II SA/Kr 1552/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P.R. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego P.R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest dochód z prowadzonej sezonowo działalności gospodarczej, a wysokość tego dochodu została określona na kwotę 1.000 zł. Wnioskodawca zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych P.R. , dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy (prąd, gaz, woda, ścieki), a także telefon, ubezpieczenie, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność i leki (w przypadku zaległości z tytułu tych opłat za media należało przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających tę okoliczność), przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatni trzy miesiące wraz z aktualnym saldem, przedłożenie kserokopii zeznania podatkowego za 2014 rok oraz kserokopii deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące, oświadczenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdu mechanicznego, a także oświadczenie, czy korzysta on z pomocy opieki społecznej. Odnosząc się do wezwania P.R. w piśmie z dnia 14 lipca 2015 roku wyjaśnił, iż wydatki na utrzymanie własne (żywność i leki) wynoszą ok. 600 zł miesięcznie (20 zł dziennie), jednak nie przechowuje on paragonów ze sklepów na potwierdzenie tych danych. Skarżący opłaca media (prąd, gaz) w mieszkaniu na os. [...] , posiada telefon służbowy na kartę. Nie płaci on podatku od nieruchomości, ani składek do ZUS. Skarżący podał, że ma nieaktywne konto prywatne w Banku [....], z którego od dłuższego czasu nie korzysta i nie pamięta jego numeru. Nie posiada żadnych lokat terminowych. Wnioskodawca wyjaśnił, iż nie jest płatnikiem podatku VAT i nie korzysta z pomocy społecznej. jest współwłaścicielem pojazdu marki Audi rok produkcji 1996. Do pisma załączone zostały następujące dokumenty: kopia noty odsetkowej wystawionej w dniu 26 czerwca 2015 roku przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. (kwota wpłaty 5.229,91 zł), kopię zeznania PIT-36 za 2014 rok (przychód [...] zł, koszty jego uzyskania [...] zł, dochód [...] zł) oraz podziękowanie Dyrekcji Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w K. za zaangażowanie P.R. w zorganizowanie akcji honorowego krwiodawstwa. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Z treści powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przyznane stronie prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej prawa pomocy korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane, również w toku postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącemu P.R. prawo pomocy z zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zaś wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego został oddalony. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Z akt sprawy wynika, że przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało cofnięte na podstawie art. 249 p.p.s.a. Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, zatem aż do wyczerpania procedury odwoławczej, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzysta on z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego należy uznać za bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. W rezultacie rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z związku z faktem, że postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 roku, a następnie postanowieniem z dnia 27 marca 2015 roku referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rozpoznanie kolejnego (trzeciego) wniosku winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 830/11). W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy P.R. nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Dane zawarte w formularzu "PPF" oraz piśmie uzupełniającym wniosek dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy nie uległy zmianie. Argumenty o sezonowości prowadzonej działalności gospodarczej oraz zadłużeniu strony zostały uwzględnione przez referendarza sądowego, który przyznał P.R. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Skarżący nie wskazał na żadne nowe okoliczności, dotyczące w szczególności pogorszenia jego sytuacji finansowej, które dawałyby możliwość odmiennej oceny jego sytuacji osobistej i materialnej niż dokonana w postanowieniach z dnia 5 grudnia 2015 r. i z dnia 27 marca 2015 r. Skoro P.R. nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych warunkujących uznanie, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wniosek strony o ustanowienie radcy prawnego z urzędu należało oddalić na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.