II SA/Kr 1552/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-27

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności zarobkowej i opiera się na pracy społecznej członków oraz składkach członkowskich, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie wykazało, że spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Brak wykazania wysokości składek członkowskich, powodów ich ewentualnego niepodwyższenia w sytuacjach nadzwyczajnych oraz nieprzedstawienie pełnej informacji o środkach pieniężnych po ich zebraniu, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Przerzucenie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na państwo poprzez zwolnienie od kosztów sądowych prowadzi do zaprzeczenia zasady prowadzenia działalności w oparciu o własny majątek.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Stowarzyszenie argumentowało, że nie prowadzi działalności zarobkowej, nie osiąga dochodów, a jego majątek stanowią jedynie sprzęty ratownicze. Na rachunku bankowym zgromadzona była kwota 370 zł. Sąd oddalił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Wodnego Pogotowia Ratunkowego w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 7 października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek Wodnego Pogotowia Ratunkowego w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych IISA/Kr 1552/16 UZASADNIENIE Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek [...] Wodnego Pogotowia Ratunkowego w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 7 października 2016 r. We wniosku wskazano, iż Stowarzyszenie prowadzi działalność mająca na celu organizowanie pomocy oraz ratowanie osób, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na wodach. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności zarobkowej. Nie osiąga żadnych dochodów. Jedynym majątkiem są sprzęty ratownicze, łodzie, samochody służce do spełniania celów Stowarzyszenia. Stowarzyszenie nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, bowiem nie czerpie żadnych korzyści finansowych ze swojej działalności. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach Stowarzyszenia wskazuje ono wysokość kapitału zakładowego na 0 zł, podobnie wartość środków trwałych. Stowarzyszenia posiada rachunek bankowy w Banku [...], na którym zgromadzona jest kwota 370 zł. W piśmie z dnia 1 lutego 2017 r. pełnomocnik Stowarzyszenia oświadczył, iż przedkłada historię rachunku bankowego Stowarzyszenia za ostatnie trzy miesiące, statut Stowarzyszenia oraz informację Prezesa Stowarzyszenia odnośnie źródeł dochodów Stowarzyszenia. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje : Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy, w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie orzekającego Stowarzyszenie [...] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w [...] nie wykazało, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od których zależy przyznanie podmiotowi prawa pomocy. Stowarzyszenie jak wynika z akt sprawy jest organizacją wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z treścią art. 33 z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie rejestrowe uzyskuje środki pieniężne na swoja działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Stowarzyszenia może prowadzić działalność gospodarczą. Dochód z prowadzonej działalności służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony na podział między jego członków( art. 34 ustawy). Stowarzyszenie może otrzymywać dotacje według zasad określonych w odrębnych przepisach ( art. 35 ustawy). Jak wynika z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie nie prowadzi działalności zarobkowej. Opiera się na pracy społecznej członków oraz na fakcie, że utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. W takiej sytuacji Stowarzyszenie powinno zadbać, aby składki wpływały regularnie, oraz w takiej wysokości, która zapewni prawidłowe jego funkcjonowanie, umożliwiające podejmowanie działań zgodnych ze statutem. Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, np. zwolnienie od kosztów sądowych rodzi bowiem ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowania ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność w oparciu o własny majątek. Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m in. w Stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06 niepubl.). W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie wyjaśniło jaka jest wysokość wpłacanych przez jego członków składek i z jakich powodów w sytuacjach nadzwyczajnych – np toczących się procesów nie może ona ulec podwyższeniu. Stowarzyszenie podało kwotę jaką dysponuje na koncie, orzekający nie ma jednak informacji co do wysokości środków pieniężnych jakimi Stowarzyszenie dysponuje po zebraniu składek i opłat za szkolenia. W takiej sytuacji orzekający uznał, iż Stowarzyszenie nie wykazało, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych w wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 [pic] 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło