II SA/Kr 1547/12

WyrokWSA w Krakowie2013-01-07

Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy A. Sp. z o.o. jako następca prawny Skarbu Państwa, który w dniu 13 października 2005 r. był użytkownikiem wieczystym nieruchomości, jest uprawnione do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że A. Sp. z o.o. jako następca prawny Skarbu Państwa, który był użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 13 października 2005 r., jest uprawnione do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd podkreślił, że Skarb Państwa, zgodnie z art. 33 Kodeksu cywilnego, jest osobą prawną, a jego następstwo prawne w zakresie użytkowania wieczystego zostało prawidłowo ujawnione w księdze wieczystej. W związku z tym organy administracji naruszyły prawo materialne i przepisy postępowania, błędnie interpretując status Skarbu Państwa i prawo spółki do żądania przekształcenia.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Organy administracji odmówiły, uznając, że spółka nie była użytkownikiem wieczystym w dniu 13 października 2005 r., a Skarb Państwa, będący wówczas użytkownikiem wieczystym, nie jest osobą prawną uprawnioną do żądania przekształcenia. Spółka odwołała się, argumentując, że jest następcą prawnym Skarbu Państwa i że Skarb Państwa jest osobą prawną. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądzono od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. w K. na decyzję Wojewody z dnia 5 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. Spółki z o.o. w K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 29. 07. 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. 2012 r., póz. 83) odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.1217 ha, obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], objętej księgą wieczystą [;...] pozostającej w użytkowaniu wieczystym A Sp. z o.o. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 28 lutego 2012 r. A. Sp. z o. o. złożyło wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej działki nr [...]. Organ ustalił, że A. w K. nabyło z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...](decyzje Wojewody K. z [...] . 05. 1991 r. oraz z 1. 10. 1991 r). Na podstawie umowy z 14 lutego 2003 r. o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania w dziale III księgi wieczystej [...] w dniu 30 grudnia 2004 r. ujawnione zostało prawo do odpłatnego korzystania z nieruchomości przez A. Sp. z o.o. W chwili ujawnienia w dziale III prawa do odpłatnego korzystania z nieruchomości przez ww. spółkę w dziale II księgi wieczystej jako organ reprezentujący Skarb Państwa ujawniony Minister Skarbu Państwa. Sąd wieczystoksięgowy ujawniając w dziale III prawo do odpłatnego korzystania z nieruchomości przez Spółkę wykreślił w dziale II, jako użytkownika wieczystego A. w K. Prawo użytkowania wieczystego A. Sp. z o.o. zostało natomiast ujawnione w księdze wieczystej [...], na podstawie umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. z 14. 11. 2008 r. Wpis prawa użytkowania wieczystego spółki w ks. wieczystej nastąpił 1. 04. 2009 r. Odwołując się do treści art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności organ wskazał, że w dniu 13 października 2005 r. A. Sp. z o.o. nie było użytkownikiem wieczystym działki nr [...], a jedynie posiadało prawo do odpłatnego korzystania z nieruchomości (leasing) zatem nie zachodzą przesłanki przekształcenia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odwołanie od ww. decyzji wniosło A. Sp. z o.o., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia co do istoty, względnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności, iż podmiotami uprawnionymi do żądania przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości w prawo własności są nie tylko podmioty będące użytkownikami wieczystymi w dniu 13. 10. 2005 r., ale również ich następcy prawni; - art. 7, art. 77 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w konsekwencji brak jakichkolwiek ustaleń na okoliczność następstwa prawnego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości; - art. 107 kpa poprzez brak pełnego uzasadnienia decyzji na płaszczyźnie materialnej, a więc zaniechanie oceny uprawnień A. Sp. z o.o. jako następcy prawnego użytkownika wieczystego uprawnionego do żądania przekształcenia i uniemożliwienie tym samym skarżącej stronie ocenę, czy przedmiotem ustaleń i rozważań organu ' była kwestia następstwa prawnego użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda decyzją z [;...] września 2012 r., znak:[...] , na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z art. 1 ust. 1 ustawy wynika, iż podmiotami uprawnionymi do występowania z wnioskiem o przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości są - co do zasady -osoby fizyczne oraz osoby prawne, którym 13. 10. 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego danej nieruchomości, przy czym chodzi tutaj o grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków (art. 232 § 1 k.c.) oraz - na podstawie przepisów szczególnych - mogą to być również inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków (art. 232 § 2 k.c.). Organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ l instancji. Podkreślił, że Wojewoda - jako pełnomocnik Skarbu Państwa do spraw prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...] w K. zawarł ze spółką A. Sp. z o.o. umowę o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, w trybie przepisów art. 52 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 3 i ust. 1 ustawy z 30. 08. 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 16. 10. 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania należności za korzystanie z przedsiębiorstwa, sposobu zabezpieczenia nie spłaconej części należności oraz warunków oprocentowania nie spłaconej należności, na podstawie Zarządzenia Nr [...] Wojewody z 31. 10. 2001 r. w sprawie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą A. w K. - na okres 10 lat. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego, które uległo likwidacji w celu oddania jego majątku do odpłatnego korzystania na czas oznaczony na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 38 ustawy z 13. 07. 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, póz. 298 ze zm.), jest Skarb Państwa. Wykreślenie z rejestru przedsiębiorstwa państwowego po jego prywatyzacyjnej likwidacji uzasadnia ujawnienie w dziale II księdze wieczystej organu założycielskiego jako dysponenta prawa użytkowania wieczystego przy równoczesnym wykreśleniu zlikwidowanego przedsiębiorstwa jako użytkownika wieczystego. Oddanie prawa użytkowania wieczystego, będącego jednym ze składników przedsiębiorstwa jako zorganizowanej całości, na podstawie umowy leasingu do odpłatnego użytkowania z opcją zakupu stanowi jedynie formę przygotowania do przeniesienia tego prawa na leasingobiorcę. W czasie trwania umowy leasingu, leasingobiorca korzysta odpłatnie z majątku oddanego do użytkowania, w tym także z prawa użytkowania wieczystego, lecz nie jest wieczystym użytkownikiem, a jedynie dysponentem tego majątku z opcją zakupu. Organ konkludował, że postępowanie dotyczy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w stosunku do której istniało w dniu wejścia w życie ustawy z 29. 07. 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tj. 13 października 2005 r. - prawo użytkowania wieczystego, lecz przysługiwało ono Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa, który nabył własność przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego w drodze prywatyzacji bezpośredniej (tzw. "likwidacyjnej"), dokonanej w oparciu o przepisy art. 52 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz Rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych zasad ustalania należności za korzystanie z przedsiębiorstwa, sposobu zabezpieczenia nie spłaconej części należności oraz warunków oprocentowania nie spłaconej należności, na postawie Zarządzenia Nr [...] Wojewody z 31. 10. 2001 r. w sprawie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą A. w K. . Prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości A. Sp. z o.o. nabyło dopiero na podstawie umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. z 14 listopada 2008 r., co zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] 1 kwietnia 2009 f., na wniosek złożony 17 listopada 2008 r. A. Sp. z o.o. nie spełnia więc przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy p przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przysługujące spółce prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zostało przez ten podmiot nabyte od Skarbu Państwa, a więc od podmiotu, który nie spełniał w dacie wejścia w życie omawianej ustawy przesłanek określonych w powołanych przepisach tej regulacji. Skarb Państwa nie jest bowiem ani osobą prawną, ani tym bardziej osobą fizyczną. Jakkolwiek art. 33 k.c. przyznaje Skarbowi Państwa osobowość prawną, to jest on w istocie jedynie "konstrukcją jurydyczną odzwierciedlającą Państwo jako takie i w konsekwencji odmienną od konstrukcji prawnych, wyrażających konkretne, realne podmioty prawno-organizacyjne prowadzące określoną i zgodną z ich wolą działalność". A., Sp. z o.o. w K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 33 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Skarb Państwa, mimo że był użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w K. w chwili wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie jest osobą prawną, a więc nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ww. ustawy; - naruszenie art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że A. Sp. z o. o., mimo bycia następcą prawnym A. w K. oraz Skarbu Państwa w stosunku prawnym użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w K. , nie jest uprawnione do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ w ocenie organu II instancji poprzednik prawny strony skarżącej - Skarb Państwa nie jest osobą prawną, a więc nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy; \f - art. 107 kpa poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji na płaszczyźnie materialnoprawnej i zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej i uzasadnienia dla przyjęcia, iż Skarb Państwa, mimo statusu podmiotu uprawnionego z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, nie jest osobą prawną, a więc nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że na podstawie umowy z 14 listopada 2008 r. A. Sp. z o.o. nabyło zespół składników majątkowych należących do przedsiębiorstwa państwowego A. w K. w skład którego wchodziło prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w K. i tym samym stało się następcą prawnym poprzedniego użytkownika wieczystego (jako następca prawny [...] w K. oraz następca prawny Skarbu Państwa). Paragraf 3 umowy sprzedaży przedsiębiorstwa stanowi, że przedmiotem niniejszej umowy jest stanowiące własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 k.c. , to jest zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmujący wszystko co wchodziło w skład sprywatyzowanego przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...] w K. . Paragraf 8 Umowy sprzedaży przedsiębiorstwa dokładnie określił jej przedmiot. Zgodnie z jego brzmieniem reprezentant Skarbu Państwa, w wykonaniu zapisów § 15 Umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania zawartej w trybie art. 52 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych przenosi na Spółkę pod firmą [...] Sp. z o. o. własność wyżej opisanego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. jako zespół składników materialnych i niematerialnych, szczegółowo wymienionych w bilansie prywatyzacji sporządzonym na dzień 13 lutego 2003 r. wraz z wykazem środków trwałych, w tym z wchodzącym w jego skład prawem użytkowania wieczystego zabudowanej działki nr [...] obr. [...], o powierzchni 1.217 m położonej w K. oraz prawem własności znajdującego się na niej budynku przy ul. []...] w K. . Zgodnie z wyraźnym brzmieniem § 9 ust. 2 [...] wstąpiło we wszelkie prawa i obowiązki związane z przedmiotem umowy, w szczególności prawa i obowiązki właściciela i użytkownika wieczystego gruntów. Nadto strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 33 k.c. osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Artykuł 33 k.c., stanowiąc, że Skarb Państwa jest osobą prawną, nie odsyła do uregulowań szczególnych, które miałyby decydować o tej osobowości. Podstawę prawną istnienia i działania Skarbu Państwa jako osoby prawnej stanowi przede wszystkim art. 33 i 34 k.c., konstruujące swego rodzaju definicję Skarbu Państwa. W piśmiennictwie prawniczym zgodnie uznaje się, że "w obecnym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, że Skarb Państwa jest szczególną osobą prawną". O Skarbie Państwa, jako osobie prawnej, mówimy wówczas, gdy Państwo wykonuje za pomocą swoich jednostek organizacyjnych mniemających osobowości prawnej (stationes fisci) swoje zadania społeczne i gospodarze (dominium), pozbawione charakteru publicznoprawnego (władczego), a więc gdy występuje w stosunkach cywilnoprawnych o charakterze majątkowym z innymi podmiotami prawnymi. W tym wypadku Skarb Państwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego, nie należącego do innych państwowych osób prawnych. W świetle powyższego [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K. jest następcą prawnym uprawnionym do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jako następca prawny Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej kontroli w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną w rozpatrywanej sprawie stanowił przede wszystkim art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z 29. 07. 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 nr 83 ) stanowiący, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. .. Z żądaniem przekształcenia prawa -użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne* i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Na wstępie należy wskazać, że w rozpatrywanej przez Sąd sprawie ujawniony stan faktyczny nie budzi wątpliwości ani strony skarżącej ani organów. Także w ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zgodnie z nim, [...] sp. z o.o. z siedzibą K. wystąpiło na podstawie art. 1 ustawy z 29. 07. 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. póz. 83) wnioskiem z 28. 02. 2012 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o pow. 0.1217 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] w K. , objętej księgą wieczystą [...]w prawo własności. Również nie budzi wątpliwości, że [...] sp. z o.o. w K. jest podmiotem prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej na podstawie umowy przeniesienia własności zlikwidowanego przedsiębiorstwa [...] zawartej ze Skarbem Państwa w dniu 14 listopada 2008 r. (akt [...] , a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 1 kwietnia 2008 r. Nie budzi wątpliwości, że prawo wieczystego użytkowania ww. nieruchomości przysługiwało w przeszłości przedsiębiorstwu państwowemu [...] w oparciu o decyzje Wojewody . z [...]. 05. 1991 r. i 31. 10. 1991 r. Prawo to było ujawnione w księdze wieczystej. W wyniku umowy zawartej między A. sp. z oo. a Skarbem Państwa w dniu 14. 02. 2003 r. o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, w dziale III księgi wieczystej [...] w dniu 30 grudnia 2004 r. ujawnione zostało prawo do odpłatnego korzystania z nieruchomości przez A. Sp. z o.o. , w dziale II wykreślone zostało Przedsiębiorstwo Wyd. Literackie jako użytkownik wieczysty, a w dziele III ujawnione został Skarb państwa (reprezentowany przez Ministra Skarbu). Prawo użytkowania wieczystego A. Sp. z o.o. zostało natomiast ujawnione w księdze wieczystej [...] na podstawie umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. zawartej między Skarbem Państwa a firmą A. sp. o. o. w dniu 14. 11. 2008 r. (akt not. Rep. [...] ). Wpis prawa użytkowania wieczystego ww. działki nr [...] na rzecz A. sp. z o. o. w księdze wieczystej nastąpił w dniu 1 kwietnia 2009 r. Odniesienie do zarzutów skargi, wymaga podkreślenia , że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 3 cyt. ustawy prawo do przewłaszczenia przyznane zostało nie tylko osobom, którym w dniu 13 października 2005 r., przysługiwało prawo wieczystego użytkowania (ust. 1) lub udział w nieruchomości obejmującej prawo wieczystego użytkowania (ust. pkt 1), ale także wymienieni w tym przepisie ust. 3 następcy prawni, przez których należy rozumieć zarówno następców prawnych pod tytułem ogólnym (np. spadkobierców) jak i pod tytułem szczególnym (np. w wyniku zawarcia umowy kupna-sprzedaży). Powyższy pogląd został wyrażony m.in. w wyrokach: NSA z 27. 11. 2008 r, sygn. akt l OSK 1687/07, CBOSA i w wyroku WSA we Wrocławiu z 25.11. 2010 r, sygn. akt. II SA/Wr 408/10, Lex 755592). Oznacza to zatem, że osoba, która nabyła prawo wieczystego użytkowania po 13. 10. 2005 r. w drodze sukcesji szczególnej (syngularnej) może wystąpić z żądaniem przewłaszczenia nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub udziału w nieruchomości wspólnej, jednak tylko wtedy gdy podmiot, od którego prawo to nabyła spełniał kryteria określone w art. 1 ust. 1, 1a, lub 2 cyt. ustawy o przewłaszczeniu. W rozpatrywanej sprawie kwestia sporna o znaczeniu zasadniczym dotyczy Skarbu Państwa, który w kluczowej dacie 13 października 2005 r. wpisany był w dziale III księgi wieczystej[...] jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości. Wpis ten został ujawniony w dniu w dniu 30 grudnia 2004 r. W sprawie poza sporem pozostaje natomiast kwestia uznania, czy w prywatyzacja przedsiębiorstwa państwowego [...] przeprowadzona w trybie ustawy z 30. 08. 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002, nr 171, póz. 1397 ze zm.) prowadzi do likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w sensie podmiotowym czy także przedmiotowym. W tym drugim przypadku oznaczałoby to także likwidację zorganizowanego zespołu składnikówniematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym obejmujących w szczególności własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości (art. 551 pkt 2 k.c. ) W kwestii tej zarówno organ jak strona skarżąca przyjmują, że w wyniku dokonanej prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego Wydawnictwo [...] w K. prywatyzacja ta miała wyłącznie podmiotowy charakter, a zatem nie spowodowała wygaśnięcia przysługującego przedsiębiorstwu prawa własności. Zważywszy na treść art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, zgodnie z którym o ile ustawa nie stanowi inaczej, kupujący lub przejmujący przedsiębiorstwo wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają należy podzielić stanowisko stron. W szczególności należy w całości podzielić stanowisko organu odwoławczego wskazującego, że wykreślenie z rejestru przedsiębiorstwa państwowego po jego prywatyzacyjnej likwidacji uzasadnia ujawnienie użytkowania wieczystego przy równoczesnym wykreśleniu przedsiębiorstwa państwowego jako użytkownika wieczystego, (por. wyrok SN z 14. 09. 1995 r. sygn. akt l CRN 136/95, Lex 24921). Oznacza to, że prawo użytkowania wieczystego nie ulega likwidacji w drodze tzw. kontuzji gdy Skarb Państwa będący właścicielem nieruchomości ujawnia się również w księdze wieczystej jako dysponent prawa użytkowania wieczystego. W tej kwestii pogląd Sądu jest zbieżny ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale SN 7 sędziów z 14 . 03. 1995 r., (sygn. akt III CZP 165/94 , Lex 4184)- odnoszącym się co prawda do stanu pod rządami nieobowiązującej ustawy z 3. 07. 1990 o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U nr 51, póz. 298 z zm.) ale zachowującym aktualność w stosunku do cyt. ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji z 1996 r. - zgodnie z którym przyjęcie, że w takiej sytuacji doszłoby do konfuzji godziłoby też w cel przepisów prywatyzacyjnych, zwłaszcza regulujących prywatyzację likwidacyjną. Celem tym jest bowiem zadysponowanie przedsiębiorstwem w sensie przedmiotowym jako całością lub zorganizowanymi częściami mienia, czemu ustawodawca dał wyraz w art. 551 k.c., zawierającym określenie przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym. Prywatyzacja likwidacyjna została pomyślana przy założeniu dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa w sensie przedmiotowym, a więc przy jego pełnym składzie majątkowym. Ponadto spowodowałoby to ujemne konsekwencje praktyczne z ekonomicznego punktu widzenia. Rozważania te prowadzą do wniosku, że cel prywatyzacji likwidacyjnej może być realizowany jedynie przy wyłączeniu zasady konfuzji. Należy się zatem zgodzić, ze zgodzić, że stanowiskiem SN że: "w tych warunkach nie można uznać, aby ustawodawca, wprowadzając prywatyzację w celu dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa w innej formie organizacyjno-prawnej, jednocześnie chciał ten cel przekreślić". Odnosząc się natomiast do spornej kwestii dotyczącej możliwości uznania , iż Skarb Państwa, któremu przysługiwało prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. w rozumieniu cyt. art. 1 ust. 3 ustawy przewłaszczeniowej z 2005 r. należy zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, która kwestionuje stanowisko organu odwoławczego, iż Skarb Państwa "nie jest osobą prawną" a jedynie "konstrukcją jurydyczną odzwierciedlającą Państwo jako takie i w konsekwencji odmienną od konstrukcji prawnych, wyrażanych konkretne, realne podmioty organizacyjno-prawne prowadzące określona i zgodna z ich wola działalność" , a co za tym idzie nie jest podmiotem , o którym mowa w ww. przepisie. W ocenie Sądu stanowisko organu jest błędne, nie znajduje bowiem uzasadnienia w prawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 Skarb Państwa jest osobą prawną , a zgodnie z art. . 441 k.c. jest państwową osobą prawną, należy bowiem do niego mienie państwowe, które nie zostało wyodrębnione dla innych państwowych osób prawnych. W piśmiennictwie podkreśla się iż Skarb Państwa występuje zarówno w stosunkach cywilnoprawnych jako podmiot praw i obowiązków dotyczących jego mienia, jak i w stosunkach publicznoprawnych, np. podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku na rzecz Skarbu Państwa (art. 5 ordynacji podatkowej). Podkreśla się, że Skarb Państwa jest nierozerwalnie związany z mieniem państwowym. Konstrukcja prawna Skarbu Państwa powstała w ślad za własnością publiczną (szerzej N. Gajl, Skarb Państwa, s. 9 i n.). Chodzi o pewien oznaczony zakres działalności państwa, występującego w majątkowych stosunkach cywilnoprawnych, a także w takich stosunkach publicznoprawnych. Skarb Państwa spełnia zarówno funkcje prywatnoprawne, jak i publicznoprawne. (Z. Świderski , komentarz do art. 34 kodeksu cywilnego, Lex). Powyższe stanowisko prowadzi do wniosku, że Skarb Państwa był osobą prawną, której w dniu 13 października 2005 r. przysługiwało prawo wieczystego użytkowania do nieruchomości oznaczonej nr [...] obr. [...] a zatem jego następcą prawnym w zakresie przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości była strona skarżąca - jako nabywca własności sprywatyzowanego przedsiębiorstwa na mocy umowy z 14.11. 2008 r. Nadto wskazać należy, że skuteczność następstwa prawnego w zakresie przeniesienia prawa użytkowania wieczystego - zgodnie z art. 27 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, póz. 2603 ze zm.) zależ od dokonania w pisjj w księdze wieczystej, a zarówno Skarb Państwa jak strona skarżąca dopełnili tego wymogu ujawniając w księdze wieczystej prawo wieczystego użytkowania. Prawo to na rzecz strony skarżąca ujawnione zostało w dniu 1 kwietnia 2008 r. Mając to na względzie należy zgodzić się, że [...] sp. z o. o. w K. jest następcą prawnym uprawnionym do żądania przekształcenia posiadanego prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy przewłaszczeniowej. W związku z powyższym należy także uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa tj. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz przede wszystkim niepełne uzasadnienie decyzji w odniesieniu do następstwa prawnego strony skarżącej. Nadto należy wskazać, że wzgląd na ogólną zasadę dwuinstancyjności z art. 15 kpa zasadne jest uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło