II SA/Kr 1556/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją nr [...] z dnia 7 maja 2002r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071/, art. 7 ust. 1,ust.5, ust.7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych / Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 7347, po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Referatu Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta T. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2002r. nr [...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 marca 2002r. do 31 sierpnia 2002r. w wysokości [...] zł. miesięcznie. Wydanie powyższej decyzji poprzedziły następujące ustalenia: A. S. złożył w dniu 18 lutego 2002r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, albowiem do 31 stycznia 2002r. posiadał dodatek mieszkaniowy na podstawie poprzedniej decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] marca 2002r. organ I instancji przyznał A. S. dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 2002r. do 31 sierpnia 2002r. Od decyzji tej odwołanie złożył A. S., skarżący nie kwestionował wysokości przyznanego dodatku, lecz zakwestionował przyznanie dodatku od 1 marca 2002., a nie od 1 lutego 2002r. Skarżący podnosi, że nie wiedział o zmianie stanu prawnego wynikającego z wejścia w życie w dniu 1 stycznia 2002r. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, stąd też złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w lutym w przekonaniu, że dodatek będzie przyznany od lutego. Skarżący podnosi, że organ I instancji nie poinformował go o zmianie stanu prawnego, a to spowodowało, że za jeden miesiąc nie otrzymał dodatku mieszkaniowego. Stad też zdaniem skarżącego organ I instancji naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 9, który to przepis zobowiązuje organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Jak wskazuje skarżący, cytując za Z. Janowiczem autorem komentarza do kpa, "korelatem powyższego obowiązku jest procesowe uprawnienie strony do żądania od organu udzielenia wyjaśnienia". Nadto skarżący odwołał się do orzecznictwa NSA, przytaczając pogląd, że uchybienia organu administracji państwowej nie mogą powodować ujemnych skutków dla obywateli, którzy działali w dobrej wierze i w zaufaniu do otrzymanej decyzji administracyjnej. Nieprzestrzeganie prawa przez Prezydenta Miasta T. stanowi zdaniem skarżącego naruszenie przepisów Ustawy Zasadniczej, kodeksu postępowania administracyjnego. Nie pouczenie strony o zmianie przepisów prawa, w tym wypadku o terminie składania wniosków o dodatek mieszkaniowy, stanowi niedopełnienie obowiązków przez organ administracji. Fakt ten i zajęte przez organ i instancji stanowisko świadczy, zdaniem skarżącego o dyskryminacji jego osoby z uwagi, że przyznaje się do mniejszości niemieckiej, a nie np. do żydowskiej czy rosyjskiej preferowanych przez społeczność Polski południowej zwanej z dawna Galicją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzje organu i instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, że dnia 1 stycznia 2002r. weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z regulacja art. 7 ust. 5 wspomnianej ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skoro wniosek został złożony 18 lutego 2002r. to zgodnie z powołanym przepisem dodatek winien być przyznany od dnia 1 marca 2002r., co w przedmiotowej sprawie zostało uczynione przez organ I instancji. Zarzut strony odnośnie informacji zamieszczonej w poprzedniej decyzji /z dnia [...] sierpnia 2001r./ o terminie składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w celu utrzymania ciągłości świadczenia, która nie została przez organ I instancji uaktualniona po zmianie przepisów, nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji organu i instancji. Kolegium Odwoławcze stwierdziło nadto, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że informacja o terminie składania wniosku o dodatek mieszkaniowy zamieszczana była przez zarządcę lokalu w piśmie dotyczącym opłat za użytkowanie lokali mieszkalnych, a ponadto każda osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest wyczerpująco informowana o zasadach przyznawania dodatku w siedzibie Urzędu Miasta T. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. złożył A. S. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji w części dotyczącej przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 marca 2002r. zamiast od 1 lutego 2002r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie Praw Człowieka z 10 grudnia 1948r. art. 4 ust. 1 Deklaracji praw osób należących do mniejszości narodowych lub etnicznych, religijnych, językowych, Traktatu między Polską a RFN o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z dnia 17 czerwca 1991r., a także art. 91 ust. 1 Ustawy zasadniczej RP w postaci nie realizowania i nie przestrzegania stanowionego i ustanowionego prawa przez organ władzy publicznej i jego urzędników, a także nie przestrzegania zasady równego traktowania wszystkich wobec prawa oraz nie przestrzeganie zasady "pacta sunt serwanda". Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 7 kpa dotyczący przestrzegania prawa i stania na straży praworządności oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie zarówno interes społeczny jak i interes strony. A także art. 8 kpa tj. prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Naruszony również został art. 9 kpa dotyczący obowiązku m.in. należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje wywody i argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji. Nadto zakwestionował twierdzenia Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż zarządca budynku w piśmie dotyczącym opłat za użytkowanie lokalu poinformował go o zmianie terminu składania wniosku o dodatek mieszkaniowy podając, że twierdzenie to nie jest poparte żadnym wiarygodnym dokumentem. A także twierdzenia Kolegium, iż nie uaktualnienie informacji przez organ I instancji o terminie składania wniosku o dodatek mieszkaniowy z uwagi na zmianę stanu prawnego, nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. W przedmiotowej sprawie granice te wyznacza postępowanie administracyjne o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna. Bezspornym jest w sprawie, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony w dniu 18 lutego 2002r. i zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym tj. art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że dodatek przyznaje się licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku, dodatek został przyznany od dnia 1 marca 2002r. Natomiast zagadnieniem wymagającym rozważenia jest okoliczność, czy fakt nie zawiadomienia skarżącego przez organ I instancji o zmianie stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2002r. wynikającego z wejścia w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, która wprowadziła m.in. zasadę, że dodatek przyznaje się od następnego miesiąca po dniu złożenia wniosku stanowi naruszenie prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi. Przede wszystkim należy podkreślić, że zarówno obowiązująca poprzednio ustawa z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. z 1998r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm./ jak i aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie zawierają przepisów, które nakładały by na organy administracyjne szczególne obowiązki w zakresie informowania stron o zasadach i przesłankach nabycia dodatku mieszkaniowego, jak również brak jest takiego obowiązku w przepisach przejściowych w związku ze zmianą stanu prawnego. Stąd też zagadnienie dotyczące obowiązku informowania stron przez organ administracyjny o zmianie stanu prawnego, która to zmiana rzutuje na ich prawa i obowiązki może być rozważna wyłącznie z punktu widzenia przepisów procesowych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, albowiem przepisy prawa materialnego o dodatkach mieszkaniowych takiego obowiązku nie zawierają. Wynikająca z art. 9 kpa zasada nakładająca na organy administracyjne obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, wyraźnie wskazuje na zakres przedmiotowy tej informacji. Mianowicie zakres przedmiotowy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. To w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest informować i wyjaśniać stronom okoliczności faktyczne i prawne dotyczące ich praw i obowiązków. Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych ciążący na organie w toku toczącego się postępowania administracyjnego, nie może być utożsamiany z faktem, iż organy z urzędu mają obowiązek zawiadamiać stron o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych, co w przeciwnym wypadku stanowiłoby naruszenie art. 9 kpa. /uzasadnienie wyroku NSA z 20 stycznia 2000r. sygn. akt ISA/Kr 1512/97 LEX nr 39789/. W wyroku z dnia 28 sierpnia 1996r. NSA sformułował pogląd, że reguły zawarte w art. 8 i 9 kpa odnoszą się do samego postępowania administracyjnego, a nie do wszelkich kontaktów pomiędzy obywatelem a organem administracyjnym / sygn. akt S.A./Ka 1500/95, LEX nr 27287/. Jeżeli zatem postępowanie administracyjne w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego zostało zakończone wydaniem decyzji przez organ I instancji, która to decyzja stała się ostateczna. A następnie nastąpiła zmiana stanu prawnego, która spowodowała, że nowe postępowania administracyjne w sprawie przyznania dodatków mieszkaniowych będą się toczyć według aktualnego, nowego stanu prawnego, to brak jest podstaw prawnych w oparciu o które organ administracyjny byłby zobowiązany do zawiadomienia ewentualnych, potencjalnych stron przyszłego postępowania administracyjnego o zmianie powszechnie obowiązującego stanu prawnego. W przedmiotowej sprawie gdyby organ administracyjny uwzględnił żądanie skarżącego i przyznał mu dodatek mieszkaniowy od dnia 1 lutego 2002r. w sytuacji gdy wniosek o przyznanie dodatku został złożony w dniu 18 lutego 2002r., decyzja taka byłaby sprzeczna z obowiązującym stanem prawnym tj. art. 7 ust.5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, który wprowadza zasadę, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Odnośnie podnoszonego przez skarżącego zarzutu, że nieprawidłowe działanie organu administracyjnego nie może szkodzić stronie, to należy zauważyć, że reguła ta ma zastosowanie w przypadku błędnego pouczenia w decyzji co do prawa odwołania lub wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 112 kpa " Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia". W przedmiotowej sprawie powyższe pouczenia są prawidłowe. Skarżący zakwestionował twierdzenia Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż zarządca budynku w piśmie dotyczącym wysokości opłat za zajmowane mieszkanie poinformował go o zmianie stanu prawnego dotyczącego zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego. Zarzut ten jest o tyle słuszny, że na podstawie zawartości akt administracyjnych nie można stwierdzić tego faktu. Równocześnie należy zaznaczyć, że fakt zawiadomienia przez zarządcę budynku o zmianie stanu prawnego dotyczącego przyznawania dodatku mieszkaniowego, bądź brak takiego zawiadomienia nie może stanowić podstawy prawnej uwzględnienia odwołania, czy skargi, albowiem są to działania pozostające poza ustawową regulacją problematyki przyznawania dodatków mieszkaniowych, tym samym bez prawnego znaczenia. Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące dyskryminacji jego osoby przez organy administracyjne z uwagi na deklarowaną przez niego przynależność do mniejszości niemieckiej, co stanowi m.in. naruszenie Deklaracji Praw Człowieka, Ustawy Zasadniczej RP, nie pozostają w merytorycznym związku z rozpoznawaną sprawą. Podobnie jak zarzut naruszenia zasady pacta sunt serwanda, która ma zastosowanie w stosunkach cywilnoprawnych, podczas gdy problematyka dodatków mieszkaniowych należy do problematyki prawa publicznego. Stąd też zdaniem Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z stanem prawnym obowiązującym w dacie ich wydania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.