II SA/Kr 1566/18

WyrokWSA w Krakowie2019-02-27

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa materialnego, może zostać uchylona w trybie art. 154 k.p.a. w sytuacji, gdy organ administracji błędnie uznał, że strona nabyła prawo do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca wydanie innej decyzji z naruszeniem prawa, która nie tworzy praw materialnych dla żadnej ze stron, może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 k.p.a., o ile przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organy administracji błędnie uznały, że prawo do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym stanowi nabycie prawa w rozumieniu art. 154 k.p.a., co wyłącza możliwość zastosowania tego trybu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższej wykładni.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o uchylenie decyzji, która stwierdziła wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa. Wniosek o uchylenie został złożony na podstawie art. 154 k.p.a. przez spółkę "A" Sp. z o.o. w upadłości. Organy administracji odmówiły uchylenia, uznając, że spółka "B" Sp. z o.o., która była stroną postępowania wznowieniowego, nabyła prawo do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że błędnie zinterpretowano pojęcie nabycia prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją z 28 marca 2017 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę "A" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej dla inwestycji pn.: Wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie bieżącym dachu oraz ścian szczytowych dachu budynku [...] przy ul. [...], działka nr [...] obr. [...] w K.. Wobec niezaskarżenia tej decyzji w trybie i terminie przewidzianym w ustawie, stała się ostateczna 12 kwietnia 2017 r. Wskutek wznowienia postępowania, na wniosek "B" Sp. z o.o., Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 6 grudnia 2017 r., znak: [...], stwierdził, że decyzja z 28 marca 2017 r. wydana została z naruszeniem art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z orzeczenia decyzji wynika, że wnioskodawca winien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, a bez własnej winy nią nie był. Pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. (data wpływu do organu 11 stycznia 2018 r.) B. O. będąca zarządcą przymusowym nieruchomości przy ul. [...] w K. wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 6 grudnia 2017 r. oraz oddalenie wniosku "B" Spółki z o.o. Wniosek został złożony na podstawie art. 154 k.p.a. Na jego uzasadnienie wskazano, że decyzja z dnia 6 grudnia 2017 r. została wydana niezgodnie z istniejącym stanem faktycznym w sprawie, przede wszystkim dlatego, że zarówno w dacie złożenia wniosku przez adw. J. W. , jak też w dniu wydania decyzji, "B" sp. z. o.o. w K. (uprzednio w G.) nie był użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w K.. Adw. J. W. jako pełnomocnik "B" sp. z o.o. w K. powołał się we wniosku z dnia 13 lipca 2017 r. na okoliczność, że jego mocodawca jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., dla której jest prowadzona księga wieczysta [...]. Tymczasem adw. J. W. brał udział w dniu 22 czerwca 2017 r. w posiedzeniu Sądu Najwyższego, na którym została rozpatrzona skarga kasacyjna syndyka "A" sp. z o.o. dot. postanowienia Sądu Okręgowego w K. o wpisie do ww. księgi jako użytkownika wieczystego i właściciela budynku "B" sp. z o.o. i w czasie którego ogłoszone zostało postanowienia o zmianie postanowienia i oddaleniu wniosku o wpis złożonego przez ww. spółkę. Tym samym adw. J. W. składał w podpisanym przez siebie wniosku do Prezydenta K. nieprawdziwe informacje o stanie prawnym nieruchomości, w pełni zdając sobie sprawę, że reprezentowana przez niego spółka nie jest użytkownikiem wieczystym, adw. J. W. wprowadził urząd w błąd, a urząd wydając decyzję z dnia 6 grudnia 2017 r., nie sprawdził stanu wpisów w księdze wieczystej. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 12 marca 2018 r., na podstawie art. 154 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku B. O. zarządcy przymusowego nieruchomości przy ul. [...] w K., odmówił uchylenia decyzji z dnia 6 grudnia 2017 r., znak: [...] W uzasadnieniu organ podał, że wniosek "B" Sp. z o.o. o wznowienie postępowania wpłynął w dniu 13 lipca 2017 r. W uzasadnieniu pełnomocnik spółki powołał się na prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] obręb [...] i prawo własności budynku położonego przy ul. [...] w K.. Na dzień złożenia ww. wniosku oraz na dzień wydania postanowienia wznawiającego to postępowanie, tj. 11 września 2017 r., w księdze wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości jako użytkownik wieczysty i właściciel budynku figurował "B" Sp. z o.o. Niemniej jednak -jak wskazuje B. O. , występujący w imieniu spółki pełnomocnik profesjonalny - adw. J. W. - w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania powołał się na nieaktualny już stan prawny, bowiem na podstawie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. (sygn. akt III CSK 256/16) prawo użytkowania wieczystego działki j.w. oraz własność budynku posadowionego na tej nieruchomości przeszły na rzecz inwestora, tj. "A" Sp. z o.o., natomiast w księdze wieczystej ta zmiana została uwzględniona w dacie 24 października 2017 r. W doktrynie oraz w orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 154 k.p.a. pozwala na uchylenie lub zmianę decyzji prawidłowej oraz dotkniętej wadami niekwalifikowanymi. Ilekroć bowiem w grę wchodzą wady kwalifikowane, tylekroć powinien być uruchomiony - w zależności od ich charakteru - tryb wznowienia postępowania albo tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawową przesłanką dopuszczającą zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. jest brak nabycia praw z decyzji. Nabycie prawa jest w założeniu zrelatywizowane do określonego podmiotu i w tym sensie ma charakter subiektywny. Nabyciu prawa przez jeden podmiot może jednak towarzyszyć - i z reguły towarzyszy - obciążenie obowiązkiem innego podmiotu. Co więcej, w odniesieniu do jednego i tego samego podmiotu skutki decyzji administracyjnej bywają niekiedy zróżnicowane i uzasadniają twierdzenie, że podmiot ten równocześnie nabył prawo i został obciążony obowiązkiem. Nabycie prawa nie musi być więc wyłącznym skutkiem decyzji administracyjnej, przeciwnie, z reguły współistnieje ze skutkami o innym charakterze, co implikuje potrzebę ich precyzyjnego rozgraniczenia. Jest również oczywiste, że nabycie prawa nie jest koniecznym skutkiem decyzji administracyjnej, że są decyzje, na mocy których nikt, a przynajmniej żadna ze stron, nie nabywa prawa. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, tj. z art. 151 § 2 -jak w niniejszym stanie faktycznym. Rozstrzygnięcie to, mimo że ustawodawca nie wyeksponował jego wewnętrznego zróżnicowania, ma zupełnie inny sens i przedmiot w sytuacji, gdy jest podejmowane w związku z upływem terminów określonych w art. 146 § 1 z jednej strony i w sytuacji, gdy chodzi o okoliczność opisaną w art. 146 § 2, z drugiej strony. Jeżeli w grę wchodzą terminy, obejmuje ono w gruncie rzeczy tylko "sprawę weryfikacyjną", ponieważ ustalenia co do przyczyn wznowienia, choć okazały się pozytywne, nie otworzyły drogi do wzruszenia decyzji zaskarżonej ani do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Jeżeli zaś zachodzi okoliczność opisana w art. 146 § 2, obejmuje ono także tę sprawę administracyjną - organ rozstrzyga ją wówczas merytorycznie, tyle tylko, że podjęte rozstrzygnięcie - inaczej niż w decyzji przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 2 - jest identyczne z dotychczasowym (zob. H. Knysiak-Molczyk, Komentarz Kodeks postępowania administracyjnego). Przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a. zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że - pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17.10.2012 r., II SA/Gd 323/12). Wobec powyższego wydana na podstawie art. 151 § 2 i art. 146 § 2 k.p.a. decyzja administracyjna nie ma wyłącznie proceduralnego charakteru, ale stanowi swego rodzaju rozstrzygnięcie merytoryczne, które umożliwia podmiotowi zainteresowanemu wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym. Na podstawie decyzji wydanej w oparciu o art. 146 § 2 k.p.a. "B" Sp. z o.o. nabył prawo wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym, niewpływającym na treść decyzji pozwolenia na budowę Nr [...], ale związanym z naruszeniem przepisów postępowania, a inwestor uprawniony został do realizacji zamierzenia budowlanego objętego decyzją pozwolenia na budowę j.w. B. O. jako zarządcą przymusowym nieruchomości przy ul. [...] w K. wniosła odwołanie od ww. decyzji wskazując, że organ I instancji orzekł na podstawie nieprawidłowych ustaleń, ponieważ "B" Sp. z o.o. w świetle art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie powinien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Wojewoda decyzją z dnia 2 października 2018 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnianiu organ II instancji podał, że zgodnie z art. 154 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Oznacza to, że na podstawie tego przepisu można uchylić wyłącznie decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 6 grudnia 2017 r., znak: [...], orzeczono o naruszeniu art. 10 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, które gwarantowały poszanowanie interesu prawnego "B" Sp. z o.o. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2012 r., II SA/Gd 323/12). W związku z tym nie spełnione są przesłanki z art. 154 K.p.a. w postaci braku nabycia prawa. Okoliczność ta wyłącza możliwość oceny przesłanek decyzji z dnia 6 grudnia 2017 r. w trybie art. 154 K.p.a. jak również determinuje odmowę uchylenia decyzji z 6 grudnia 2017 r. w tym trybie. Syndyk Masy Upadłości [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.: art. 154 § 1 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, iż strona na mocy wadliwie wydanej decyzji nabyła prawo, podczas gdy przesłanki nabycia prawa nie można utożsamiać z nabyciem prawa niezgodnym z przepisami prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przesłanka nabycia prawa odnosi się do "prawo dobrze nabytych", jak wskazuje w swoim komentarzu B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 15, Warszawa 2017 " Prawa nabyte z decyzji administracyjnej są chronione uregulowaniem zawartym w art. 155 tylko w przypadku praw "dobrze nabytych" i taka ochrona nie służy prawom nabytym z decyzji dotkniętej wadą powodującą jej nieważność (por. wyrok NSA z 13.8.1997 r., III SA 917/96, MoPod 1998, Nr 6, s. 195). Stwierdzenie to trzeba odnieść również do decyzji wydanych w postępowaniu dotkniętym wadami stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania. Z teorii gradacji wad decyzji wynika, że inne wady decyzji lub postępowania, które mogą być podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, w postępowaniu administracyjnym nie będą powodowały osłabienia gwarancji służących z mocy art. 155 prawom nabytym przez stronę. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że przepis art. 163, który dotyczy decyzji tworzących prawa nabyte, odsyła do przepisów odrębnych i one właśnie mogą stanowić podstawę do wzruszenia decyzji obarczonych pewnymi wadami lub też wadliwie realizowanych przez strony." Tymczasem, decyzja uznająca decyzję o pozwoleniu na budowę za decyzję wydaną z naruszeniem prawa została wydana w oparciu o wniosek złożony już po rozpatrzeniu sprawy o wpis w księdze wieczystej przez Sąd Najwyższy (III CSK 256/16). Wnioskodawca miał świadomość tej okoliczności, wiedział również, iż wpis w księdze wieczystej nieruchomości jest nieaktualny. Z uwagi na powyższe, można stwierdzić, że samo postępowanie, w którym stwierdzono wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa, mogłoby zostać wznowione w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a. Teza, że "B" sp. o.o. powinna mieć status strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę została oparta na błędnych informacjach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Wojewody z 2. 10. 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta M. K. z dnia 12 marca 2018 r., który w oparciu o normę z art. 154 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku B. O. - zarządcy przymusowego nieruchomości przy ul. [...] w K., odmówił uchylenia decyzji z dnia 6 grudnia 2017 r., znak: [...] Na wstępie należy wskazać, że postępowanie toczyło się w trybie art. 154 k.p.a. służącym do weryfikowania ostatecznych decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi tj. które nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności lub do wznowienia postępowania. Trzeba też zaznaczyć, że skarżąca spółka "A" w upadłości likwidacyjnej jednoznacznie wskazała we wniosku z 9 stycznia 2017 r. o uchylenie decyzji Prezydenta M. K. z dnia 6 grudnia 2017 r., w której organ stwierdził - po przeprowadzeniu na wniosek "B" Spółka z o.o. w K. postępowania wznowieniowego – że decyzja Prezydenta M. K. z 28 marca 2017 r. została wydana z naruszeniem prawa. Decyzją z dnia 28 marca 2017 r. Prezydent M. K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "A" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. dla inwestycji pn.: Wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie bieżącym dachu oraz ścian szczytowych dachu budynku [...] przy ul. [...], działka ewid. Nr [...] obręb [...] w K.. Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu wskazać należy, że wydanie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanek: 1. kwestionowana decyzja musi posiadać walor ostateczności, 2. decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, 3. za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 k.p.a. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w omawianym trybie nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Jak z tego wynika, postępowanie administracyjne prowadzone w ramach przepisu art. 154 § 1 k.p.a. powinno zmierzać do wyjaśnienia, czy któraś ze stron nabyła prawo w oparciu o weryfikowaną w tym trybie decyzję, a następnie - o ile okaże się, że żadna ze stron nie nabyła prawa na mocy tej decyzji - ustalenia czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena czy strona nabyła lub nie nabyła praw z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Trzeba też wskazać, że w przepisie art. 154 k.p.a. jest mowa o decyzjach ostatecznych merytorycznych (materialnych), czyli decyzjach rozstrzygających sprawę co do istoty. W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w piśmiennictwa przyjmuje się że "decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, jest jedynie tzw. decyzja konstytutywna, tj. tworząca nowe prawa lub obowiązki. Decyzje deklaratoryjne nie tworzą żadnych praw ani obowiązków, lecz potwierdzają jedynie, że obowiązki bądź uprawnienia (prawa) wynikają z ustawy lub innego aktu normatywnego. Z ostatecznej decyzji deklaratoryjnej nie może zatem strona nabyć żadnego prawa (por. wyrok NSA z 29 października 1999 r., I SA 2088/98, LEX nr 48625; wyrok NSA z 22 lipca 1998 r., I SA 154/98, LEX nr 45052; wyrok NSA z 14 marca 1997 r., I SA 235/96, ONSA 1997, nr 4, poz. 186; Piotr Marek Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz internetowy 2019 r.) Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Prezydenta M. K. z 6 grudnia 2017 r. posiadała i nadal posiada walor ostateczności. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się natomiast do oceny, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych któraś ze stron nabyła prawo w oparciu o decyzję z 6 grudnia 2017 r. W ocenie organów obu instancji "B" spółka z o. o. jest podmiotem, który w wyniku wydania decyzji z dnia 6 grudnia 2017 r. nabył prawo polegające na ewentualnym roszczeniu o charakterze odszkodowawczym na zasadach określonych prawem cywilnym - a to stanowi przesłankę negatywną do wydania w oparciu o art. 154 k.p.a. decyzji uchylającej decyzję Prezydenta M. K. z dnia 6. 12. 2017 r. W ocenie strony skarżącej żadna ze stron sprawy zakończonej wydaniem decyzji z6.12. 207 r. nie nabyła prawa na mocy tej decyzji, a zatem nie można uchylić ww. decyzji. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, ze w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma pojęcie nabycia prawa na mocy decyzji administracyjnej. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, ze nabycie prawa jest rodzajem skutku prawnego decyzji, który polega na trwałym i realnym rozszerzeniu sfery prawnej podmiotu stosunku administracyjnoprawnego, z góry, choć tylko abstrakcyjnie, określonej już w ustawie (por. T. Kiełkowski, Nabycie prawa na mocy decyzji administracyjnej, Wolters Kluwer Polska S.A. 2012., s. 217 i n.; wyrok NSA z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01). Przepis art. 154 § 1 k.p.a. daje podstawy do wzruszenia decyzji, która cechuje się tym, że jest ostateczna, a żadna ze stron nie nabyła z niej praw w sferze prawa materialnego. Zagadnienie to powinno być rozważane przede wszystkim w płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego, gdyż wiąże się ono z koncepcją decyzji administracyjnej jako aktu stosowania prawa, którą ustala się wynikające z norm tego prawa konsekwencje w sferze praw i obowiązków adresata aktu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19. 09. 2008 r., IV SA/Wr 113/08). Trzeba również podkreślić, że nabycie prawa nie jest koniecznym skutkiem decyzji administracyjnej, że są decyzje, na mocy których nikt, a przynajmniej żadna ze stron, nie nabywa prawa por. H. Knysiak- Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz internetowy). Postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, natomiast polega na zbadaniu czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie tzn., czy na mocy decyzji ostatecznej strona nabyła prawo, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Wobec powyższego, przesłankami, które muszą zostać łącznie spełnione, ażeby organ mógł uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, mocą której strona nabyła prawo są: po pierwsze - żadna ze stron nie nabyła prawa, a po drugie - za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, organy błędnie przyjęły, że na skutek wydania decyzji Prezydenta M. K. z dnia 6 grudnia 2017 r., w której odmówiono .uchylenia decyzji z dnia 28 marca 2017 r. o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych jednocześnie stwierdzając, iż została ona wydana z naruszeniem prawa -"B" spółka z o.o. nabyła prawo. Tego poglądu nie sposób podzielić, ponieważ ostateczna decyzja z dnia 6 grudnia 2017 r. nie wpływa w żadnym zakresie na sytuację prawną spółki "B" spół. z o. o. wyznaczoną normami prawa administracyjnego tj., nie zwiększa jej uprawnień i nie dodaje obowiązków, stwierdza jedynie, iż decyzja z dnia 28 marca 2017 r. została wydana z naruszeniem prawa. Należy dodać, że postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, ogranicza się natomiast do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie tzn., czy na mocy decyzji ostatecznej strona nabyła prawo, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W tej sytuacji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku "A" w upadłości organ będzie zobowiązany uwzględnić powyższe przy ponownym badaniu przesłanki nabycia prawa przez spółkę "B" spółka z o. o., natomiast wobec przesłanki braku nabycia przez "B" interesu na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 6.12. 2017 r. organ będzie zobowiązany będzie do zbadania czy ewentualne uchylenie decyzji ostatecznej uzasadnia interes społeczny lub interes strony. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni oceną prawną wynikającą z niniejszego wyroku, przede wszystkim zaś wypowie się jednoznacznie, czy w realiach tej sprawy spełnione zostały przesłanki do zastosowania trybu z art. 154 k.p.a., a następnie wyda w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak punkcie I sentencji wyroku, biorąc za podstawę przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W punkcie II sentencji orzeczono o kosztach mając z podstawę art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło