II SA/Kr 1569/16
WyrokWSA w Krakowie2017-03-15
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Magda Froncisz, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiedniej, której potencjalne przyszłe zagospodarowanie może być ograniczone przez przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od planowanej inwestycji, posiadają przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości sąsiedniej nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli ich interes prawny nie znajduje oparcia w konkretnych przepisach prawa materialnego, które przewidują ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości wynikające z planowanej inwestycji. Potencjalne, hipotetyczne ograniczenia wynikające z przepisów techniczno-budowlanych, które mogą być złagodzone lub nie mają zastosowania w konkretnych okolicznościach, nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania za stronę postępowania.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o pozwoleniu na budowę dwóch budynków mieszkalnych. Właściciele sąsiedniej działki, M.R. i A.R., wnieśli odwołanie, kwestionując m.in. kwalifikację drogi dojazdowej i zarzucając naruszenie planu miejscowego oraz wpływ inwestycji na stosunki wodne. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA w Krakowie oddalił skargę skarżących, podzielając stanowisko Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. R. i A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.
Starosta K. decyzją nr [....] z dnia 8 czerwca 2016 r. znak [....] , na wniosek inwestora M.B. , zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego: Budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z wewnętrznymi instalacjami (w budynku): wody, kanalizacji sanitarnej, gazu, c.o. i energii elektrycznej oraz z odcinkami wewnętrznych instalacji (na działce): energii elektrycznej, gazu, wody, kanalizacji sanitarnej wraz z 4 podziemnymi zbiornikami na nieczystości oraz instalacją kanalizacji deszczowej z 2 zbiornikami na wody deszczowe, budowa muru oporowego na działce nr [....] , budowa wjazdu oraz 4 dojść pieszych na działkę [....] z drogi gminnej - wewnętrznej (nr dz....) przy ul. [....] w miejscowości [....] , gmina [....] .
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290), dalej "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.".
Organ wskazał, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 P.b. obejmuje nieruchomości: działki o numerach ewidencyjnych nr nr [....] [....] [....] w miejscowości M. , gmina M.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 31 sierpnia 2015 r. został złożony wniosek o pozwolenie na budowę inwestycji na działkach o nr ewid. [....] i [....] w miejscowości M. , który został skorygowany 29 kwietnia 2016 r. w zakresie wewnętrznych instalacji w budynku, budowy muru oporowego oraz wjazdu na działkę i przyjął brzmienie jak w wyrzeczeniu niniejszej decyzji.
Organ przywołał art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 P.b. Wskazał, że wziął pod uwagę przepisy odrębne wprowadzające związane z obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, a także m.in.: granice nieruchomości, gabaryty budynku, ukształtowanie terenu, dostęp do drogi publicznej, rodzaj konstrukcji, media, itd. W wyniku powyższego ustalono, iż obszar oddziaływania projektowanej inwestycji zawiera się w granicach dz. nr nr [.... ][....] oraz [....] .
Organ wskazał, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatw. uchwałą nr V/38/2007 Rady Gminy M. z 1 marca 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. , stanowiącego załącznik do obwieszczenia Rady Gminy w M. z 1 marca 2007 r. w sprawie przyjęcia tekstu jednolitego uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. oraz przyjęcia jednolitego rysunku "Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu" stanowiącego integralną część uchwały (Dz. Urz. Woj. Mał. Nr 427, poz. 2843 z 11 czerwca 2007 r.), dalej "m.p.z.p.".
Organ stwierdził, że zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. planowana inwestycja znajduje się w terenach oznaczonych symbolem: MN2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz KP6 - tereny ciągów pieszo-jezdnych. Projektowana forma oraz gabaryty budynku uwzględniają wytyczne ustaleń obowiązującego planu.
Organ wskazał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany został opracowany zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia. Zatwierdzony decyzją projekt budowlany jest kompletny, sporządzony przez osoby uprawnione mające prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, które ponoszą odpowiedzialność za dane przyjęte do opracowania projektu, ich prawdziwość oraz zgodność przyjętych rozwiązań projektowych z przepisami prawa. Projektanci legitymują się właściwymi zaświadczeniami, potwierdzającymi wpis do odpowiedniej izby samorządu zawodowego. Projekt wykonano w terminie ważności zaświadczeń. Projektanci przedłożyli informację BIOZ oraz oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Organ stwierdził, że inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym niniejszą decyzją. Inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które mogłoby znacząco oddziaływać na środowisko w znaczeniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko. Inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które oddziałuje na obszar Natura 2000.
Organ zauważył, że do projektu budowlanego został załączony rysunek uzupełniający (nr [....] - przekrój A-A_wersja 2) obrazujący ukształtowanie terenu istniejącego oraz projektowanego w obszarze działki nr [....] z uwzględnieniem granicy działki nr [....] , z którego wynika, iż zaprojektowana została niewielka skarpa ze spadkiem w kierunku działki będącej własnością inwestora, na której projektowana jest ww. inwestycja. Tak ukształtowany teren nie zmienia kierunku naturalnego spadku terenu o obszarze działek nr [....] i [....] w M. Dodatkowo do projektu budowlanego załączono opinię geotechniczną dla projektowanej inwestycji na dz. nr [....] , sporządzoną w styczniu 2015 r., która określa właściwości geotechniczne warstw gruntu w tym obszarze, jak również uwzględnia ukształtowanie terenu i poziom wód gruntowych.
Organ wskazał, że zgodnie z pismem Urzędu Gminy M. z 22 kwietnia 2014 r., znak: [....] "dostęp do dróg publicznych dla działki nr [....] w miejscowości M. (...) zapewni droga gminna nr [....] (dz. nr....) poprzez drogę gminną - wewnętrzną dz. nr 37. Przedmiotowa posesja posiada dostęp do w/w drogi wewnętrznej".
Organ zaznaczył, że projektant w części opisowej projektu zagospodarowania terenu oświadczył, iż "realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie powoduje ograniczenia interesów osób trzecich, w tym nie ogranicza dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zapewniona jest ochrona przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, a także przez zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby".
Organ przywołał zasadę wolności zabudowy, o której mowa w art. 4 P.b.
M.R. i A.R. , współwłaściciele nieruchomości nr [....] w M. , wnieśli od powyższej decyzji odwołanie. W odwołaniu zakwestionowali kwalifikację przez organ drogi dojazdowej do działki inwestora jako gminnej wewnętrznej. Podnieśli, że dojazd na inwestycję ciężkich samochodów drogą o szerokości 3,5 m uszkodzi skarpę, będącą ich własnością. Zarzucili niewyjaśnienie kwestii zmeliorowania działki inwestora, co może wpływać na stosunki wodne w sąsiedztwie. Podnieśli odstępstwo od planu miejscowego. Zakwestionowali sposób udostepnienia akt i informowania stron w postępowaniu.
Wojewoda [....] decyzją z 17 października 2016 r., znak [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt. 2 P.b. umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte wskutek odwołania M.R. i A.R.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wynika wprost z przepisu art. 28 ust. 2 P.b., zatem prawo wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę przysługuje jedynie stronom postępowania w rozumieniu ww. artykułu. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie obszar oddziaływania obiektu został nieprawidłowo zweryfikowany przez organ I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1c P.b. projektant przeprowadził analizę obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, który to obszar zamyka się w granicach działek inwestycyjnych. Pomimo, iż działka skarżących nr [....] wg ww. analizy projektanta nie znajdowała się w obszarze oddziaływania, organ I instancji w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania ww. decyzji uznał, że współwłaścicielom tej działki oraz dodatkowo działki nr [....] przysługuje przymiot strony.
Organ odwoławczy wskazał, że pojęcie strony, jakim posługuje się przepis art. 28 ust. 2 P.b., stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. i precyzuje, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są obok inwestora: właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Organ odwoławczy wskazał, że określenie obszaru oddziaływania obiektu ma wpływ na ustalenie stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę w art. 3 pkt 20 P.b. przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, organ odwoławczy przyjął, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia w zakresie zagospodarowania, wynikające z konkretnych przepisów prawa.
Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy wskazał, że celem art. 28 ust. 2 P.b. było zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zakresie zagospodarowania ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to (wynikające z przepisów odrębnych) musi godzić w konkretne uprawnienie tych podmiotów. Inne niż inwestor podmioty mogą korzystać z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. stanowiącego o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich. Osoba trzecia chcąca brać udział w postępowaniu na prawach strony powinna wykazać pod względem podmiotowym i przedmiotowym, że ma do tego prawo. Tak więc podmiot winien udokumentować, że jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu i że inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów.
Ponieważ w ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu i zabudowy działek nr [....] oraz [....] w M. , jak również przedłożone przez organ I instancji akta i wniesione odwołanie nie zawierają przesłanek do uznania odwołujących się M.R. i A.R. za strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę, organ odwoławczy pismem z 12 sierpnia 2016 r. zwrócił się do organu I instancji o udzielenie wyjaśnienia, w oparciu o jaką podstawę prawną organ I instancji uznał, iż właścicielom działek nr [....] oraz [....] w M. przysługiwał przymiot strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b.
W odpowiedzi na powyższe pismo organ I instancji wyjaśnił, m.in., że obszar oddziaływania dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego ustalony został na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), dalej "rozporządzenie" oraz ustaleń m.p.z.p., z którego wynikają możliwości zabudowy terenów nieruchomości sąsiadujących z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym na podstawie przeznaczenia terenu. Ustalając obszar oddziaływania obiektu organ dokonał analizy uwzględniając przy tym lokalizację, rodzaj konstrukcji oraz gęstość obciążenia ogniowego, co do możliwości zabudowy nieruchomości zlokalizowanych w sąsiedztwie planowanego zamierzenia inwestycyjnego, na podstawie ww. przepisów.
Dalej organ I instancji wskazał, że działki o nr ewid. [....] i [....] w M. , znajdujące się w sąsiedztwie inwestycji, zlokalizowane są w terenie oznaczonym symbolem MN2 - tereny zabudowy jednorodzinnej. Zgodnie z § 23 m.p.z.p. przeznaczeniem podstawowym terenu MN2 jest zabudowa jednorodzinna w układzie wolnostojącym lub bliźniaczym, natomiast zgodnie z przeznaczeniem dopuszczalnym możliwa jest lokalizacja zabudowy wielorodzinnej do 4-rech mieszkań, zabudowy jednorodzinnej z usługami wbudowanymi, budynków gospodarczych, garaży oraz prowadzenie działalności usługowej w zabudowie mieszkaniowej na powierzchni nie przekraczającej 25% powierzchni użytkowej wszystkich budynków na nieruchomości. Ponadto zgodnie z § 9 ust. 9 m.p.z.p. na całym obszarze objętym planem w terenach budowlanych dopuszcza się usytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy jej granicy.
W dalszym ciągu swoich wyjaśnień organ I instancji powołując się na zapisy § 12 ww. rozporządzenia, stwierdził, że usytuowanie planowanych budynków: budynku B w odległości 6,0 m od granicy z działką nr [....] oraz budynku A w odległości 8,2 m od granicy z działką [....] , spowoduje ograniczenie lokalizacji przyszłych obiektów na działkach nr [....] i [....] (w odległości 1,5 m od granicy z działką inwestycyjną lub bezpośrednio w jej granicy), ze względu na ewentualne naruszenie przepisów przeciwpożarowych określonych w § 271 i 272 rozporządzenia, warunków technicznych, gdzie w określonych przypadkach odległość między budynkami winna wynosić 12 m. W związku z powyższym, zdaniem organu I instancji, lokalizowanie obiektów na ww. działkach nr [....] i [....] zgodnych z ustaleniami planu będzie wymagało uwzględnienia budynków na działce nr [....] , będących przedmiotem niniejszego postępowania, a zatem nastąpi ograniczenie w zagospodarowaniu tych działek.
Organ odwoławczy nie zgodził się z powyższą argumentacją organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., nie obejmuje swym zakresem działek o nr [....] i [....] . Opisane powyżej położenie wskazanych działek względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż przedmiotowa inwestycja niesie za sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania tych działek, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji potraktował zapis § 9 ust. 9 planu miejscowego zbyt rozszerzająco. Treść tego zapisu brzmi, cyt: "Za zgodne z planem uznaje się (...) lokalizację zabudowy w terenach budowlanych w odległości 1,5 m od granicy z działką budowlaną lub bezpośrednio przy jej granicy". Natomiast zgodnie z § 12 ust 2 rozporządzenia, sytuowanie obiektu w przypadku określonym w § 12 ust. 1 pkt 2 (3 m w przypadku obiektu zwróconego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych) dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy. Korelując ze sobą oba przepisy prawne organ wyjaśnił, że dopuszczenie lokalizacji budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną może nastąpić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach (np. wąska działka), gdyż przepis prawa miejscowego "uznający za zgodne z planem" takie sytuowanie budynku, nie stanowi formy nakazowej i musi być zgodny z obowiązującym przepisem prawa materialnego, jakim w tym przypadku jest rozporządzenie.
Organ odwoławczy wskazał, że z powyższego wynika, iż w przypadku ewentualnej zabudowy działek nr [....] i [....] w M. , przyszłego inwestora obowiązują wszystkie przepisy dotyczące sytuowania budynków określone w ww. rozporządzeniu, a w przypadku skorzystania z zapisu § 9 ust. 9 planu miejscowego również zapisy rozporządzenia dotyczące zabezpieczeń p.pożarowych.
Zdaniem organu odwoławczego nie można zatem narzucać ograniczeń na inwestycję w przypadku, gdy obiekty budowlane sytuowane są zgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, tzn.: budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, przy zachowaniu przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania.
Dalej organ podał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż zachowane zostały przepisowe odległości sytuowania budynków od granic działek budowlanych (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), Jak wskazano powyżej, budynek "A" usytuowany został w odległości 8,2 m od granicy z działką [....] , natomiast budynek "B" w odległości 6,0 m od granicy z działką nr [....] .
Organ odwoławczy stwierdził również, że zachowany został warunek § 13 rozporządzenia regulujący kwestię naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i ich przesłaniania. W chwili obecnej działka nr [....] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym usytuowanym w odległości ok. 26 m od granicy z działką inwestycyjną nr [....] , zatem przy takiej odległości między budynkami (34,20m), przy wysokości budynku projektowanego ok. 9 m do kalenicy nie może być mowy o przesłanianiu. W przypadku sytuowania budynku na działce nr [....] w odległości 4 m od granicy z działką inwestycyjną również odległość między budynkami będzie większa od wysokości przesłaniania, biorąc również pod uwagę spadek terenu w kierunku działki inwestora.
Odnośnie ograniczeń związanych z ewentualnym zacienianiem organ wskazał również na wymogi § 60 rozporządzenia, które zostały spełnione ze względu na odległość usytuowania budynków.
Z powyższego wynika, iż projektowany budynek nie oddziaływuje ani poprzez przesłanianie, ani poprzez zacienianie na istniejącą i przyszłą zabudowę działki nr [....] w M.
Organ zwrócił również uwagę na fakt, że w związku z warunkami określonymi w m.p.z.p. planowana inwestycja nie wpłynie na ograniczenie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych realizowanych w ramach warunków określonych w powyższym planie na działkach sąsiednich.
Organ odwoławczy wziął pod uwagę również możliwość negatywnego wpływu wód opadowych na nieruchomości sąsiednie w kontekście § 28 oraz § 29 rozporządzenia. Wskazał, że dokumentacja projektowa nie przewiduje zmian spływu wód powierzchniowych na nieruchomości sąsiednie. Jak wynika z projektu budowlanego wody opadowe z dachu budynku wprowadzone zostaną do zbiorników retencyjnych.
Ponadto organ nie stwierdził, aby planowane przedsięwzięcie pozbawiało sąsiednie nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja).
Podsumowując organ stwierdził, że jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Wykluczone jest, by planowane zamierzenie inwestycyjne w jakikolwiek sposób ograniczało zagospodarowanie i ewentualną zabudowę działki nr [....] w M. Zatem właścicielom tej działki nie przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu.
Organ odwoławczy stwierdził, że w takim przypadku obowiązany był zakończyć postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Decyzja ta rozstrzyga tylko co do legitymacji wnoszących odwołanie i nie jest decyzją stricte merytoryczną w sprawie.
M.R. i A.R. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób dowolny i sprzeczny z wnioskami logicznie dającymi się wywieść ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ze wszystkich elementów postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie oraz niedokonanie kompletnych ustaleń faktycznych celem dokładnego zbadania sprawy oraz jej załatwienia w sposób odpowiadający treści znajdujących i mogących znaleźć w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a to poprzez odstąpienie od wszechstronnego zbadania wszystkich wynikających z przepisów szczególnych, o których mowa w art. 3 pkt 20 P.b. okoliczności mających wpływ na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji,
- 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności błędne określenie numerów działek w treści decyzji oraz nieodniesienie się do wszystkich okoliczności faktycznych wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego,
- art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez jego zastosowanie będące wynikiem wcześniej opisanych naruszeń oraz błędnej interpretacji wskazanych poniżej przepisów prawa materialnego, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż brak podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, a organ I instancji powinien był merytorycznie rozpatrzyć sprawę i wydać rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 1 pkt 2 lub w art. 138 § 2 K.p.a.,
b) naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
- art. 3 pkt 20 oraz art. 28 ust. 2 P.b. poprzez odmowę uznania interesu prawnego skarżących do występowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę w charakterze stron w związku z uznaniem, że nieruchomość stanowiąca ich własność nie znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości, której dotyczy pozwolenie na budowę.
Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie od Wojewody [....] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnieśli, że ich działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, bowiem inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie, ich terenu.
Skarżący przywołali brzmienie § 12 ust. 1 pkt 2, § 209 ust. 1 oraz § 271 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Dalej wskazali, że zgodnie z § 272 ust. 1 in principio rozporządzenia: odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonej w § 271 ust. 1-7, przyjmując, że na działce niezabudowanej będzie usytuowany budynek o przeznaczeniu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Natomiast zgodnie z § 272 ust. 2 rozporządzenia budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12.
W przedmiotowej sprawie będący przedmiotem pozwolenia na budowę budynek A ma być usytuowany w odległości 8,2 metra od granicy z działką [....] , co zdaniem skarżących spowoduje ograniczenie lokalizacji przyszłych obiektów na tej działce.
Skarżący podnieśli, że w przypadku planowania na działce [....] budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym jedno pomieszczenie (np. kotłownia) będzie uznane za pomieszczenie zagrożone wybuchem, po myśli § 272 ust. 1 w wz. z § 271 ust. 3 rozporządzenia odległość tego budynku od granicy działek [....] i [....] wynosić powinna (przy braku realizacji inwestycji objętej niniejszym postępowaniem) 10 metrów. Natomiast po wybudowaniu na działce [....] objętego zamierzeniem inwestycyjnym budynku A (którego odległość od granicy działek wynosi 8,2 metra), odległość budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce [....] będzie musiała wynosić 20 metrów (§ 272 ust. 3 rozporządzenia), co oznacza, iż będzie on musiał być zlokalizowany w odległości: 20 - 8,2 = 11,8 metra od granicy ww. działek.
Kolejnym przykładem potwierdzającym ograniczenie lokalizacji przyszłych obiektów na działce [....] może być zamierzenie budowy na tej działce domu mieszkalnego jednorodzinnego zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy działek [....] i [....] .
Gdyby działka [....] nie została zabudowana budynkiem A, to wówczas budynek taki, po myśli § 272 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, winien znajdować się w odległości 3 metrów od granicy działek, a po myśli § 272 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia w zw. z § 9 ust. 9 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w odległości 1,5 metra od granicy tych działek.
Tymczasem po realizacji przedmiotowej inwestycji dom mieszkalny jednorodzinny zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy działek [....] i [....] , w przypadkach określonych w § 271 ust. 2 i 4 rozporządzenia, będzie musiał być usytuowany na działce [....] w odległości nie mniejszej niż 12 - 8,2 = 3,8 metra od granicy działek.
Skarżący podkreślili, że przytoczone przykłady nie mają charakteru czysto hipotetycznego, bowiem w istocie planują oni w przyszłości dalszą zabudowę działki [....] . Planując inwestycję skarżący nie tylko będą musieli uwzględnić lokalizację budynku A w kontekście § 12 i § 271 rozporządzenia, ale też planując lokalizację i gabaryty planowanego budynku będą musieli wziąć też pod uwagę ograniczenia wynikające z usytuowania budynku A, a dotyczące zawartych w § 13 rozporządzenia zasad mających na celu zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń w obydwu budynkach.
Skarżący podnieśli, przywołując wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 136/14, Legalis nr 1395262, że to nie na nich ciążył obowiązek wskazania przepisów, z których wynikają dla nich - jako właścicieli działki [....] - przyszłe ograniczenia. To nie strona, a organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ocenić, czy obowiązujące przepisy prawa wprowadzają takie ograniczenia .
Wskazali, że obszaru oddziaływania nie można utożsamiać wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, ponieważ obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z tymi przepisami.
Zdaniem skarżących już sam fakt, iż objęta pozwoleniem na budowę planowana inwestycja musi spełniać określone przepisami prawa warunki odległościowe względem działki skarżących jest wystarczającym powodem do uznania ich za strony postępowania. Tylko bowiem czynny udział w postępowaniu o pozwoleniu na budowę zapewni skarżącym możliwość sprawdzenia i "dopilnowania", by warunki te zostały zachowane.
Skarżący przywołali również postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II GZ 150/10, Legalis nr 674199, wskazując, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.
Wojewoda [....] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik M.B. w piśmie procesowym z 27 lutego 2017 r. wniósł o oddalenie skargi podnosząc brak oddziaływania inwestycji na działkę skarżących. Przywołał również wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2015 r., sygn. VIII SA/Wa 507/14 wskazując, że sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń nie wystarcza do zaliczenia działki sąsiedniej w obręb oddziaływania inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie jest decyzja Wojewody [....] umarzająca postępowanie odwoławcze wszczęte w skutek odwołania skarżących od decyzji Starosty K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W chwili obecnej należąca do skarżących działka nr [....] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, usytuowanym w odległości ok. 26 m od granicy z działką inwestycyjną nr [....] , przy odległości między budynkami 34,20 m.
Przedmiotem sporu było wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji ustalenie właściwego kręgu stron postepowania.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. z uwagi na stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie skarżący nie posiadają przymiotu strony w ww. postępowaniu dla opisanej na wstępie inwestycji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w I instancji przysługuje stronie.
Stosownie zaś do art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
W przypadku, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten przed wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie, dokonuje sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie jest wniesione prawidłowo i w terminie. Ponadto, w związku z tym, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania, organ odwoławczy bada, czy wniesione odwołanie pochodzi od strony postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że umorzenie postępowania odwoławczego jest uzasadnione wówczas, gdy w jego toku zostanie ustalone, iż wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1067/14, Lex Omega nr 2033925; z 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1471/13, Lex Omega nr 1675970; z 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13, Lex Omega nr 1664465).
W celu dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa konieczne jest zatem przeanalizowanie, czy słusznie uznano skarżących za osoby niebędące stronami w sprawie.
Zatem zakres przedmiotowy niniejszej sprawy sprowadza się de facto do ustalenia, czy skarżący mają przymiot strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych (...) na działce nr [....] w M.
Sąd nie może zaś w niniejszej sprawie odnosić się w żadnym stopniu do prawidłowości meritum decyzji Starosty K. nr [....] z dnia 8 czerwca 2016 r., znak [....] , jako pozostającym poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.
O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 3 listopada 2015 r., sygn. II SA/Ol 610/15, Lex Omega nr 1930064).
Należy także zwrócić uwagę, że w postanowieniu z dnia 3 września 2014 r., II OZ 783/14, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie wyjaśnił że: "Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną " (LEX nr 1530818).
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o istnieniu interesu prawnego danego podmiotu w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199, z aprobującą glosą P. Kucharskiego, tamże).
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje ono oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, mogą stanowić nie o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 1751/13, Lex Omega nr 1675439).
Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy i ustalając, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszarem tym jest natomiast – zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b. – teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi, wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu, są m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), dalej "rozporządzenie".
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Stąd też trzeba podzielić pogląd, zgodnie z którym przy wykładni art. 3 pkt 20 P.b., stanowiącego ustawową definicję "obszaru oddziaływania obiektu", przepis ten należy interpretować łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że Sąd badał w niniejszej sprawie zarówno wpływ objętego inwestycją budynku A na istniejący stan na należącej do skarżących sąsiedniej działce nr [....] , jak i na potencjalnie planowaną dodatkową zabudowę działki skarżących bliżej granicy z działką [....] .
Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że właściciele nieruchomości sąsiednich, o ile chcą być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać konkretny przepis prawa materialnego administracyjnego przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym zagospodarowaniu ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie obiektu objętego postępowaniem o pozwoleniu na budowę (por. np.: wyrok WSA w Warszawie z 7 września 2016 r., sygn. VII SA/Wa 2197/15).
Przechodząc do zarzutów skargi, należy wskazać, że skarżący sformułowali je przede wszystkim jako zarzuty naruszenia przepisów postepowania odnośnie oceny stanu faktycznego. W istocie jednak wszystkie zarzuty sprowadzają się do nieprawidłowego zastosowania art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w kontekście norm przeciwpożarowych (§ 271 i § 272 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) w zw. z § 9 ust. 9 m.p.z.p., a także reguł dotyczących oświetlenia - § 13 rozporządzenia.
Należy wskazać, że podobną wykładnię ww. przepisów zaprezentował w sprawie organ I instancji uznając skarżących za strony postępowania twierdząc m.in., że ewentualne przyszłe lokalizowanie na działce [....] obiektów zgodnych z ustaleniami m.p.z.p. dozna ograniczeń w związku z konieczną odległością 12 m (§ 271 i § 272 rozporządzenia) od położonego na działce [....] budynku A inwestora.
Zdaniem Sądu powyższe stanowiska są błędne, zaś trafne są stanowiska organu odwoławczego i uczestnika będącego inwestorem.
Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Stosownie zaś do § 12 ust. 2 rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z ww. przepisu oraz z przepisów m.p.z.p. wynika, że dopuszczenie lokalizacji budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną może nastąpić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach (np. wąska działka), gdyż przepis prawa miejscowego "uznający za zgodne z planem" takie sytuowanie budynku, nie wyłącza konieczności zachowania zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jakimi w tym przypadku są przepisy ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Zatem z faktu, że w przypadku ewentualnej zabudowy działki nr [....] przyszłego inwestora obowiązują wszystkie przepisy dotyczące sytuowania budynków określone w rozporządzeniu, w tym dotyczące zabezpieczeń przeciwpożarowych, nie można wnioskować o wystąpieniu ograniczenia możliwości zabudowy jego działki w związku z powstaniem budynku A na działce nr [....] .
Odnośnie przywołanych w skardze przepisów przeciwpożarowych (§ 271-273 rozporządzenia) należy wskazać po pierwsze, że przepis § 271 ust. 1 i 2 jednoznacznie wskazuje, że reguluje on odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. Nie sposób przesądzić przy tym, że hipotetyczna przyszła ściana budynku planowanego na działce nr 19/2 nie będzie miała charakteru oddzielenia przeciwpożarowego. W związku z powyższym wskazany przepis może w ogóle nie mieć zastosowania w stanie faktycznym jaki może zaistnieć w związku z potencjalną przyszłą zabudową należącej do skarżących działki nr [....] .
Po wtóre, zgodnie z § 271 ust. 6 rozporządzenia, odległość między ścianami zewnętrznymi budynków lub częściami tych ścian może być zmniejszona o 50%, w stosunku do określonej w ust. 1-5, jeżeli we wszystkich strefach pożarowych budynków, przylegających odpowiednio do tych ścian lub ich części, są stosowane stałe urządzenia gaśnicze wodne.
To oznacza, że największa wskazywana przez skarżących odległość między budynkami (zakładając potencjalną chęć skarżących zbudowania na działce [....] kotłowni zagrożonej wybuchem - § 271 ust. 3) – 20 m - może być zmniejszona do 10 m przez proste użycie gaśnic. Biorąc pod uwagę, że budynek A na działce [....] jest oddalony od granicy o 8,2 m nie sposób uznać, by konieczność odsunięcia ewentualnego budynku na działce [....] o 1,8 m od granicy stanowiła ograniczenie możliwości zabudowy działki [....] .
Z kolei przywoływany przez skarżących § 272 rozporządzenia przewiduje, że odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonej w § 271 ust. 1-7, przyjmując, że na działce niezabudowanej będzie usytuowany budynek o przeznaczeniu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...). Skarżący na podstawie ww. przepisu wyliczyli minimalną odległość ich potencjalnej inwestycji od granicy działki [....] w przypadku jej niezabudowania na 10 m. Jak widać wyżej, brak jest podstaw do uznania, że inwestycja na działce [....] zmniejszyła tę odległość w sposób ograniczający możliwości zabudowy działki [....] .
Nie zasługuje również na aprobatę zarzut ograniczenia możliwości zabudowy działki [....] przez wskazanie, że w przypadku braku jakichkolwiek zabudowań na działce [....] , budynek na działce [....] mógłby powstać w odległości 1,5 m od granicy - po myśli § 272 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia w zw. z § 9 ust. 9 m.p.z.p. Taka wykładnia ww. przepisów prowadziłaby bowiem do konkluzji, przyjmując maksymalne przewidziane w § 271 rozporządzenia odległości, że każda inwestycja w odległości mniejszej niż 18,5 m od granicy powodowałaby ograniczenia możliwości zabudowy działki sąsiedniej. Taka wykładnia jest nie do pogodzenia z intencją ustawodawcy, który wprowadzając art. 28 P.b., jako wyjątek od art. 28 K.p.a., dążył do ograniczenia kręgu stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, szczególnie pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Skarżący zarzucili również niewzięcie pod uwagę § 13 rozporządzenia, zgodnie z którym:
1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.
Mając na uwadze tę regulację organ odwoławczy trafnie stwierdził, że skoro w chwili obecnej działka skarżących (nr .....) jest zabudowana budynkiem mieszkalnym usytuowanym w odległości ok. 26 m od granicy z działką inwestycyjną nr [....] , zatem przy takiej odległości między budynkami (34,20 m), przy wysokości budynku projektowanego ok. 9 m do kalenicy, nie może być mowy o przesłanianiu na działce skarżących . W przypadku zaś potencjalnego sytuowania budynku na działce nr [....] w odległości 4 m od granicy z działką [....] (czyli zgodnie z zasadą określoną przez § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dla budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy dla budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy) również odległość między budynkami, zakładając wysokość budynków ok. 9 m, będzie większa od wysokości przesłaniania.
Pozostałe zarzuty skargi, określone jako zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania, w znacznej mierze opierały się na tych samych twierdzeniach i okolicznościach. Ustaliwszy, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy uczynił zadość wymogom art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., bowiem ustalenia to, uwzględniające obiektywne i podnoszone przez skarżących okoliczności, Sąd uznał za wystarczające do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wbrew zarzutom skargi ocena organu odwoławczego była logiczna i swobodna, ale nie dowolna. Tym samym czynienie dalszych ustaleń było całkowicie zbędne.
Organ odwoławczy wyczerpująco wyjaśnił także motywy, jakimi kierował się przy podejmowaniu decyzji, czyniąc zadość dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności odniósł się szczegółowo i trafnie do zarzutów odwołania dotyczących stosunków wodnych, mając na uwadze m.in. § 28 i § 29 rozporządzenia. Organ odwoławczy rzetelnie zbadał również możliwości uznania działki skarżących za leżącą w obszarze oddziaływania w kontekście § 60 rozporządzenia (nasłonecznienie). Wbrew zarzutom skargi Sąd nie znalazł w treści zaskarżonej decyzji błędnego oznaczenia numerów działek, które mogłoby wpłynąć na wynik postępowania.
Odnośnie zarzutów odwołania dotyczących drogi dojazdowej do działki inwestora, to jak ustalił organ, zgodnie z pismem Urzędu Gminy M. z 22 kwietnia 2014 r., znak: [....] "dostęp do dróg publicznych dla działki nr [....] w miejscowości M. (...) zapewni droga gminna nr [....] (dz. nr ....) poprzez drogę gminną - wewnętrzną dz. nr .... Przedmiotowa posesja posiada dostęp do w/w drogi wewnętrznej". Zatem dojazd do działki inwestora odbywa się przez drogę gminną. Sąd przy tym wskazuje, że w przypadku związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji naruszeń prawa własności skarżących, ich zaprzestania, czy też naprawienia poczynionych przez inwestora szkód na działce skarżących (spowodowanych np. przez ciężkie samochody ciężarowe dojeżdżające na budowę inwestora), skarżący mogą domagać się w drodze roszczeń o charakterze cywilnoprawnym przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym.
Ponadto Sąd wskazuje, że okoliczności, które miały być dowodzone, jak parametry projektowanej inwestycji i jej usytuowanie względem działki skarżących, nie były w sprawie sporne. Odmienna była natomiast dokonana przez organ odwoławczy ocena prawna faktów w kontekście oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących. Nie sposób zatem mówić o naruszeniu art. 78 § 1, czy art. 80 K.p.a. Brak interesu prawnego skarżących, a co za tym idzie brak po stronie skarżących przymiotu strony wyklucza natomiast możliwość naruszenia wobec nich art. 10 § 1 K.p.a., co czyni też bezzasadnym zarzut błędnego informowania stron oraz sposobu udostępniania akt przez organ.
Z przedstawionych powyżej względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło