II SA/Kr 1547/18
WyrokWSA w Krakowie2019-02-27
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy parking dla samochodów ciężarowych i maszyn budowlanych na działce przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową zagrodową i jednorodzinną, stanowiący część działalności gospodarczej, jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i czy stanowi zmianę zagospodarowania uzasadniającą nakazanie przywrócenia poprzedniego stanu nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sposób użytkowania części działki jako parkingu dla samochodów ciężarowych i maszyn budowlanych nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał lokalizację małych parkingów do 8 stanowisk, ale dla samochodów osobowych lub służących potrzebom mieszkaniowym, a nie dla sprzętu budowlanego. Ponadto, sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania nieruchomości i czy była ona legalna w momencie jej dokonania, co stanowi podstawę do ewentualnego nakazania przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania nieruchomości, wskazując na wykorzystywanie jej jako parkingu dla ładowarko-koparek i samochodów ciężarowych w ramach działalności gospodarczej, co miało powodować nadmierny hałas i zanieczyszczenia. Organy administracji odmówiły nakazania przywrócenia poprzedniego stanu, uznając, że sposób zagospodarowania jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i niewłaściwą interpretację żądania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. B. i D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących A. B. i D. B. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odmówił nakazania J. C. i O. C. przywrócenia do poprzedniego stanu zagospodarowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb geodezyjny S. będącej ich współwłasnością. W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 4 lutego 2014 r. do organu wpłynęło pismo A. B., D. B., S. M. i E. M. o nakazanie właścicielowi działki [...] położonej w miejscowości S. przywrócenia poprzedniego sposobu jej zagospodarowania. W powyższym piśmie jako powód żądania wskazano wykorzystywanie i zagospodarowanie przez właścicieli działki nr [...] w S. jako parkingu dla ładowarko-koparek oraz samochodów ciężarowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej Zakładu Transportowego "T. " B. C.. W piśmie tym wskazano, że taki sposób użytkowania nieruchomości jest ponadto źródłem nadmiernej immisji hałasu, spalin oraz wycieków płynów technologicznych do gruntu. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że przedmiot działalność gospodarczej, którą prowadzi B. C. wskazany jest w zaświadczeniu o dokonaniu wpisu (zmiany) do ewidencji działalności gospodarczej Nr [...] z dnia 20 stycznia 2006 r. Działalność gospodarcza firmy prowadzonej przez B. C. pod nazwą Zakład Transportowy [...]" związana jest z prowadzeniem następujących usług - rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych; roboty ziemne, wynajem sprzętu budowlanego i burzącego z obsługą operatorską, konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi, wykonywanie robót ogólnobudowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, wykonywanie robót budowalnych drogowych, sprzątanie i czyszczenie obiektów, wykonywanie instalacji wodno – kanalizacyjnej.
Odwołanie od tej decyzji złożyli A. B., D. B., E. M. i S. M.. Strony zarzuciły, że w toku postępowania naruszone zostały liczne przepisy postępowania administracyjnego, a konieczny, pozostały do wyjaśnienia przez organ I instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ przychylił się do wniosku jednej ze stron o odroczenie terminu oględzin działki, natomiast nie uwzględnił w tym zakresie wniosku pełnomocnika skarżących. Organ nie podał przy tym przyczyny nierównego traktowania stron. W toku zaś przeprowadzonych oględzin, organ pominął fakt, że na utwardzonej części działki zaparkowany był ciężki sprzęt budowlany, wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, na terenie przeznaczonym pod mieszkalnictwo "zagrodowe i jednorodzinne. Nadtop organ I instancji niewłaściwie zinterpretował żądanie wniosku, jako, dotyczące nakazania zaprzestania wykorzystywana nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy wnioskodawcy żądają nakazania przywrócenia korzystania z nieruchomości gruntowej w sposób zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono, że przepis art. 59 ust. 3 ustawy, będący podstawą wniosku dotyczy wszelkich zmian zagospodarowania terenu, które nie zostały w prawie budowlanym obwarowane obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, tj. tych, które zostały objęte obowiązkiem zgłoszenia oraz takich, które zostały przez przepisy wyłączone spod obowiązków administracyjnoprawnych. Chodzi tu o każdą zmianę przeznaczenia terenu wraz z idącą za nią zmianą faktyczną, przyporządkowaną nowemu przeznaczeniu. Niezrozumiałym pozostaje też dla stron, dlaczego organ ograniczył się do rozstrzygnięcia wyłącznie kwestii utwardzenia działki nie wypowiadając się w ogóle, co do funkcjonowania "bazy transportowej". Wydając rozstrzygnięcie wyłącznie w kwestii utwardzenia działki, organ nie rozstrzygnął o istotnej części wniosku. Celem wnioskodawców nie było doprowadzenie do likwidacji utwardzenia działki, tylko do zaprzestania jej wykorzystywana jako "bazy transportowej", gdyż to jej funkcjonowanie jest źródłem uciążliwości dla działek sąsiednich. Zlikwidowanie utwardzenia nie musi skutkować likwidacją bazy transportowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 września 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, który - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP przynależy do systemu źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organu, który go ustanowił. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako normatywny akt prawny, powinien zawierać postanowienia ujmowane w formie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń. Konsekwencją normatywnego charakteru planu jest także konieczność zastosowania przy jego wykładni metod właściwych dla aktów normatywnych. Zatem w sytuacji, gdy rezultaty uzyskane na podstawie wykładni gramatycznej są niewystarczające do kwalifikacji faktów i ustalenia normatywnych konsekwencji tej kwalifikacji, dopuszczalne jest stosowanie innych reguł wykładni prawa, tj. wykładni celowościowej lub funkcjonalnej. Należy jednak zaznaczyć, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określając przeznaczenie danego terenu, kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości na objętym planem obszarze, mogąc ograniczać gwarantowane przepisami Konstytucji RP i prawa cywilnego uprawnienia właścicieli nieruchomości nim objętych. Dlatego też postanowienia te muszą być interpretowane ściśle, a zakazy zawarte w planie miejscowym muszą być jasno i wyraźnie sformułowane. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy - zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art.
86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Organ zasygnalizował, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz sądów administracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy decyzji z dnia 21 lipca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia 30.01.2015 r. z innym jednak uzasadnieniem. Kolegium wskazało, że przewidziany w art. 59 ust. 3 pkt 3 ustawy tryb nie może zostać zastosowany w niniejszej sprawie, z uwagi na to, że nie zachodzi określona w tym przepisie przesłanka braku planu zagospodarowania przestrzennego na terenie, którego dotyczy wniosek. Kolegium wskazało, że nie jest prawnie możliwym nałożenie na właścicieli obowiązku, o którym mowa w tym przepisie, w sytuacji gdy brak jest prawnej możliwości uzyskania decyzji wz (z uwagi na obowiązywanie planu miejscowego). Stanowisko to podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 1253/15) oddalił skargę na decyzję Kolegium. Wyrok ten, podobnie jak decyzja SKO w Krakowie, zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r. (sygn. akt II OSK 1028/16). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku wskazał na dominującą obecnie linię orzecznictwa administracyjnego, zgodnie z którą przepis art. 59 ust. 3 ustawy może mieć zastosowanie również do terenów objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjmuje się bowiem, że bez względu na to, czy podnoszona w sprawie jako niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem miejscowym, czy też na terenie, dla którego uchwalono taki plan, to takie zdarzenie prawne wymaga oceny w państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), i odpowiedniego jeżeli jest to uzasadnione stanem sprawy przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa. Podnosi się, że przyjęcie sposobu interpretacji przepisu art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z ust. 2, dokonanego jedynie z zastosowaniem metody wykładni gramatycznej, doprowadziłoby do uznania, że w przypadku faktycznego zaistnienia niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę nie byłoby możliwe uruchomienie postępowania w przedmiocie likwidacji skutków samowoli w powyższym znaczeniu. Inne bowiem powszechnie obowiązujące przepisy, prawa nie określają kompetencji organu administracji do wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie przepisu art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z ust. 2 w myśl konstytucyjnych zasad państwa prawnego (art. 2) i równości wobec prawa (art. 31 ust. 1). Podkreśla się też, że nie sposób założyć, aby racjonalnie działający ustawodawca - z jednej strony - wyłączył spod jakiejkolwiek kontroli sprawdzenie zgodności zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę z ustaleniami planu miejscowego, z drugiej zaś strony stworzył prawną możliwość dokonania takiej kontroli w przypadku robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającej zgłoszenia, czy też tylko zmiany sposobu zagospodarowania terenu na terenie nieobjętym planem miejscowym". To zaś oznacza według Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z ust. 2 może znaleźć odpowiednie zastosowanie także w warunkach niniejszej sprawy, o ile spełnione zostaną przesłanki określone w tych przepisach, co wymaga jednak wnikliwej merytorycznej oceny. Sąd stwierdził, że ocenę taką przeprowadził Burmistrz, lecz z uwagi na przyjętą w toku orzekania przez Kolegium odmienną wykładnię, niniejsza sprawa nie podlegała dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu w tym zakresie. Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy Kolegium, mając na względzie wyżej przedstawioną interpretację art. 59 ust. 3 ustawy., winno ocenić, czy zagospodarowanie spornej działki jest zgodne, tak jak ocenił organ I instancji, czy też nie, z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, a w dalszej kolejności, w zależności od poczynionych ustaleń, czy doszło, czy też nie, do zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 3 ustawy, a w konsekwencji, czy sporna działka była zagospodarowana inaczej niż dotychczas, a jeśli tak - to jaki był poprzedni sposób jej zagospodarowania i kiedy nastąpiła ta zmiana. Ponownie rozpoznając sprawę SKO w K. przystąpiło do oceny czy zagospodarowanie działki nr [...] pozostaje niezgodne z zapisami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, czy też nie narusza tych zapisów i w konsekwencji do rozstrzygnięcia czy w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki do orzeczenia nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania, czy też należało wydać w tym przedmiocie decyzję odmowną. W przedmiotowej sprawie niniejsze postępowanie zainicjowane zostało, złożonym w dniu 4 lutego 2014 r. wnioskiem A. i D. B. oraz E. i S. M., o wszczęcie postępowania w trybie art. 59 ust. 3 pkt. 2 ustawy i wydanie decyzji o nakazaniu właścicielowi działki nr [...] położonej w miejscowości S., przywrócenia poprzedniego sposobu jej zagospodarowania, czy sposobu wynikającego z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli takiego jaki obowiązywał wówczas, gdy właściciel dokonał zmiany sposobu zagospodarowania działki. Wedle wnioskodawców niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowanie przedmiotowej działki sprowadza się do faktycznego wykorzystywania jej części - istniejących; miejsc parkingowych poprzez parkowanie ciężkiego sprzętu budowlanego takiego, jak samochody ciężarowe i koparko — ładowarki oraz wykonywanie napraw i konserwacji tych pojazdów. W dacie złożenia wniosku dla działki nr [...] obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29.01.2004 r. w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miejscowości[...] w Gminie K. w ich granicach Administracyjnych z wyłączeniem terenów objętych zmianami Planu po roku 1995 (publ. Dz. Urz. Woj. _ Małopolskiego nr 48 poz. 627 z dnia 9 marca 2004 r.). W toku postępowania wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla sołectw: D., D., S., zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 22 października 2014 r. Plan ten zaczął obowiązywać w dniu 13 grudnia 2014 r. Na datę złożenia wniosku, wedle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2004 r przedmiotowa działka, zgodnie z zapisem § 8 ust. 1 uchwały znajdowała się w terenach oznaczonych symbolem M-1 przewidzianych pod mieszkalnictwo zagrodowe i jednorodzinne gdzie podstawowym przeznaczeniem gruntów była zabudowa dla rolników (zagroda) i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. W myśl § 8 ust. 2 uchwały, jako użytkowanie dopuszczalne na ww. terenach ustalono możliwość lokalizacji: obiektów i urządzeń usług komercyjnych, zajmujących część wydzielonych działek lub wbudowanych w budynki, w tym dopuszcza się możliwość prowadzenia działalności agroturystycznej i innej związanej z obsługą ruchu turystycznego, obiektów i urządzeń usług publicznych, znajdujących się na części wydzielonych działek lub wbudowanych w budynki urządzeń infrastruktury technicznej; dojazdów nie wydzielonych, zatok postojowych i małych parkingów (do 8 stanowisk); zieleni urządzonej, a w niej niekubaturowych urządzeń sportu i rekreacji. W myśl § 8 ust. 2 uchwały, w obiektach mieszkalnych dopuszczono możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przy zachowaniu zasady braku uciążliwości prowadzonego programu dla mieszkalnictwa. Przez działalność nieuciążliwą rozumie się taką, która nie wywołuje uciążliwości dla otoczenia, tj. jej uciążliwość zamyka się w granicach działki. Chodzi tu więc o taką działalność, która nie powoduje przekraczania standardów jakości ustalonych dla środowiska i mieszkalnictwa, a zwłaszcza hałasu, wibracji zanieczyszczeń powietrza w tym substancji zapachowych. W myśl § 8 ust. 5 ww. uchwały, warunkiem lokalizacji obiektów i urządzeń towarzyszących w ramach użytkowania dopuszczalnego jest: dostosowanie ich do wymogów i charakteru użytkowania podstawowego; zachowanie proporcji, aby suma powierzchni nieruchomości użytkowania dopuszczalnego nie stanowiła więcej niż 20 % powierzchni działki. W myśl natomiast zapisów kolejnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego ww. uchwałą z dnia 2014 r. tj. § 7 ust. 1 pkt 1 utrzymano istniejącą zabudowę, urządzenia i infrastrukturę techniczną z możliwością remontów, przebudowy, rozbudowy, o ile ustalenia niniejszej uchwały nie stanowiły inaczej. Zgodnie § 18 tej uchwały przedmiotowa działka znajduje się w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej położonych poza granicami Parków Krajobrazowych - MN1. 1. Jako -poznaczeniem podstawowe: dla terenów MN1.1 ww. uchwała przewiduje: zabudowę jednorodzinną w układzie wolnostojącym, bliźniaczym, szeregowym lub grupowym; Jako przeznaczenie dopuszczalne przewiduje: obiekty usług wolnostojących, bądź usługi wbudowane w obiekty przeznaczenia podstawowego, wolnostojąca zabudowa zamieszkania zbiorowego. Zaś jako przeznaczenie towarzyszące: 1) zieleń urządzona; 2) drogi wewnętrzne, ciągi pieszo - jezdne, trasy rowerowe, ciągi piesze; 3) miejsca postojowe; 4) obiekty małej architektury; 5) obiekty, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej; 6) terenowe urządzenia rekreacji, place zabaw; 7) garaże wbudowane, przybudowane i wolnostojące. Na podstawie zaś § 7 ust. 8 tej uchwały, ze względu na położenie całego obszaru planu w granicach objętych ochroną ustalono zakaz realizacji działalności usług mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z powyższego w dawnym planie z 2004 ograniczenia w zagospodarowaniu ww. działki wedle przeznaczenia dopuszczalnego wynikały: z zapisu dopuszczającego możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, takiej która nie powoduje uciążliwości prowadzonego programu dla mieszkalnictwa tj. nie przekracza standardów jakości ustalonych dla środowiska, a zwłaszcza hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza oraz z zapisów warunkujących lokalizację obiektów i urządzeń towarzyszących w ramach użytkowania dopuszczalnego od dostosowania ich do wymogów i charakteru użytkowania podstawowego, a także zachowania odpowiednich proporcji powierzchni użytkowania dopuszczalnego względem podstawowego. Podobnie kwestia ta została uregulowana w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Obok podstawowego, przeznaczenia mieszkalnego dopuszczono obiekty usługowe w tym, jako przeznaczenie towarzyszące miejsca postojowe. Zrezygnowano zaś z zapisów dotyczących ww. obostrzeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w obiektach mieszkalnych (uciążliwej dla środowiska, czy przekraczającej standardy jakości ustalonych dla środowiska), natomiast wprowadzono zakaz realizacji działalności i usług mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Ww. zapisy określają więc granice, w jakich możliwe jest zagospodarowanie ww. działki według przeznaczenia dopuszczalnego tu: usługowego. Jak ustalono w toku niniejszego postępowania, na działce nr [...] będącej własnością J. C. i O. C. za budynkiem mieszkalnym znajduje: się wybrukowany utwardzony plac (dowód wyniki wizji lokalnej z dnia 4.08.2014 r.). Plac ten wykorzystywany był poprzednio oraz obecnie jako miejsca postojowe dla dwóch samochodów ciężarowych marki [...] oraz dwóch koparko - ładowarek, (tak m.in. protokół kontroli Państwowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 6.02.2007 r. - 335, protokół Inspekcji Ochrony Środowiska Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. z dnia 17, 22.01.2007 roku - k. 348, zdjęcia fotograficzne — k.80-81). Okoliczności tej nie zaprzeczyli także właściciele nieruchomości J. C. i O. C.. Sprzęt powyższy wykorzystywany był i jest do prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez B. C.. Działalność ta zarejestrowana została w Urzędzie Miejskim w K. w 1993 i pierwotnie jako siedzibę prowadzenia działalności wskazano adres budynku na działce nr [...] - S. [...] a od 1995 roku: [...] (budynek na działce sąsiedniej). W ramach prowadzonej działalności wykonywane są następujące usługi: roboty ziemne, wynajem sprzętu budowlanego i burzącego z obsługa operatorską, konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi, wykonywanie robót ogólnobudowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, wykonywanie robót budowlanych drogowych , sprzątanie i czyszczenie obiektów, wykonywanie instalacji wodnokanalizacyjnej (tak zaświadczenie o dokonaniu wpisu (zmiany) do ewidencji działalności gospodarczej - k. 124). Większość tych usług wykonywana jest przy użyciu ww. maszyn i samochodów. Opisany charakter prowadzonej działalności gospodarczej wskazuje, że działalność ta wykonywana jest poza terenem siedziby firmy, czy też działki nr [...], a parking zrealizowany na ww. działce jest miejscem garażowania ww. samochodów i maszyn. Pojazdy te uruchamiane są na działce stosownie do potrzeb działalności tj. ilości wykonywanych zleceń, najczęściej w godzinach rannych (w sytuacji wyjazdu z działki) i wieczornym (z momentem powrotu). Na taki sposób użytkowania części działki nr [...] (parkingu) – w związku z prowadzona działalnością gospodarczą przez B. C. wskazuje szereg dokumentacji, pozyskanej w innych postępowaniach prowadzonych przez wydziały i referaty Urzędu Miejskiego w K., których odpisy i kserokopie włączone zostały w poczet dowodów niniejszego postępowania. Potwierdzają to także oświadczenia właściciela firmy B. C.. Na takie użytkowanie działki wskazują także zeznania świadków w toku postępowania przed Sądem Okręgowym w K. Wydział I Cywilny (sygn. sprawy akt [...] Podobne okoliczności stwierdzono w toku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K.. Zarówno właściciel tego przedsiębiorstwa B. C., właściciele działki jak i pracownicy zakładu (świadkowie w ww. postępowaniu sądowym), przyznali też, że wykonywane bywają na tym terenie drobne naprawy i prace konserwatorskie tych pojazdów. Okoliczność takiego wykorzystywania części przedmiotowej działki (utwardzonego parkingu) w związku z ww. prowadzoną działalnością gospodarczą, należy uznać za bezsporną. Należy uznać, że taki stan faktyczny istniał także w dacie złożenia przedmiotowego wniosku w 2014 r., co potwierdzają przedłożone do akt niniejszej sprawy fotografie (k 80-81). Właściciele działki nr [...], w toku niniejszego postępowania nie zaprzeczyli twierdzeniom Wnioskodawców o funkcjonowaniu w dalszym ciągu parkingu dla ww. samochodów ciężarowych i koparko - ładowarek na ww. terenie. Sam fakt istnienia utwardzonego parkingu, stwierdzony został także podczas przeprowadzonej w toku niniejszego postępowania wizji lokalnej z dnia 4 sierpnia 2014 r. Wprawdzie podczas tej czynności na parkingu tym nie stwierdzono obecności ww. samochodów i sprzętu, jednakże brak odniesienia się podczas wizji do tej okoliczności nie ma wpływu na wynik ustaleń. Fakt parkowania na tym terenie spornych samochodów i sprzętu budowlanego wynika z innych ww., dowodów, w tym dokumentacji fotograficznej przestawionej przez pełnomocnika wnioskodawców. Kolegium wyjaśniło, że podobnie jak organ I instancji, nie znajduje podstaw do ponawiana ww. czynności procesowej. Organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji motywy, dla których uznano za niecelowe przeprowadzenie ponownych oględzin terenu. Nie polega zatem na prawdzie zarzut odwołujących się, jakoby nie wyjaśniono przyczyn tej rezygnacji. Kolegium zgadza się z organem I instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na jednoznaczne ustalenie sposobu użytkowania spornej części działki nr [...]. Okoliczność istnienia na niej utwardzonego parkingu, stwierdzona została nie tylko na poprzednich oględzinach, ale także w toku innych postępowań w tych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Podobnie dowiedziony został fakt wykorzystywania tej części działki, jako postoju dla ww. samochodów ciężarowych i maszyn użytkowanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Realizując wytyczne NSA, w sprawie pozostaje do ustalenia, czy taki, ustalony powyżej sposób zagospodarowania pozostaje zgodny z zapisami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, czy też zachodzi sprzeczność uzasadniająca nakazanie przywrócenia do poprzedniego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Po analizie akt sprawy oraz treści przepisów prawa miejscowego, przy uwzględnieniu zmieniającego się stanu prawnego, Kolegium stwierdziło, że nie ma niezgodności powyższego sposobu zagospodarowania spornej działki tak z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2004 r., jak i z zapisami obowiązującego obecnie planu miejscowego z 2014 r. Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że wykorzystywanie istniejącego parkingu na działce nr [...] na postój samochodów ciężarowych i koparko – ładowarek w ramach prowadzonej przez P B. C. działalności gospodarczej - przekraczało standardy jakości ustalone dla środowiska - w zakresie hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza, czy substancji zapachowych swym programem i tym samym takie użytkowanie parkingu, mogło powodowało uciążliwość dla mieszkalnictwa i środowiska, o którym mowa w § 8 planu, a więc wykraczać poza dopuszczalne w tym planie przeznaczenie działki. Uwzględnić tu należy wyniki przeprowadzonego postępowania kontrolnego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K., którego przedmiotem było przestrzeganie w Zakładzie Transportowym [...] przepisów o ochronie środowiska właśnie w związku ze znajdującymi się na działce nr [...] pojazdami wykorzystywanymi w Zakładzie. Kontrolę taką przeprowadzono w dniach 5, 12, i 14 sierpnia 2008 r. W wyniku tej kontroli, nie stwierdzono uciążliwości emisyjnej spalin z silników diesla na terenie działki nr [...]. Ustalono, że charakter prowadzonej działalności nie powoduje powstawania emisji z innych źródeł. Prowadzona działalność nie wymaga dodatkowych uregulowań prawnych w formie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Ustalono także, że w związku z prowadzoną działalnością w miejscu postoju spornych pojazdów nie powstają odpady, które zaliczyć należy do grupy odpadów niebezpiecznych lub inne niż niebezpieczne. Usługi zaś w zakresie serwisowania pojazdów zlecane są innemu podmiotowi, (dot. m.in. napraw, wymianów olejów oraz obsługi bieżącej sprzętu). W toku czynności kontrolnych ustalono, że głównym źródłem hałasu na działce nr [...] są operacje związane z uruchamianiem silników dwóch samochodów ciężarowych marki [...] oraz koparko — ładowarki, a następnie ich wyjazdem w teren i powrotem na miejsce postojowe. Ustalono godziny, w jakich uruchamiane są pojazdy, czas uruchomienia, a następnie dokonano pomiaru emisji hałasu. Przeprowadzone badania akustyczne nie wykazały przekroczeń wartości dopuszczalnych, określonych w załączniku do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ponadto uwzględniać należy stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 10 sierpnia 2010 r., w którym informuje się, że działalność prowadzona przez B. C., nie została zaliczona do działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku. Powyższe wskazuje, że prowadzona działalność gospodarcza Zakładu Transportowego [...]l, w także w zakresie , w jakim odbywała się na działce nr [...] (w związku z ruchem pojazdów na tej działce) była przedmiotem dostatecznej kontroli właściwych organów posiadających wiedzę specjalną z zakresu ochrony środowiska. Wyniki przeprowadzonych w tym przedmiocie postępowań nie potwierdziły aby powyższe użytkowanie części działki nr [...] na potrzeby działalności gospodarczej oddziaływało znacząco na środowisko oraz przekraczało standardy ustalone dla środowiska (a zwłaszcza hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza) i tym samym by prowadzona działalność gospodarcza pozostawała uciążliwa dla otoczenia i godziła w podstawowe mieszkalne przeznaczenie działki. Działalność taka nie narusza zatem treści § 8 ust. 2 uchwały tj. pozostaje w zgodzie z nakazem zachowania zasady braku uciążliwości prowadzonego programu działalności dla mieszkalnictwa. To pozwala jednocześnie stwierdzić, że takie użytkowanie parkingu nie godzi w charakter przeznaczenia podstawowego (tj. nie pozostaje w sprzeczności z warunkiem, o którym mowa w § 8 ust. 5 pkt 1 uchwały). Również sposób zagospodarowania części działki nr [...] w S. na gruncie poprzez urządzenie na jej terenie parkingu dla samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego nie stanowi naruszenia ww. zapisów planu. Jak wyżej Kolegium wskazywało plan miejscowy z 2004 r. przewidywał możliwość lokalizacji małych parkingów - do 8 stanowisk. W planie tym nie określono dopuszczalnej powierzchni ww. stanowisk, brak jest również definicji parkingu, dlatego na potrzeby ustalenia dopuszczalnej wielkości takich parkingów należy pomocniczo sięgnąć do pojęcia stanowiska postojowego i miejsca postojowego określonej w przepisach powszechnie obowiązujących - Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania. Należy tu uwzględnić wskazane w tym akcie (w § 21 rozporządzenia) pojęcia stanowiska postojowego i miejsca postojowego dla samochodów osobowych, jako tych, które, pozostają najbardziej dostosowane do charakteru użytkowania podstawowego i spełniają jego wymogi. Uwzględnienie parametrów właściwych dla takich stanowisk, na potrzeby ustalenia dopuszczalnej wielkości określonego w planie tzw. małego parkingu, stanowi wyraz dążności do uwzględniania ww. warunku z § 8 ust. 5 pkt. 1 uchwały. W myśl § 21 rozporządzenia wskazano, że stanowisko postojowe dla samochodu osobowego powinno mieć co najmniej 2,3 m szerokości i długość 5 m, a więc powierzchnię 11,5 m2. Przyjmując, jak to słusznie uczynił organ I instancji, że dopuszczone w planie małe parkingi obejmują do 8 stanowisk, a stanowisko takie powinno odpowiadać stanowisku postojowemu dla samochodu osobowego, to dopuszczalna powierzchnia "małego parkingu" o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt. 4 uchwały zgodnie z planem wynosić powinna ok. 92 m2. Jak wynika z pozyskanych do sprawy dokumentów, a to obliczeń poczynionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (w ramach postępowania znak: [...] ), parking urządzony na działce nr [...] zajmuje 89,79 m2 (tak decyzja PINB nr [...]). Stwierdzić należy, że utwardzony sporny parking, wykorzystywany przez B. B. dla celów prowadzonej działalności gospodarczej kwalifikuje się jako tzw. mały parking (do 8 stanowisk) w rozumieniu zapisu § 8 ust. 1 pkt. 4 uchwały. Nadto powierzchnia tego parkingu nie przekracza 20 % powierzchni działki nr [...]., tym samym pozostaje w zgodzie z § 8 ust. 5 pkt. 2 tej uchwały. Jednocześnie podkreślić należy, że w planie z 2004 r. brak jest zapisów, które dopuszczałyby lokalizowanie na terenach oznaczonych symbolem MN l. jedynie parkingów dla samochodów osobowych lub pojazdów służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób fizycznych, i tym samym by dopuszczały tylko takie ich użytkowanie, wg. przeznaczenia podstawowego. Ograniczenia takiego nie sposób wywieść z redakcji § 8 tego planu, gdzie w jego ust. 1 pkt. 4 ogólnie dopuszcza się lokalizowanie "małych parkingów", a w ust. 5 wprowadza się, jako dodatkowe warunki -jedynie ww. wymogi określone w wyżej przytoczonych pkt. l i 2. Brak jest zapisu w planie, który określałby rodzaj pojazdów, jakie mogą parkować na dopuszczonym parkingu, czy poruszać się na terenie działki, a w szczególności takiego zapisu, który by wykluczał możliwość parkowania innych pojazdów niż osobowe czy służące zaspokajaniu potrzeb mieszkalnictwa: W świetle braku widocznego zakazu parkowania samochodów ciężarowych i innego sprzętu, w sytuacji stwierdzenia, że prowadzona na tej działce, w ramach dopuszczalnego usługowego przeznaczenia działalność gospodarcza na powoduje uciążliwości, o jakich mowa w planie i tym samym nie narusza zapisów planu - brak jest podstaw do zakazania właścicielowi tej działki takiego jej wykorzystania na potrzeby tej działalności.
Do tożsamych wniosków prowadzi ocena sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki w kontekście zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie w 2014 r. Dla oceny tej miarodajne pozostają wszystkie poczynione wyżej ustalenia w zakresie stanu faktycznego na działce i sposobu jej wykorzystywania, w tym sposobu prowadzenia na niej działalności gospodarczej (tu przejawiającej się w parkowaniu samochodów i urządzeń budowlanych wykorzystywanych w Zakładzie Transportowym "[...] Przeprowadzona w 2014 r wizja w terenie oraz niezakwestionowane przez pozostałe Strony oświadczenia Wnioskodawców co do dalszego, nieprzerwanego użytkowania spornej działki w kwestionowany sposób (poparte dokumentacją fotograficzną), pozwoliły na przyjęcie, że stan faktyczny pozostaje w niniejszej sprawie tożsamy, ze stanem faktycznym jaki ustalany był w toku innych postępowań (w tym tych, w toku których prowadzone były kontrolne badania, co do oceny oddziaływania spornego sposobu użytkowania działki nr [...] na otoczenie). To pozwoliło uwzględnić zebrany dotychczas materiał dowodowy oraz wyniki prowadzonych uprzednio innych postępowań administracyjnych z zakresu nadzoru budowlanego, organów sanitarnych, środowiskowych, z zakresu działalności gospodarczej. I tak, poczynione wyżej ustalenia, wedle których urządzenie na działce nr [...] (parkingu) postoju dla samochodów ciężarowych oraz koparko - ładowarek i ruch tych pojazdów w związku z prowadzeniem ww. zakładu transportowego, nie powoduje naruszeń obowiązujących przepisów prawa ochrony środowiska oraz przekroczeń norm i standardów w zakresie emisji hałasu, zanieczyszczeń i wibracji, pozwalają stwierdzić, że takie zagospodarowanie nie narusza zasadniczego warunku, zawartego w § 7 ust. 8 planie - tj. zakazu realizacji działalności i usług mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa działalność jak i związany z nią sposób wykorzystywania parkingu na działce nr [...] (tj. postój ww. samochodów ciężarowych i koparko - ładowarek, wprawianie ich w ruch w celu pracy w terenie, czy ewentualna bieżąca konserwacja sprzętu) - do kategorii takich przedsięwzięć się nie zalicza. Kwestię zaś możliwości realizacji według zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2014 r. planu miejsc postojowych i wykorzystywania ich nie tylko dla postoju samochodów osobowych, czy pojazdów służących przeznaczeniu podstawowemu, lecz także dla innych pojazdów wykorzystywanych w ramach przeznaczenia dopuszczalnego usługowego (tu : miejsc postojowych dla samochodów ciężarowych, czy urządzeń budowlanych) ocenić należy w kontekście brzmienia § 18 ust. 1 , 2 i 3 tej uchwały. Z redakcji zapisów § 18 uchwały wynika, że w planie tym nie wprowadzono ograniczeń co do rodzaju pojazdów, które mogą zajmować miejsca postojowe zrealizowane w ramach przeznaczenia towarzyszącego. W szczególności w uchwale tej nie sformułowano zakazu użytkowania tych miejsc postojowych dla samochodów ciężarowych czy sprzętu budowlanego ani nie wyrażono nakazu użytkowania takich miejsc tylko na potrzeby przeznaczenia podstawowego. Dopuszczone w § 18 ust. 3 uchwały miejsca postojowe (jako obiekty -"towarzyszące) mogą być związane tak z podstawowym przeznaczeniem mieszkaniowym jednorodzinnym jak i z przeznaczeniem dopuszczalnym (usługowym). Powyższe wynika z zapisu § 5 pkt. 6 tej uchwały, który definiuje, że przez przeznaczenie towarzyszące należy rozumieć takie, w którym zawierają się elementy niezbędne dla urządzenia i funkcjonowania tak przeznaczenia podstawowego jak i dopuszczalnego. Skoro więc wedle zapisów planu miejscowego z 2014 r. dopuszczone jest dla przedmiotowej działki nr [...] zagospodarowanie usługowe, to dopuszczalna pozostaje także lokalizacja jako towarzyszących temu przeznaczeniu miejsc postojowych i użytkowanie ich właśnie na potrzeby takiej, dopuszczonej planem działalności. W sytuacji więc ustalenia w przedmiotowej sprawie, że przedmiotowa działka może być wykorzystywana w ramach przeznaczenia dopuszczalnego pod ww. usługi transportowe (bowiem usługi te nie objęte są zakazem z § 7 ust. 8 planu) i wobec zapisów planu o możliwości lokalizacji w ramach przeznaczenia towarzyszącego miejsc postojowych również na użytek ww. przeznaczenia dopuszczalnego, stwierdzić należy, że kwestionowany przez Wnioskodawców sposób zagospodarowania działki, nie narusza zapisów tegoż planu. Dodać należy, że zapisy rozpatrywanego tu planu nie wprowadzają nadto ograniczeń co do powierzchni takich parkingów, jak to było w poprzednio obowiązującym planie. Reasumując, stwierdzić należy, że na przedmiotowej działce nr [...] nie doszło do zmiany zagospodarowania, które pozostawałoby niezgodne z przepisami obu obowiązujących planów miejscowych. Tym samym, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji o konieczności odmowy nakazania J. C. i O. C. przywrócenia poprzedniego stanu działki.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli A. B. i D. B. podnosząc, że zapisu planu miejscowego z 2004 r. nie można rozumieć inaczej jak zgodnie z tym, ze sposób korzystania z tej części działki, która przeznaczona jest na miejsca parkingowe musi pozostawać w zgodzie z podstawowym przeznaczeniem działki, czyli może to być wyłącznie parking wykorzystywany dla pojazdów służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Kolejny plan zagospodarowania przestrzennego czyli plan z 2014 r. nie wprowadzał w tym zakresie istotnych zmian. W świetle powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., (dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana jest ocena legalności decyzji organu administracji, w sprawie odmowy nakazania przywrócenia do poprzedniego stanu zagospodarowania nieruchomości. W ocenie organów obu instancji, zagospodarowanie tej nieruchomości jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jaki obowiązywał o okresie od 2004 r. do 2014 r. Zapisy tego planu, zdaniem organów, w terenach zabudowy mieszkaniowo zagrodowej nie zakazują lokalizacji placu postojowego dla maszyn budowlanych i samochodów ciężarowych, wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej przez uczestnika B. C.. W ocenie organu, wyniki badań (oddziaływania hałasu, wibracji, zanieczyszczenia powietrza) nie potwierdziły by tego typu użytkowanie nieruchomości znacząco oddziaływało na środowisko. Ponadto zdaniem organów, zapisy tego planu pozwalały w terenie oznaczonym symbolem M-1 na lokalizację parkingów o powierzchni większej niż plac będący przedmiotem postępowania. W ocenie sądu stanowisko to jest wadliwe.
Niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r. II OSK 1028/16, uchylił wyrok wydany przez tut. sąd w sprawie II SA/Kr 1253/15, oraz decyzję organu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zapatrywań prawnych, jakie w uchylonych aktach były wyrażone tj. że przepis art. 59 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm.) nie ma zastosowania do terenów objętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny zawarł wiążące dla organu (ale też i dla sądu) wskazania i zalecenia. Mianowicie wskazano nim, że "w toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy Kolegium, mając na względzie wskazaną wykładnię art. 59 ust. 3 u.p.z.p., winno ocenić, czy zagospodarowanie spornej działki jest zgodne, tak jak ocenił organ I instancji, czy też nie, z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, a w dalszej kolejności, w zależności od poczynionych ustaleń, czy doszło, czy też nie, do zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 3 u.p.z.p., a w konsekwencji, czy sporna działka była zagospodarowana inaczej niż dotychczas, a jeśli tak – to jaki był poprzedni sposób jej zagospodarowania i kiedy nastąpiła ta zmiana. Przy czym skarżący we wniosku podali, że żądają przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania terenu działki nr [...] według zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie podając czy chodzi o plan z 2004r. ustalający na przedmiotowym terenie zabudowę mieszkaniową oraz zagrodową".
Zaleceń tych organ nie wypełnił. Co do samej zgodności sposoby użytkowania przedmiotowej nieruchomości z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości: N. G., M., C., P., Ż., D., D., i S. w Gminie K. w ich granicach administracyjnych z wyłączeniem terenów objętych zmianami planu po roku 1995, stwierdzić należy, iż wbrew stanowisku organów obu instancji, zgodność ta nie występuje. Przepisy § 8 tego aktu stanowią, że wyznacza się tereny mieszkalnictwa zagrodowego i jednorodzinnego oznaczone na rysunku planu symbolem M 1 z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę dla rolników (zagrodę) i zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (ust 1).
Jako użytkowanie dopuszczalne na określonych w ust. 1 terenach ustala się możliwość lokalizacji:
1) obiektów i urządzeń usług komercyjnych, zajmujących część wydzielonych działek lub wbudowanych w budynki, w tym dopuszcza się możliwość prowadzenia działalności agroturystycznej i innej związanej z obsługą ruchu turystycznego,
2) obiektów i urządzeń usług publicznych, zajmujących część wydzielonych działek lub wbudowanych w budynki,
3) urządzeń infrastruktury technicznej,
4) dojazdów nie wydzielonych, zatok postojowych i małych parkingów (do 8 stanowisk),
5) zieleni urządzonej, a w niej niekubaturowych urządzeń sportu i rekreacji (ust 2).
W obiektach mieszkalnych dopuszcza się możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, przy zachowaniu zasady braku uciążliwości prowadzonego programu usługowego dla mieszkalnictwa, przez który rozumie się taki rodzaj działalności, który nie powoduje przekraczania standardów jakości ustalonych dla środowiska, a zwłaszcza hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza w tym substancji zapachowych (ust 3).
Podstawowe przeznaczenie terenów objętych tym zapisem to zabudowa zagrodowa i jednorodzinna. Zapisy planu dopuszczają w tym terenie, także lokalizację obiektów i urządzeń usług komercyjnych, małych parkingów do 8 stanowisk a w obiektach mieszkalnych prowadzenie działalności gospodarczej, przy zachowaniu zasady braku uciążliwości prowadzonego programu usługowego dla mieszkalnictwa.
Organ wskazał, iż badania przeprowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. wykazały, że sposób użytkowania przedmiotowego placu (hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza) nie wpływa znacząco na środowisko. W ocenie sądu badania te oraz ich ocena, mogły by mieć znaczenie jedynie wtedy gdyby zmiana sposobu użytkowania dotyczyła obiektu mieszkalnego – lokalu a nie placu obok budynku. Przepis § 8 ust 3 dotyczy bowiem, nie obszarów (terenów) ale obiektów mieszkalnych zlokalizowanych na tych obszarach (w terenach M-1) w których dopuszcza się prowadzenie działalności gospodarczej, przy zachowaniu zasady braku uciążliwości prowadzonego programu usługowego dla mieszkalnictwa, przez który rozumie się taki rodzaj działalności, który nie powoduje przekraczania standardów jakości ustalonych dla środowiska, a zwłaszcza hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza w tym substancji zapachowych. Ocena dokonana przez organ w tym zakresie była zbędna, gdyż zapisy planu nie uzależniały zachowania standardów jakości dla środowiska przed hałasem, wibracją czy zanieczyszczeniem powietrza do działalności jaka w obszarze M-1 jest dopuszczalna. Jak mowa wyżej zapis ten dotyczy obiektów mieszkalnych a więc działalności wykonywanej wewnątrz budynków a nie za ich zewnątrz.
Odnośnie możliwości lokalizacji (jasko użytkowania dopuszczalnego) w obszarze M-1 obiektów i urządzeń usług komercyjnych, stwierdzić należy, iż użyte w tym przepisie terminy "użytkowanie dopuszczalne" oraz "obiekty i urządzenia usług komercyjnych" są zapisami planu definiowane. Analizę tych definicji organ pominął zupełnie. Zgodnie z § 4 tego planu, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o użytkowaniu dopuszczalnym - należy przez to rozumieć rodzaj przeznaczenia inny niż podstawowy, który uzupełnia i wzbogaca użytkowanie podstawowe (pkt 7), usługach komercyjnych - należy przez to rozumieć usługi realizowane ze środków niepublicznych; w szczególności usługi z zakresu handlu, gastronomii, rzemiosła, rzemiosła produkcyjnego, urządzeń i obiektów turystyki oraz inne usługi o zbliżonym charakterze (pkt 9).
W ocenie sądu trudno uznać, by obszar o przeznaczeniu pod zabudowę zagrodową i jednorodzinną, uzupełniała i ubogacała lokalizacja placu dla maszyn budowlanych i samochodów ciężarowych. Trudno także uznać, aby usługi w zakresie prowadzenia działalności transportowej i budowlanej (częścią takiej działalności jest parkowanie sprzętu, którym działalności tą prowadzi) było usługą o zbliżonym charakterze do usług z zakresu handlu, gastronomii, rzemiosła, czy usług turystycznych. Oba te zapisy w ocenie sądu wykluczają uznanie, iż sposób użytkowania przedmiotowej nieruchomości jest zgodny z zapisem § 8 ust 2 pkt 1 przedmiotowego planu.
Co zaś do zapisu zamieszczonego w § 8 ust 2 pkt 4 – dopuszczalna lokalizacja małych parkingów do 8 stanowisk, stwierdzić należy, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie definiuje tego pojęcia. Posłużyć się należy więc definicja zamieszczoną w § 3 pkt 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.) zgodnie z którym, parking to wydzielona powierzchnia terenu przeznaczona do postoju i parkowania samochodów, składająca się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują.
Teren używany do postoju maszyn budowlanych nie jest parkingiem, bo parking to wydzielony obszar służący parkowaniu (postojowi) samochodów a nie jakichkolwiek innych urządzeń. Oceny tej nie może zmienić także to, że obszar tego placu jest mniejszy niż maksymalnie dopuszczony planem obszar 8 stanowiskowego parkingu, przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczących wielkości stanowisk postojowych dla samochodów osobowych (§ 21 rozporządzenia). Wielkość terenu nie ma tu bowiem podstawowego znaczenia a sposób jego użytkowania tj. plan dopuszcza lokalizację do 8 miejsc postojowych dla samochodów a nie placu przeznaczonego do postoju maszyn.
Wszystkie powyższe uwagi dotyczą zgodności sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości: N. G., M., C., P., Ż., D., D., i S. w Gminie K. w ich granicach administracyjnych z wyłączeniem terenów objętych zmianami planu po roku 1995. W ocenie sądu jednakże, dokonana wyżej ocena mnie musi przesądzać o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r. II OSK 1028/16 wskazując w pierwszej kolejności na konieczność ustalenia czy sporna działka była zagospodarowana inaczej niż dotychczas, a jeśli tak – to jaki był poprzedni sposób jej zagospodarowania i kiedy nastąpiła ta zmiana.
Zgodnie z art. 59 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. W przepisie tym mowa o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowalnego a jak się wydaje plac postojowy obiektem budowlanym nie jest. W rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, place postojowe związane z obiektem budowlanym (a taki obiekt jest kontrolowany w niniejszym postępowaniu) to nie obiekt a urządzenia budowlane. Będąc jednak związany stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że organ winien ustalić w pierwszej kolejności czy zmiana sposobu użytkowania tego placu nastąpiła tj. czy pierwotnie teren ten był użytkowany odmienne – nie jako plac postojowy dla maszyn budowalnych i samochodów ciężarowych, a jeżeli tak (nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości) to kiedy ta zmiana nastąpiła i jaki był stan prawny w dacie tej zmiany – czy zmiana ta była dopuszczalna w dacie w jakiej została dokonana.
Organ jedynie wtedy powinien oceniać aktualny sposób korzystania z nieruchomości w aspekcie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości: N. G., M., C., P., Ż., D., D., i S. w Gminie K. w ich granicach administracyjnych z wyłączeniem terenów objętych zmianami planu po roku 1995, o ile zmiana sposobu użytkowania nastąpiła by w czasie, kiedy plan ten obowiązywał. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem wyznaczającym sposób zagospodarowania danego obszaru na czas od jego uchwalenia tj. na przyszłość. Jeżeli dotychczasowe zagospodarowanie terenu objętego nowo uchwalonym planem jest odmienne od przeznaczenia, jakie ten plan wprowadza, brak jakichkolwiek podstaw by nakazywać doprowadzenia tego zagospodarowania do stanu zgodnego z zapisem planu, chyba że ten sposób zagospodarowania był nielegalny (np. na skutek samowoli budowlanej). Legalne zagospodarowanie terenu wyklucza możliwość nakazywania dostosowania tego zagospodarowania do nowo uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działania takie nie mają żadnego umocowania w obowiązującym prawie
Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości (czy pierwotnie nieruchomość ta była użytkowana inaczej). Jeżeli organ ustali, że zmiana taka nastąpiła, to kluczowym będzie ustalenie czasu, w jakim zmiana ta nastąpiła oraz czy miała charakter legalny - była dopuszczalna przepisami jakie wówczas obowiązywały w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Nakazanie przywrócenia do poprzedniego stanu zagospodarowania nieruchomości uzasadnione może być jedynie wtedy, kiedy zmiana byłaby nielegalna.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło