II SA/Kr 1561/16
WyrokWSA w Krakowie2017-06-30
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Jacek Bursa, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, może być uznany za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie posiadał legitymacji procesowej do wniesienia odwołania, ponieważ nie wykazał interesu prawnego w postępowaniu. Interes prawny w postępowaniu środowiskowym jest związany z oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko i przysługuje podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego oddziaływania. Skoro skarżący nie posiadał takiego tytułu, a nowe dowody nie wykazały zmiany zasięgu oddziaływania inwestycji, jego odwołanie zostało prawidłowo umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania środowiskowego, ponieważ nie wykazał interesu prawnego. Skarżący twierdził, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego zakładu naprawy pojazdów, mimo braku bezpośredniego sąsiedztwa z działką inwestora. Wójt Gminy pierwotnie wydał decyzję o częściowym umorzeniu postępowania w zakresie prowadzenia zakładu naprawy pojazdów, a w pozostałym zakresie określił środowiskowe uwarunkowania. SKO wezwało skarżącego do wykazania interesu prawnego, a po analizie dokumentów uznało, że skarżący nie posiada takiego interesu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
76Sygn. akt II SA/Kr 1561/16 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sek. sąd. Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej w N. – P. D. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 września 2016 r., nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 września znak [...] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2016 r. odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 25 kwietnia 2016 r. (znak: [...]) w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcie: "Zakład Naprawy Pojazdów Samochodowych "[...]" Kompleksowa naprawa samochodów", na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 28, art. 105 § 1, art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.);
- art. 1 ust. 1, art. 17, art. 18 ust. 1, art. 19 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.);
- art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.);
umorzyło postępowanie odwoławcze.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2016 r. (znak: [...]) wydaną w następstwie rozpatrzenia wniosku S. G. z dnia 28 lipca 2010 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Zakład Naprawy Pojazdów Samochodowych "[...]" Kompleksowa naprawa samochodów", Wójt Gminy [...] orzekł o częściowym umorzeniu postępowania w zakresie odnoszącym się do prowadzenia przez inwestora działalności polegającej na funkcjonowaniu zakładu naprawy pojazdów samochodowych, natomiast w pozostałym zakresie określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. przedsięwzięcia.
W dniu 12 maja 2016 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji podpisane przez skarżącego - A. M. wraz z dziewięcioma dalszymi osobami fizycznymi.
Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze - mając na względzie wskazania co do dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 682/15, w tym dotyczące obszaru oddziaływania przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania oraz kręgu stron tego postępowania - wezwało skarżącego do wykazania interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu poprzez wskazanie, czy przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem postępowania, jak też o przedłożenie oryginałów lub uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów potwierdzających istnienie takiego tytułu prawnego. Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 lipca 2016 r.
W piśmie z dnia 25 lipca 2016 r. (podpisanym przez A. M. wspólnie z trzema dalszymi odwołującymi, do których skierowano podobne wezwania) skarżący - załączając wypis z rejestru gruntów wydany przez Starostę [...] z dnia 26 lipca 2016 r. dotyczący działki nr [...] położonej w K. - wskazał, że zamieszkuje pod adresem K. [...], a jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało treść art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) dalej w skrócie k.p.a.
Organ wskazał, że kwestionowana odwołaniem decyzja Wójta Gminy [...] została wydana w oparciu o przepisy działu V ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.) /zwanej dalej "ustawą środowiskową"/, zatytułowanego "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000 ".
W związku z tym, że przepisy ustawy środowiskowej nie zawierają definicji strony w postępowaniu środowiskowym, to krąg stron takiego postępowania winien być ustalany zgodnie z treścią art. 28 k.p.a.
Organ wskazał, że w stanie faktycznym sprawy kwestia kręgu stron postępowania była już przedmiotem rozważań organu odwoławczego przedstawionych w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej z dnia 3 kwietnia 2015 r. (znak: [...]), którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło uprzednią decyzją wydaną w sprawie przez Wójta Gminy [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W decyzji przedmiotowej wskazano, że cyt.: "brak jest podstaw do kwestionowania wskazanego w Raporcie zasięgu oddziaływania inwestycji, który ma ograniczyć się do terenu dawnej działki ewid. nr [...] (która uległa podziałowi na działki ewid nr [...] i [...]). Z kolei jak wiadomo zasięg ten co do zasady determinuje krąg stron prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe powoduje, iż za strony niniejszego postępowania zasadniczo winien zostać uznany inwestor oraz współwłaściciel działki ewid. nr [...], współwłaściciele działki ewid. nr [...], jak również właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem dawnej działki ewid. nr [...] wskazanej w Raporcie inwestora jako obszar oddziaływania inwestycji tj. właściciele (współwłaściciele) działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], których źródłem interesu prawnego w niniejszym postępowaniu są przepisy prawa cywilnego o własności (art. 140 i nast. K. c.).".
Jednocześnie Kolegium w składzie wydającym decyzję z dnia 3 kwietnia 2015 r. (znak: [...]) wskazało, iż nie jest wykluczone, że oznaczony wyżej krąg stron, w toku ponownie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie wymagał będzie ponownej weryfikacji, która winna być dokonana z uwzględnieniem treści Raportu uzupełnionego o informacje wskazane w uzasadnienia ww. decyzji kasacyjnej, a których ocena może doprowadzić do oznaczenia innego niż dotychczas wskazywany przez inwestora zasięg oddziaływania inwestycji. Nadto wskazano, iż organ pierwszej instancji winien również na bieżąco weryfikować krąg osób mających interes prawny w niniejszym postępowania w oparciu o ewentualne zmiany w strukturze własnościowej nieruchomości, co w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania miało już miejsce.
Organ podkreślił, że wspomniana wyżej decyzja kasacyjna z dnia 3 kwietnia 2015 r. (znak: [...]) była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 7 października 2015 r. wydanym do sygn. akt II SA/Kr 682/15, orzekł o jej oddaleniu. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, Sąd podzielił w całości ustalenia organu odwoławczego dotyczące zasięgu oddziaływania inwestycji obejmującego działki nr [...] i [...] (powstałe z podziału działki nr [...]) oraz kręgu stron prowadzonego postępowania środowiskowego.
Kolegium wydając niniejszą decyzję dokonało ponownej weryfikacji całości akt przedmiotowej sprawy, w tym dokumentów zgromadzonych w toku ponownie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie - w następstwie ostatecznej i prawomocnej decyzji organu odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2015 r. (znak: [...]) pod kątem posiadania przez odwołującego A. M. legitymacji procesowej w niniejszej sprawie.
W wyniku ustalenia, iż w świetle Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z lipca 2010 r. autorstwa mgr inż. A. D., pisemnych wyjaśnień do Raportu z dnia 30 grudnia 2010 r., aneksu do Raportu przedłożonego przez inwestora w dniu 15 stycznia 2016 r., opracowania pt.: "Ocena oddziaływania na zdrowie ludzi (..)" ze stycznia 2016 r. autorstwa mgr inż. R. Ł., jak też wypisów z rejestru gruntów, kopii map ewidencyjnych obrazujących teren planowanego przedsięwzięcia oraz obszar, na który będzie ono oddziaływać oraz odpisów z ksiąg wieczystych, skarżący nie został wskazany jako osoba mająca tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji, Kolegium wezwało skarżącego do wykazania interesu prawnego w sprawie poprzez wskazanie, czy przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem postępowania, jak też o przedłożenie oryginałów lub uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów potwierdzających istnienie takiego tytuł prawnego.
W pisemnej odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w K. składającej się z działki nr [...] o powierzchni 0,35 ha.
Organ podniósł, że z dołączonych do akt sprawy kopii map ewidencyjnych, obrazujących obszar realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz obszar, na który będzie ono oddziaływać wynika, że ww. działka nr [...] położona jest poza granicami przewidywanego obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. W szczególności jest ona zlokalizowane na północny-zachód od terenu planowanej inwestycji i przewidywanego obszaru jej oddziaływania, który zgodnie z informacjami wynikającymi z powołanych wcześniej dokumentów w całości zamknie się w granicach dawnej działki nr [...], czyli obecnych działek nr [...] i [...]. Działka skarżacego nie sąsiaduje przy tym bezpośrednio z terenem planowanego przedsięwzięcia, gdyż od terenu inwestycyjnego nieruchomość tą oddziela działka nr [...] stanowiąca własność innych osób.
Organ wskazał, że dokumenty przedłożone przez inwestora w toku ponownie prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie nie stwarzają jakichkolwiek podstaw do modyfikacji wcześniejszych ustaleń co do kręgu stron niniejszego postępowania, których prawidłowość podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym wcześniej wyroku z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 682/15. W szczególności uznać należy, że w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie sposób uznać, by nieruchomość należąca do skarżącego położona była w obszarze objętym jakimikolwiek ewentualnymi oddziaływaniami związanymi z inwestycją stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania.
Kolegium uznało, że skarżący nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego stanowiącego warunek uznania za stronę postępowania administracyjnego w świetle art. 28 k.p.a., a co najwyżej interes faktyczny.
Brak interesu prawnego w niniejszym postępowaniu w przypadku skarżącego powoduje z kolei, że nie może on skutecznie skorzystać z uprawnienia do żądania kontroli instancyjnej decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w niniejszej sprawie, poprzez wniesienie od niej odwołania, gdyż uprawnienie do jego złożenia - zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. - przysługuje tylko stronie postępowania. W konsekwencji odwołanie wniesione przez skarżącego - wobec ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, że nie jest on stroną niniejszego postępowania - nie mogło spowodować wydania na jego skutek orzeczenia merytorycznego. Tylko bowiem podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony w postępowaniu odwoławczym.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący – A. M..
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów posterowania a to:
art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie spełnia faktycznych i prawnych wymogów strony w postępowaniu,
art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i umorzenie postępowania w sprawie złożonego odwołania,
art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
art. 75 ust 1 pkt 4, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
art. 77 ust 1 pkt 1, 2, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
§ 2 Rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 25 czerwca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 817) na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo przynajmniej jedną z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1 a tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, poprzez jego nie zastosowanie.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości.
Skarżący wskazał, że jest właścicielem zabudowanej nieruchomości składającej się z działki siedliskowej oznaczonej nr [...] w K. . Oprócz tej działki na którą jest wystawiony wyciąg z ksiąg wieczystych posiada następną działkę o numerze [...]. W jego ocenie nie może budzić żadnych wątpliwości, że przedsięwzięcie "Zakład Naprawy Pojazdów Samochodowych [...] Kompleksowa Naprawa Samochodów" w miejscowości K. Gmina [...] w sposób oczywisty ma wpływ na zamieszkiwaną przez skarżącego nieruchomość. Należy się zgodzić z tym, iż działki, których jest właścicielem nie graniczą bezpośrednio z działka należącą do Inwestora jednak należy mieć na uwadze w jakiej odległości znajduje się działka skarżącego od działki Inwestora. Jest to odległość zaledwie kilku metrów. A zatem również nieruchomość skarżącego znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki Inwestora. Nie może bowiem być tak jak uważa Kolegium, że tylko działki bezpośrednio dolegające do działki Inwestora są narażone na oddziaływanie na inwestycję.
W ocenie skarżącego posiada on interes prawny w niniejszym postępowaniu. Oczywistym jest chociażby ze względu na opinie biegłych, które zostały wydane na potrzeby prowadzonego postępowania, że prowadzenie działalności lakierniczej ma wpływ na nieruchomość której jest właścicielem. Co więcej należy także mieć na uwadze nie tylko same nieruchomości, ich granice geodezyjne a przede wszystkim żyjących na tych nieruchomościach mieszkańców. Organ nie może w sprawie zasłaniać się argumentem, że działki skarżącego nie graniczą bezpośrednio z działką Inwestora, skoro na swojej posesji czuję on lakiery i rozpuszczalniki jakich używa Inwestor i to w czasie kiedy jeszcze nie wydano decyzji w sprawie zezwalającej na prowadzenie takiej działalności. W ocenie skarżącego sytuacja pogorszy się kiedy taka decyzja zostanie wydana.
Zdaniem skarżącego, każdy ma prawo do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.Zwrócił uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanej powołuje się na przepisy a to art. 45 - 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, które już nie obowiązują. Zarzucił, że takie postępowanie jest niedopuszczalne.
Skarżący wskazał również treść art. 71 i 79 ustawy. W jego ocenie pozbawienie go statusu strony w prowadzonym postępowaniu jest w kontrze z wskazanym przepisem. Skoro społeczeństwo ma prawo udziału w postępowaniu to tym bardziej powinien on mieć takie prawo jako strona, bowiem bezpośrednio inwestycja ma wpływ na jego nieruchomość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Zważywszy że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie było już przedmiotem kontroli sądowej należy zwrócić uwagę na: art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby; art. 171 p.p.s.a., który stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Sąd podziela stanowisko organu, że – wobec braku przepisu szczególnego –legitymację procesową w odnośnym postępowaniu determinuje art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być w tym przypadku łączony z oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przymiot strony postępowania środowiskowego przysługuje podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.
Weryfikacja istnienia interesu prawnego i tym samym legitymacji procesowej musi być dokonywana indywidulanie, na tle okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, aczkolwiek w niniejszym przypadku musi ona uwzględniać ocenę prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 682/15. Ocenę tę wypada zatem na wstępie szczegółowo zrekonstruować.
I tak, Sąd po raz pierwszy nawiązał do przedmiotowej kwestii w ramach przedstawienia stanu sprawy, relacjonując stanowisko organu (s. 16-17 uzasadnienia): "Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż na obecnym etapie prowadzonego postępowania brak jest podstaw do kwestionowania wskazanego w Raporcie zasięgu oddziaływania inwestycji, który ma ograniczyć się do terenu dawnej działki nr [...] (która uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]). Z kolei zasięg ten co do zasady determinuje krąg stron prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe powoduje, iż za strony niniejszego postępowania zasadniczo winien zostać uznany inwestor oraz współwłaściciel działki nr [...], współwłaściciele działki nr [...], jak również właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem dawnej działki nr [...] wskazanej w Raporcie inwestora jako obszar oddziaływania inwestycji tj. właściciele (współwłaściciele) działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], których źródłem interesu prawnego w niniejszym postępowaniu są przepisy prawa cywilnego o własności (art. 140 i nast. K.c). Wskazać przy tym należy, że weryfikacja przez Kolegium Odwoławcze kręgu stron prowadzonego postępowania nastąpiła w oparciu wpisy w ewidencji gruntów, jak również wpisy w księgach wieczystych, stosownie do wytycznych Sądu. Jednocześnie Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie jest wykluczone, iż oznaczony wyżej krąg stron, w toku ponownie prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie wymagał będzie ponownej weryfikacji. Weryfikacja taka winna być przy tym dokonana z uwzględnieniem treści Raportu uzupełnionego o informacje wskazane we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, których ocena przez organ I instancji może doprowadzić do oznaczenia innego niż dotychczas wskazywany przez inwestora zasięg oddziaływania inwestycji. Organ I instancji winien również ocenić przydatność dla oceny takiego oddziaływania opinii sporządzonych przez biegłych, przy czym winno to nastąpić nie wcześniej niż po uprzednim rozpatrzeniu wniosków inwestora o ich wyłączenie. Wreszcie organ winien również na bieżąco weryfikować krąg osób mających interes prawny w niniejszym postępowaniu w oparciu o ewentualne zmiany w strukturze własnościowej nieruchomości (co w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania miało już miejsce)". Dalej, już w ramach prezentowania własnego stanowiska, Sąd wskazał (s. 23-24 uzasadnienia): "Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę dokonało oceny prawidłowości wyznaczonego zasięgu oddziaływania inwestycji wskazując, że będzie się on mieścił w granicach działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]). Na tej podstawie Kolegium Odwoławcze ustaliło krąg stron, co stanowi realizację w tym zakresie wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku z 24 września 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 931/14. Organ II instancji przy tym uzasadniał, na podstawie jakich dowodów ustalił ten krąg stron postępowania. Ustalenia te nie budzą w tak ustalonym stanie faktycznym wątpliwości. Jednocześnie Kolegium Odwoławcze wyraźnie wskazało organowi I instancji, że tak ustalony krąg nie ma charakteru statycznego, ponieważ zarówno sami właściciele nieruchomości uznani za strony mogą się zmieniać (czy to w przypadku zbywania nieruchomości, czy np. śmierci), jak i uzupełnienia wad wytkniętych w sporządzonym na potrzeby tej sprawy raporcie o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co z kolei może spowodować zmianę zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a tym samym może to doprowadzić także i do zmiany kręgu stron". Wreszcie, w końcowej części uzasadnienia wyroku, w której Sąd ustosunkowywał się do zarzutów skargi, zamieszczone zostało stwierdzenie (s. 26 uzasadnienia): "Niezasadny jest zarzut skarżącego co do braku ustalenia przez organ odwoławczy kręgu stron postępowania. Kolegium Odwoławcze taki krąg ustaliło zasadnie przyjmując, że w razie zmian podmiotowych dotyczących właścicieli poszczególnych nieruchomości będących stronami postępowania lub ustalenie w oparciu o poprawiony raport odmiennego obszaru oddziaływania (a jest to potencjalnie możliwie z uwagi na możliwy wybór bardziej korzystnego dla środowiska wariantu przedsięwzięcia) – należy taki krąg stron zweryfikować".
W świetle przytoczonych fragmentów uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2015 r. konkluzja i implikacje zawartej w nim oceny prawnej co do rozważanej kwestii jawią się jako jednoznaczne – stronami w postępowaniu są: inwestor, współwłaściciel działki nr [...], współwłaściciele działki nr [...] oraz właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem dawnej działki nr [...] (trzeba przy tym zauważyć, że twierdzenia organu, pozytywnie zweryfikowane przez Sąd, nie tylko traktowały o "nieruchomościach bezpośrednio sąsiadujących", ale wprost wskazywały numery działek, które to kryterium spełniają (działki skarżącego nr [...] i nr [...] się pośród nich nie znajdują). Ważne jest też zastrzeżenie, że tak ustalony krąg stron nie ma charakteru statycznego i może ulec zmianie. Potencjalnymi przyczynami takiej zamiany są: następstwo prawne w zakresie własności nieruchomości, weryfikacja zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji w wyniku uzupełnienia raportu o jej oddziaływaniu na środowisko tudzież wybór innego wariantu realizacji przedsięwzięcia. Zmiana kręgu stron musiałaby zatem znajdować uzasadnienie w nowych – w porównaniu z stanem istniejącym w momencie wydania decyzji kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze – okolicznościach faktycznych i (lub) w nowym materiale dowodowym.
Wobec powyższego kluczowa stała się analiza wspomnianych okoliczności i materiału dowodowego (w zakresie determinującym legitymację procesową) i odpowiedź na pytanie, czy można w nich upatrywać owego uzasadnienia dla zmiany (poszerzenia) kręgu stron. W ocenie Sądu, odpowiedź ta jest negatywna.
W tym miejscu wypada zauważyć, że na nowy materiał dowodowy składają się przede wszystkim dokumenty: "Aneks do raportu oddziaływania na środowisko", "Ocena oddziaływania na zdrowie ludzi dla przedsięwzięcia: Zakład naprawy pojazdów samochodowych, dz. ew. nr [...] w K. ", opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (znak: [...]), postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - Wydział Spraw Terenowych [...] ([...]). Żaden z tych dokumentów nie wskazuje na potrzebę weryfikacji zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Celem aneksu do raportu oddziaływania na środowisko było uzupełnienie tegoż raportu o pełne i wyczerpujące przedstawienie wariantów dla przedsięwzięcia, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Warianty te zostały w raporcie przedstawione, przy czym w konkluzji wskazuje się na wariant zaproponowany przez wnioskodawcę. A zatem w tym zakresie nie ma istotnej zmiany, a w szczególności nie ziścił się sygnalizowany przez Sąd przypadek wyboru innego wariantu realizacji przedsięwzięcia. Z kolei w ocenie oddziaływania na zdrowie ludzi skonkludowano, że przy spełnieniu wymaganych warunków nie będzie negatywnego oddziaływania emisji występujących zanieczyszczeń na zdrowie zatrudnionych pracowników, jak również nie będzie negatywnego wpływu na zdrowie okolicznych mieszkańców (konkluzja ta dotyczy wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska). W pozytywnej opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] stwierdzono w szczególności, że przedsięwzięcie – zarówno w wariancie drugim, jak i trzecim – spełnia wymogi zdrowotne zarówno na stanowiskach pracy, jak i poza granicami zakładu; nie stwierdzono konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, a to z uwagi zamknięcie się uciążliwości planowanego przedsięwzięcia w granicach działki. W pozytywnym uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] wskazano, że przeprowadzane w ramach uzgadnianego przedsięwzięcia lakierowanie elementów w kabinie lakierniczej nie będzie przyczyną negatywnych oddziaływań na środowisko. Uzgodnienie to jest zrelatywizowane do wariantu drugiego przedsięwzięcia, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. W decyzji środowiskowej zastrzeżono w szczególności, że uciążliwe oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko nie może wykraczać poza granice działki, do której inwestor posiada tytuł prawny, przy czym dotyczy to szczególnie emisji hałasu oraz przenikania zanieczyszczeń lotnych do powietrza atmosferycznego i ich oddziaływania na sąsiednie zabudowane i zamieszkałe nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadne stanowisko organu co do braku legitymacji procesowej skarżącego w odnośnym postępowaniu administracyjnym oraz co do przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W konsekwencji niezasadne okazały się sformułowane w skardze zarzuty, w tym zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 28 i art. 138 § 1), ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82), Rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 25 czerwca 2013 r. (§ 2).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło