II SA/Kr 1553/14

WyrokWSA w Krakowie2015-02-03

Skład orzekający: Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które zostało utworzone i wpisane do ewidencji, ale nie posiada dokumentu urzędowego potwierdzającego brak sprzeciwu organu nadzorującego w ustawowym terminie, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie umorzyły postępowanie w sprawie dopuszczenia stowarzyszenia zwykłego do udziału w postępowaniu. Stowarzyszenie wykazało w sposób wystarczający, że w dacie złożenia wniosku było uprawnione do działania, ponieważ organ nadzorujący nie tylko dokonał wpisu do ewidencji po upływie 30 dni od zgłoszenia, ale także oświadczył, że nie wnosi uwag. Ponadto, uzupełnianie wniosku w późniejszych terminach oznaczało jego podtrzymanie w okresie, gdy stowarzyszenie bezspornie było uprawnione do działania. W związku z tym, umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było niezasadne.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że stowarzyszenie nie wykazało, iż w dacie złożenia wniosku posiadało zdolność do działania, ponieważ nie przedstawiło dokumentu urzędowego potwierdzającego brak sprzeciwu organu nadzorującego w ustawowym terminie. Stowarzyszenie wniosło skargę, argumentując, że wykazało swoją legitymację do działania, a organy wadliwie zastosowały przepisy prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 sierpnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. postanowieniem z 24.06.2014 r. na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 kpa umorzył postępowanie z wniosku T.K. z 7.04.2014 r. o dopuszczenie do udziału na prawach strony Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w S. w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych w K. przy ul. [...] obr [...] ) z usługami, garażami podziemnymi, układem dróg wewnętrznych i parkingami oraz infrastrukturą techniczną i towarzyszącą (obiekty i urządzenia techniczne)", zlokalizowanego przy ul. [...] na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] itd... obr. [...] w K. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 7.04.2014 r. T.K. zwrócił się z wnioskiem o dopuszczenie do udziału na prawach strony Stowarzyszenia "[...] " z siedzibą w S. w postępowaniu jw. Wniosek został złożony w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie stwierdzono brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w związku z tym postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa, nie znajduje zastosowania art. 44 ust. 1 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. póz. 1235, z późn. zm.), lecz art. 31 kpa. W piśmie z 15.04.2014r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania istnienia stowarzyszenia poprzez przedłożenie odpisu z KRS-u lub wskazanie numeru KRS i ew. prawidłowej nazwy stowarzyszenia (zgodnej z dokonanym wpisem do rejestru) lub w przypadku funkcjonowania stowarzyszenia jako stowarzyszenie zwykłe, dokumentów potwierdzających złożenie informacji do właściwego organu nadzorującego, o której mowa art. 40 ust. 3 ustawy z 7.04.1989r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.) oraz dokumentu urzędowego poświadczającego, że nastąpiła okoliczność, o której mowa w art. 41 ust. 2 ww. ustawy, a także przedłożenia statutu (regulaminu) stowarzyszenia zgodnego z ustawą Prawo o stowarzyszeniach. W związku z dalszymi wątpliwościami, pismem z 9.05.2014 r. organ ponownie wezwał T.K. do przedłożenia dokumentu poświadczającego, że w ciągu 30 dni od dnia uzyskania przez organ nadzorujący informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności. Analizując przedłożone przez T.K. materiały organ stwierdził, że nie potwierdzają okoliczności wymienionej w art. 40 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach. W szczególności dowodem takim nie może być nadesłane pismo Powiatu B. z 9.04.2014r. znak [...] z uwagi na fakt, że nie wskazano w nim dnia uzyskania przez organ nadzorujący informacji o założeniu stowarzyszenia, co pozwoliłby ocenić upływ wskazanego w ustawie trzydziestodniowego terminu przewidzianego dla ewentualnego zakazania jego działalności. Organ uznał, że nie było możliwe ustalenie, czy Stowarzyszenie w dniu złożenia wniosku miało prawo do prowadzenia działalności. Zażalenie na ww. postanowienie wniosło Stowarzyszenie "[...] " zarzucając: - wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, - naruszenie art. 31 §1 i § 2 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że brak jest możliwości ustalenia, czy stowarzyszenie mogło działać w dniu złożenia wniosku, - bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania co do istoty wniosku stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu - ze względu na wadliwe orzeczenie o umorzeniu postępowania (zamiast o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania). Wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia; o stwierdzenie bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o dopuszczenie oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania zażalenia. W uzasadnieniu żalący się argumentował, że organ wadliwie zastosował przepis art. 105 § 1 kpa, gdyż postępowanie o dopuszczenie było i jest przedmiotowe. Ewentualnie winien pozostawić podanie bez rozpoznania. Ponadto stowarzyszenie zostało zarejestrowane i wykazało tę okoliczność - tzn. że organ nadzoru nie wniósł zastrzeżeń, gdyż inaczej nie dokonałby rejestracji. Fakt zarejestrowania daje domniemanie prawidłowej rejestracji. Z przedłożonego wypisu z rejestru wynika, że stowarzyszenie wpisane zostało do rejestru w dniu 7 kwietnia 2014 r. zatem w tym dniu mogło działać. Wypis z rejestru stowarzyszeń daje przy tym, zgodnie z art. 76 § 1 kpa domniemanie prawidłowości funkcjonowania stowarzyszenia. Powołując się na art. 220 § 2 kpa wskazano, że żądanie przedstawienia pisma poświadczającego niewniesienie zastrzeżeń pozbawione było podstaw prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z 5.08.2014 r., znak: [...] , na podstawie art. 105 §1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Organ wskazał na zaistnienie podmiotowych przyczyn umorzenia postępowania. Zasadniczą kwestią wymagającą ustalenia było, czy w dacie złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia było ono zdolne do działania. Wbrew bowiem twierdzeniom zażalenia fakt posiadania przez stowarzyszenie zwykłe zdolności do działania nie wynika z faktu jego rejestracji - wpisu do rejestru, jak w przypadku stowarzyszeń rejestrowych, a od upływu ustawowo określonego terminu określonego w art. 41 ust. 2 ustawy o stowarzyszeniach. Kolegium wskazało, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji dla przedsięwzięcia został złożony w dniu 7.04.2014 r. Pomimo dwukrotnego wezwania na piśmie, stowarzyszenie nie wykazało, że w dniu 7.04.2014 r. upłynął 30-stodniowy termin o jakim mowa w przepisie art. 41 ust 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że okoliczność taka nie wynika z pisma Starostwa B. z 9.04.2014 r., bowiem nie wskazano w nim daty uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia przez organ nadzoru. Ustawa bowiem wiąże początek biegu owego terminu właśnie z dniem uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia przez organ nadzoru, a nie z dniem jego założenia. Skoro zatem pomimo wezwania wnioskodawca nie wykazał, że doszło w dniu 7.04.2014 r. do upływu przedmiotowego terminu, brak jest podstaw do przyjęcia, że T.K. działał w imieniu stowarzyszenia zwykłego. Początku biegu terminu nie mogła stanowić data 3.03.2014 r., gdyż jest to data założenia stowarzyszenia, a z pisma nie wynika aby była to data zgłoszenia tego faktu organowi nadzoru. Dla poparcia przedstawionego stanowiska organ II instancji odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11.01.2013 roku, sygn. akt: II SA/Łd 881/12. Stowarzyszenie "[...]" w S. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucając: - wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, - naruszenie art. 31 § 1 i § 2 poprzez bezzasadne przyjęcie, że brak jest możliwości ustalenia, czy stowarzyszenie mogło działać w dniu złożenia wniosku, - naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i żądanie udowadniania okoliczności stwierdzonej dokumentem urzędowym, - naruszenie art. 220 § 2 kpa - poprzez żądanie przedstawiania zaświadczeń na okoliczność, jaka nie jest wymagana przez prawo. Strona skarżąca domagała się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta K. oraz dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania i skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu strona skarżąca ponownie przedstawiła argumenty przytoczone w zażaleniu. Dodatkowo podniosła, że ze względu na brak przepisu umożliwiającego żądanie zaświadczenia stwierdzające brak wniesienia zastrzeżeń przez organ nadzoru, w oparciu o przepis art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa organ mógł podjąć samodzielnie czynności zmierzające do ustalenia interesujących go okoliczności dotyczących zgłoszenia stowarzyszenia - tj. samodzielnie zwrócić się do Starosty B. o udzielenie interesujących go informacji. Ponadto chociaż wniosek o dopuszczenie został złożony w dniu 7.04.2014r. - jednakże pismami z 25.04.2014 r. oraz z 19.05.2014 r. stowarzyszenie wniosek uzupełniało. Uzupełnianie wcześniej złożonego wniosku oznaczało, że stowarzyszenie wniosek ten podtrzymuje, także w dacie złożenia uzupełnienia. Skoro zatem ostatnie uzupełnienie nastąpiło w dniu 19.05.2014r., to oznacza to, że w tym dniu stowarzyszenie podtrzymywało wolę dopuszczenia do postępowania. Pismo z 19.05.2014r. było zaś sporządzone i złożone w okresie znacznie dłuższym niż 30 dni tak od zgłoszenia stowarzyszenia do rejestracji jak i nawet od wystawienia wypisu z rejestru. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze . zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z uwagi na fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiadomione w dniu 7.11.2014 r. o złożeniu wniosku o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym w terminie 14 dni nie zażądało przeprowadzenia rozprawy sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji o umorzeniu postępowania z wniosku stowarzyszenia zwykłego z 7.04.2014 r. o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia z uwagi na stwierdzenie, że stowarzyszenie nie wykazało, aby w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu posiadało zdolność procesową. Skarga jest zasadna. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Na wstępie rozważań podnieść należy, że organy orzekające w sprawie oceniając złożony przez stowarzyszenie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwołały się do treści art. 31 kpa, słusznie wskazując, że art. 44 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013, poz. 1235) nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 79 ust. 1 ww. ustawy społeczeństwo ma zagwarantowany udział w takich postępowaniach w części dotyczącej określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oznacza to, że w sprawach w których ocena oddziaływania na środowisko przeprowadzana jest fakultatywnie, dopiero po wydaniu na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy prawomocnego postanowienia nakładającego taki obowiązek, organizacja ekologiczna może powołując się na treść art. 44 i nast. zgłosić swój udział w postępowaniu. W związku z powyższym, ze względu na zgłoszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na wstępnym etapie postępowania, na którym ustalana jest dopiero konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wniosek podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 31 kpa. Zgodnie z art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Nie ulega wątpliwości, że stowarzyszenie "[...]" które jest stowarzyszeniem zwykłym jest organizacją społeczną. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza bowiem wymogu posiadania przez organizację osobowości prawnej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy skarżące stowarzyszenie składając w dniu 7.04.2014 r. wniosek o dopuszczenia do udziału w postępowaniu posiadało legitymację do skutecznego podejmowania czynności w postępowaniu administracyjnym. Stowarzyszeniom zwykłym został poświecony rozdział 6 ustawy z 7.04.1989r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.). Utworzenie stowarzyszenia zwykłego (jego powstanie), stosownie do art. 40 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, następuje w wyniku uchwalenia przez co najmniej trzy osoby, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe regulaminu jego działalności. Nie oznacza to jednak, że od tego momentu stowarzyszenie może skutecznie podjąć swoją działalność. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego jego założyciele informują na piśmie właściwy, ze względu na przyszłą siedzibę stowarzyszenia, organ nadzorujący, podając dane, o których mowa w ust. 2. W myśl art. 41 ust. 1 wskazanej ustawy, Sąd rejestrowy, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może zakazać założenia stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w art. 16, przy czym art. 14 ust. 2 znajduje tu odpowiednie zastosowanie. Przepis art. 41 ust. 2 stanowi z kolei, że jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności, może ono rozpocząć działalność. Uwzględniając wskazane powyżej przepisy Prawa o stowarzyszeniach, stanowiące podstawę prawną działania stowarzyszenia zwykłego, należy podzielić co do zasady stanowisko zaprezentowane przez organy orzekające w sprawie, że stowarzyszenie zwykłe może podejmować skutecznie działania dopiero po upływie 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o jego założeniu, jeżeli w tym terminie sąd nie zakazał jego działalności. Brak reakcji organu nadzorującego, w terminie 30 dni, na zawiadomienie o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego oznacza możliwość rozpoczęcia jego legalnego działania, a data ta winna być też uważana za formalny początek działania. Na wezwanie organu I instancji stowarzyszenie przedłożyło następujące dokumenty: - pismo z 9.04.2014 r. podpisane przez Dyrektora Wydziału Organizacyjnego i Spraw Obywatelskich w Starostwie Powiatowym w B. w którym poinformowano stowarzyszenie – w odpowiedzi na zawiadomienie o utworzeniu w dniu 3.03.2014 r. stowarzyszenia - że organ nadzorujący nie wniósł uwag do przedłożonego kompletu dokumentów, w związku z czym zostało one wpisane do ewidencji stowarzyszeń; - regulamin stowarzyszenia; - wypis z ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonego przez Starostę B. z którego wynika, że wpis został dokonany w dniu 7.04.2014 r., a regulamin został uchwalony w dniu 3.03.2014 r. W ocenie Sądu stowarzyszenie na wezwanie organu I instancji z 15.04.2014 r. usunęło braki wniosku i wykazało w stopniu wystarczającym, że w dacie 7.04.2014 r. było uprawnione do działania. Skoro bowiem samo stowarzyszenie zostało założone w dniu 3.03.2014 r., w dniu 7.04.2014 r. zostało wpisane do rejestru, a w dniu 9.04.2014 r. organ nadzorujący poinformował, że nie ma żadnych uwag do przedłożonego kompletu dokumentów to zasadnie można domniemywać, że organ nadzorujący nie wystąpił w terminie 30 dni z wnioskiem do sądu o zakazanie działalności. Należy zwrócić uwagę, że sąd zakazując na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o stowarzyszeniach działalności stowarzyszenia nie działa z urzędu lecz na wniosek prokuratora bądź organu nadzorującego. Skoro zatem organ nadzorujący nie miał żadnych zastrzeżeń co do deklarowanej działalności stowarzyszenia to nie można twierdzić, że dokonanie w dniu 7.04.2014 r. wpisu do ewidencji stowarzyszeń i złożenia oświadczenia w piśmie z 9.04.2014 r. nie stanowi wystarczających okoliczności dla stwierdzenia, że warunek określony w art. 41 ust. 2 został spełniony. Słusznie w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że prowadzona przez starostów ewidencja stowarzyszeń zwykłych ma jedynie charakter porządkowy i informacyjny. Przepisy ustawy Prawa o stowarzyszeniach nie nakładają na organy nadzorujące (starostów) obowiązku wpisywania stowarzyszenia zwykłego do rejestru bądź do ewidencji. Jedynie w celach porządkowych i informacyjnych starostowie prowadzą własne ewidencje (wykazy, rejestry, spisy) stowarzyszeń zwykłych. Oznacza to, że umieszczenie w niej stowarzyszenia zwykłego nie wywołuje skutków prawnych, gdyż powstaje ono i istnieje niezależnie od tego, czy jest wpisane do ewidencji, czy też nie. W przedmiotowej sprawie organy straciły jednak z pola widzenia fakt, że po pierwsze wpis do ewidencji stowarzyszeń został dokonany po upływie 30 dni od daty uchwalenia regulaminu, a zatem zakładając, że stowarzyszenie niezwłocznie wystąpiło z pismem informującym o utworzeniu stowarzyszenia, wpis został dokonany po upływie 30-dniowego terminu. Ponadto, co istotniejsze organ nadzoru nie tylko dokonał rejestracji ale w dniu 9.04.2014 r. wyraźnie oświadczył, że nie wnosi uwag. Można zatem stwierdzić z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że organ nadzorujący nie skorzystał ze swojego uprawnienia wystąpienia do sądu z wnioskiem o zakazanie prowadzonej działalności. Jeżeli natomiast organ miał dalsze wątpliwości co do daty od której należy liczyć określony w art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach 30-dniowy termin, to winien wprost wezwać o potwierdzenie złożenia bądź nadania w palcówce pocztowej pisma informującego organ nadzorujący o utworzeniu stowarzyszenia, co pozwoliłby na jednoznaczne ustalenie czy pismo z 9.04.2014 r. zostało wydane po upływie tego terminu. Tymczasem wezwania do usunięcia braków w dniu 15.04.2014 r. i 9.05.2014 r. zostały sporządzone w sposób niejasny, co utrudniało zadośćuczynienie wezwaniu. Nie wiadomo bowiem jakiego dokumentu urzędowego poświadczającego, że nastąpiła okoliczność o której mowa w art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach oczekiwał organ, skoro żaden z przepisów nie nakłada na stowarzyszenia zwykłe obowiązku legitymowania się takim dokumentem. Przypomnieć wypada, że stowarzyszenia zwykłe to uproszczona forma stowarzyszenia, a ideą stowarzyszeń jest umożliwienie realizowania zagwarantowanej konstytucyjnie wolności zrzeszania się. Żądanie bliżej niesprecyzowanych dokumentów i zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do dokonania ustaleń we własnym zakresie świadczy o naruszeniu w przedmiotowym postępowaniu zasady zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 kpa. Sąd przychyla się również do argumentacji przedstawionej w skardze, że uzupełniając wniosek w dniu 25.04.2014 r. i w dniu 19.05.2014 r. stowarzyszenie podtrzymywało wolę przystąpienia do postępowania i nie ulega wątpliwości, że pisma te były sporządzone po upływie 30 dni od daty zgłoszenia utworzenia stowarzyszenia, a więc w dacie gdy stowarzyszenie bezspornie było uprawnione do działania. W tej sytuacji niezrozumiałe jest wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z powołaniem się na brak wykazania legitymacji po stronie wnioskującej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, tj. podjęcia działalności po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia. Zgodnie z art.105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., będącym podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Brak zdolności administracyjnoprawnej strony postępowania lub jej utrata w trakcie postępowania administracyjnego z pewnością powoduje bezprzedmiotowość postępowania o charakterze podmiotowym, jednakże wątpliwości budzi zastosowanie art. 105 § 1 kpa w niniejszej sprawie, skoro organ nie tyle stwierdził brak legitymacji po stronie stowarzyszenia, a zarzucił niewystarczające wykazanie powyższej okoliczności. Tym bardziej, że w piśmie z 15.04.2014 r. wzywając do uzupełnienia braków wniosku na podstawie art. 64 § 2 kpa, prawidłowo pouczył o pozostawieniu pisma bez rozpoznania w razie niezadośćuczynieniu wezwaniu. W oparciu o powyższe należało uznać, że postanowienie organu l instancji, narusza przepis art. 7, 8, art. 77, art. 105 §1, art. 64 § 2 kpa, a także art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien rozpoznać wniosek stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a, należało zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu l instancji uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło