II SA/Kr 1556/11

WyrokWSA w Krakowie2011-12-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, WSA Mirosław Bator, WSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty podniesione przez zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące niezgodności inwestycji z planami budowlanymi i naruszenia prawa własności, mogą stanowić podstawę do nieuwzględnienia tych zarzutów przez organ egzekucyjny, jeśli nie mieszczą się w katalogu przyczyn określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym wyłącznie w kontekście przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Argumenty dotyczące niezgodności inwestycji z planami budowlanymi lub naruszenia prawa własności, które nie mieszczą się w tym katalogu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutów, gdyż organ egzekucyjny nie jest instancją właściwą do merytorycznego rozpatrywania kwestii związanych z prawidłowością decyzji merytorycznych lub pozwoleń budowlanych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty o nieuwzględnieniu zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te dotyczyły obowiązku udostępnienia działki w celu ocieplenia budynku sąsiedniego, który zdaniem skarżących był niezgodny z planami budowlanymi i naruszał ich prawo własności. Organy egzekucyjne obu instancji uznały, że podniesione przez skarżących argumenty nie mieszczą się w katalogu przyczyn określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Wojewody [....] z dnia 5 września 2011 r. nr [....] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. (znak: [...] Starosta O. nie uwzględnił zgłoszonych przez zobowiązanych S.W. i J.W. zarzutów z dnia 11 października 2010 r., wniesionych do tytułu wykonawczego z dnia 30 września 2010 r., (znak: [...] W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia organ powołał art. 80 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r, Nr 234, póz. 1623), art. 123 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne stało się konieczne, gdyż S.W. i J.W. nie wywiązali się z obowiązku, określonego w decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2009r. (znak: [...]), utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] września 2008 r. (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenie konieczności wejścia na działkę zobowiązanych w celu ocieplenia ściany przez właściciela sąsiedniego budynku. W dniu 20 września 2010 przeprowadzone zostały oględziny w terenie, w trakcie których stwierdzono, iż nałożony na S.W. i J.W. obowiązek, nie został wykonany. W związku z tym faktem Starosta O. wystawił dnia 30 września 2010 r. tytuł wykonawczy, który został odebrany przez zobowiązanych dnia 6 października 2010 r. Starosta nadto wskazał, że tytuł wykonawczy zawiera wymagane pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów do tytułu oraz w sposób enumeratywny wymienia przyczyny, które mogą być, zgodnie z brzmieniem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutów. Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że dnia 11 października 2010 r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynęło pismo S.W. i J.W. zatytułowane zażalenie". Starosta zakwalifikował to pismo jako zarzuty do wydanego tytułu wykonawczego. Przesłanką do takiej kwalifikacji przedmiotowego pisma był, zdaniem Starosty fakt złożenia tego pisma w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego przez zobowiązanych oraz treść tego pisma, w którym występuje nawiązanie do otrzymanego przez zobowiązanych tytułu wykonawczego. Starosta wskazał następnie, że zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest rodzajem zaskarżenia ponieważ pełni rolę odwołania w postępowaniu orzekającym. W postępowaniu orzekającym jednak odwołanie można składać z dowolnego powodu, natomiast zarzut w postępowaniu egzekucyjnym składa się tylko wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna i tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ I instancji podkreślił, że z treści pisma S.W. i J.W. wynika, iż zarzucają oni Staroście , iż w decyzji stwierdzającej konieczność wejścia na teren działki sąsiedniej (decyzja z dnia [...] września 2008 r.) nie określił dokładnie terminu w którym obowiązek miał być przez zobowiązanych wypełniony. Jednocześnie zobowiązani wnieśli o wyznaczenie takiego terminu. Ponadto podkreślili, iż niezbędne jest wykazanie przez B.W. prawa własności gruntu w miejscu, gdzie ma zostać zrealizowane przedmiotowe ocieplenie. Zobowiązani wskazali również szereg uwag i nieprawidłowości jakie miały mieć miejsce w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie. Starosta podniósł, że jako organ egzekucyjny nie jest upoważniony do rozpatrzenia zarzutów wniesionych z innych przyczyn, niż wymienione taksatywnie w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Argumenty zawarte w piśmie z dnia 11 października 2010 r. nie mogą stanowić podstawy zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym ponieważ odnoszą się do kwestii związanych z prawidłowością decyzji o konieczności wejścia na teren działki sąsiedniej, która to decyzja była już weryfikowana w postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę . Starosta O. podkreślił, że jako organ egzekucyjny nie rozpatruje sprawy od strony merytorycznej, bowiem wówczas stałby się trzecią instancją, a bada tylko czy istotne zasady postępowania egzekucyjnego nie zostały naruszone lub czy w ogóle egzekucja jest w tym przypadku dopuszczalna. Temu celowi służy zarzut do tytułu wykonawczego, którego podstawy zostały wyszczególnione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. SW. i J.W. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzucili, że tytuł wykonawczy nie jest uzasadniony, bowiem nie jest oparty na dokumentacji planów pozwolenia na budowę fermy szynszyli oraz klatki schodowej. Podnieśli, że budynek miał pierwotnie posiadać wnękę na docieplenie, ale został zlicowany z budynkiem, stojącym w granicy. Ich zdaniem doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu. Zwrócili też uwagę, że skoro docieplana ściana jest posadowiona w granicy z ich działką, samo ocieplenie będzie się znajdowało już na terenie ich nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. (znak [...], Wojewoda utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, powołując w podstawie prawnej art. 138 § l w związku z art. 144 k.p.a., art. 80 ust. l, art. 81 ust. l i art. 82 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r, Nr 243, póz. 1623 ze zm.) i art. 34 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, działanie Starosty było prawidłowe .Zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest środkiem ochrony prawnej przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służącym tylko i wyłącznie zobowiązanemu, a więc podmiotowi przeciwko któremu prowadzona jest egzekucja. Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie; wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy; błąd co do osoby zobowiązanego; niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny albo niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Podstawy wnoszenia zarzutów zostały w ww. przepisie wyliczone enumeratywnie, na co wskazuje użycie w tej regulacji zwrotu: "podstawą zarzutu (...) może być tylko". Organ odwoławczy podkreślił, że na przesłanki wnoszenia zarzutów składają się czynności wykonywane przez wierzyciela lub organ egzekucyjny, brak działania po ich stronie, bądź też działanie zobowiązanego. W treści pisma S. i J.W. z dnia 10 października 2010 r., nie przywołano żadnej z ww. okoliczności, a zatem słusznie - zdaniem Wojewody - Starosta wyjaśnił w uzasadnieniu swojego postanowienia, iż przywołane przez skarżących argumenty, nie mogą być przedmiotem postępowania, prowadzonego w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewoda wyjaśnił, że wydając postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny może uznać zarzuty za uzasadnione i umorzyć postępowanie (art. 59 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), zawiesić postępowanie (art. 56 § l ustawy), zastosować mniej uciążliwy środek egzekucyjny, jeśli poprzednio stosowany naruszył art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub też odrzucić zarzuty jako bezzasadne. W przedmiotowej sprawie Starosta O. w sytuacji, gdy stwierdził, że przywołane przez strony zarzuty nie należą do okoliczności wymienionych w art. 33 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawidłowo wydał postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanych. J.W. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podał, że sprawa dotyczy docieplenia budynku inwentarskiego fermy szynszyli oraz docieplenia klatki schodowej przez B.W. . Zarzucił, że dotąd wykonane prace są niezgodne z planem, natomiast dalszy ciąg docieplenia klatki schodowej biegnie w linii prostej do budynku mieszkalnego, stojącego w granicy. Nie pozostawiono, zdaniem skarżącego wnęki na docieplenie, co narusza własność skarżącego. J.W. podniósł także, że organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego nie pozwalają wyjaśnić faktów, dotyczących niezgodności inwestycji z planami. W jego ocenie wystawienie tytułu wykonawczego jest nieuzasadnione, zaś organ egzekucyjny nie odnosi się do skarg, opisując kwestie nie związane z planami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przedmiotem mniejszego postępowania sądowego jest kontrola postanowień zapadłych w przedmiocie nieuwzględnienia przez organy egzekucyjne zgłoszonych przez zobowiązanych S.W. oraz J.W. zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie to jest następstwem niewykonania przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z decyzji Starosty O. z dnia [...] września 2008 r. (znak: [...] stwierdzającą konieczność wejścia na teren działki należącej do skarżącego i S.W. w celu ocieplenia zachodniej części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości B. nr [...] . Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 ze zm.; daje ustawa powoływana jako uped) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § l; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Należy podkreślić, iż wyłącznie wymienione w powyżej wskazanym przepisie przesłanki mogą stanowić skuteczną podstawę zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu. Tymczasem podniesione przez skarżącego argumenty (zarówno w skardze jak i w postępowaniu egzekucyjnym) nie odnosiły się do żadnego ze wskazanych w art. 33 upea zarzutów. Skarżący podnosił jedynie okoliczności dotyczące niezgodności realizacji inwestycji sąsiada B.W. z "planem". Podnosił, iż budynek sąsiada znajduje się w granicy jego działki i (podczas jego budowy) nie pozostawiono wnęki na docieplenie tego budynku. Obecnie zaś realizowane docieplenie narusza jego prawo własności. Treść zgłoszonych twierdzeń świadczy o tym, iż nie stanowią one żadnej z okoliczności mogących być podstawą skutecznego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazywane bowiem przez zobowiązanych zastrzeżenia i okoliczności mogły być przedmiotem innych niż egzekucyjne, postępowań. W szczególności mogło być to postępowanie zakończone decyzją będącą podstawą nałożenia na skarżących obowiązku udostępnienia własnej działki na potrzeby realizacji na działce nr [...] w B. inwestycji polegającej na ociepleniu budynku (decyzja Starosty O. z dnia [...] września 2008 r.). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja ta była kontrolowana w administracyjnym toku instancji i jest ostateczna. Skarżący nie skorzystał natomiast z uprawnienia do zainicjowania sądowej kontroli tego rozstrzygnięcia (oświadczenie k. 42 a.s.). Na obecnym więc etapie tej sprawy nie jest możliwe ponowne badanie i orzekanie w powyższej kwestii (dotyczącej prawidłowości decyzji o wejściu w teren), zarówno przez organy administracji jak również przez sąd. Mogło to być również postępowanie w którym zezwolono B.W. na wykonanie robót remontowych jej budynku. Wydana w tym postępowaniu decyzja zawierająca takie zezwolenie, nie może być oceniana w niniejszej sprawie, dotyczącej postępowania egzekucyjnego. Rację mają więc organy prowadzące w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne, iż nie są uprawnione do ponownego merytorycznego rozpoznania tej sprawy, a ich kognicja ogranicza się do oceny zgłoszonych zarzutów, wyłącznie w kontekście art. 33 upea. Tego zaś rodzaju zarzuty w niniejszej sprawie nie zostały podniesione. Mając powyższe na uwadze sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i dlatego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło