarżącego zwolniono od wpisu sądowego należnego od skargi kasacyjnej, w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono, a także został dla J. S. ustanowiony pełnomocnik z urzędu. Do wyznaczenia adwokata z urzędu zobowiązana została Okręgowa Rada Adwokacka w K. W konsekwencji powyższego postanowienia referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 15 lipca 2015r. - ORA zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2016r. wyznaczyła dla skarżącego J. S. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata G. C., wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej ul. [...] w K. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, dnia 14 lipca 2016r. skarżący J. S. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu S. K. do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, a także do złożenia oświadczenia o cofnięciu wniosku o udzielenie prawa pomocy z urzędu i zwolnienie od kosztów postępowania. W konsekwencji tegoż upoważnienia, pełnomocnik w wyboru skarżącego J. S., w dniu 21 lipca 2016r. złożył do tut. Sądu pismo będące cofnięciem wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy, składając równocześnie stosowne pełnomocnictwo udzielone przez stronę dla siebie. Skoro zatem skarżący J. S. ustanowił dla siebie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego S. K., jednocześnie w odrębnym piśmie wnosząc o wycofanie jego wcześniejszego, złożonego dnia 9 czerwca 2016r., wniosku o przyznanie prawa pomocy tak w zakresie zwolnienia od kosztów jak i ustanowienia pełnomocnika – należy uznać, iż przesłanki, na podstawie których udzielono skarżącemu prawa pomocy nie istniały w chwili wydania orzeczenia. Okoliczności zatem, na podstawie których referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy postanowieniem z dnia 15 lipca 2016r. nie istniały lub przestały istnieć. W sposób dorozumiany można to również wywnioskować z pisma pełnomocnika z wyboru – radcy prawnego S. K. zawierającego wniosek o wycofanie prośby o przyznanie prawa pomocy. Strona, której udzielono prawa pomocy, może sama zrzec się tego uprawnienia, a zatem złożyć wniosek o cofnięcie przyznanego prawa pomocy. Samo złożenie takiego wniosku nie wywołuje jednak skutku w postaci wygaśnięcia prawa pomocy, ustanie ono dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o cofnięciu przyznanego prawa pomocy (por. orzeczenie SN z 20.06.1938r C III 69/37). Zasadnym jest przyjęcie, że pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem w dacie przyznania prawa pomocy uzasadnia cofnięcie tego prawa w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika (post. NSA z 24.01.2008r I GZ 228/2007). Również powstanie stosunku prawnego z pełnomocnikiem po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy powoduje, że okoliczność, na której powyższe postanowienie zostało oparte, przestała istnieć, co uzasadnia wydanie orzeczenia o cofnięciu prawa pomocy (H. Knysiak – Molczyk, komentarz T.Woś wyd. V "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 2012r.) Stąd też, na podstawie art. 249 w zw. z art. 258 § 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło