II SA/Kr 1551/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-04-26

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób skuteczny, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych (w wysokości 100 zł) i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Pomimo niskich dochodów, nie wykazała ona precyzyjnie wysokości wydatków na żywność i leczenie, a także nie sprecyzowała wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od syna.
Stan faktyczny
Skarżąca S. L. złożyła do WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód wynosi 1.936,52 zł, a w skład majątku wchodzą pojazdy mechaniczne i ciągniki. Przekazała gospodarstwo rolne synowi, ustanawiając prawo dożywocia. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca wyjaśniła, że ponosi wydatki na żywność i lekarstwa, a także korzysta z pomocy syna. Do wniosku dołączono dokumenty dotyczące dochodów, wydatków i majątku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 października 2015 r. znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r., w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 października 2015 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 1.936,52 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1.226,96 zł oraz świadczenie rentowe męża w wysokości 736,56 zł. W skład majątku skarżącej wchodzą pojazdy mechaniczne [...] z 2005 r., ciągnik [...] z 1979 r., i ciągnik [...] z 1985 r. Skarżąca wraz z mężem przekazała gospodarstwo rolne z budynkami na rzecz syna J. L., ustanawiając dla siebie prawo dożywocia. W skład przekazanego gospodarstwo wchodzi dom o pow. 80 m, budynek gospodarczy o pow. 164 m2. Nieruchomość gruntowa o pow. 2,19 ha. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, ze wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata będzie dla niej bardzo pomocny. Skarżąca nie zna się na paragrafach i artykułach, nie wszystko jest dla niej zrozumiałe. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 22marca 2016 r., skarżąca została wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 1 kwietnia 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wydatki na żywność i lekarstwa są różne w zależności jak długo trzeba czekać na wizytę, czasami 6 miesięcy, wtedy skarżąca korzysta z prywatnej służby zdrowia. Nie gromadziła żadnych rachunków za żywność czy lekarstwa, gdyż nie wiedziała, że mogą być potrzebne. Syn skarżącej przebywa obecnie wraz z całą rodziną w [...], gdzie pracuje. Często dzwoni, wtedy skarżąca informuje go o potrzebie większych wydatków związanych z zakupem opału czy remontami. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: Wyciąg z konta bankowego skarżącej za okres od stycznia do marca 2016 r., decyzja o waloryzacji świadczenia emerytalnego skarżącej z dnia 1 marca 2016 r., decyzja o waloryzacji świadczenia rentowego męża skarżącej z dnia 1 marca 2016 r., potwierdzeni zawarcia ubezpieczenia gospodarstwa rolnego za rok 2016 ( dotyczy J. L.) – 668 zł, potwierdzenia obowiązkowego ubezpieczenia budynków i odpowiedzialności cywilnej rolnika ( dotyczy J. L.) za rok 2016 – 540 zł, nakaz płatniczy na rok 2016 – dotyczy J. L. ( podatek rolny, leśny od nieruchomości) – 62 zł, potwierdzenie opłat za energię elektryczną – 121,04 zł, opłat za telefon - 35,67 zł, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 48 zł, skierowanie do poradni specjalistycznej dla skarżącej, wynik RTG kręgosłupa. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z analizy przedstawionych we wniosku informacji oraz dokumentów wynika, iż miesięczny dochód, z którego utrzymuje się skarżąca wraz z rodziną wynosi 1.963,52 zł. Składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej oraz świadczenie rentowe jej męża. Skarżąca wykazała, iż jej miesięczne konieczne wydatki zamykają się kwotą 309,71 zł. Z tym, że w tym miejscu należy uściślić, że część tej kwoty tj. 105 zł stanowi wydatki konieczne wyłącznie jej syna J. L. i jako takie nie mogę być wliczone do wydatków koniecznych skarżącej. Oznacza to, że wykazane wydatki konieczne skarżącej to kwota 204,71 zł. Prócz tego skarżąca ponosi koszty zakupu żywności ( nie określiła nawet orientacyjnie ich wysokości). Podobnie z wydatkami na leczenia. Ich kwota nie jest znana nawet w przybliżeniu, podobnie jak ewentualne dolegliwości skarżącej, które uzasadniałby te wydatki. Mając więc na względzie, iż wspólny dochód skarżącej to 1.963,52 zł a wykazane wydatki to kwota 204,71 zł oraz fakt, iż skarżąca korzysta z pomocy finansowej syna przebywającego za granicą, której wysokości również nie uściśliła- zdaniem orzekającego celowo uznać należy, iż skarżąca nie wykazał skutecznie, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiające poniesienie przez nią kosztów sądowych ( w wysokości 100 zł) i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło