II SA/Kr 157/13

Kraków, dnia 23 kwietnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 listopada 2012r. znak. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dorosłym synem, który wg oświadczenia pozostaje na jej utrzymaniu. Dochód rodziny stanowi emerytura skarżącej w kwocie 1400 zł brutto. W skład jej majątku wchodzi dom o powierzchni 50 m2 (współwłasność z dziećmi) i nieruchomość rolna o pow. 3 ha. Skarżąca podaje też, że jest poważnie chora i koszty leczenia wynoszą około 300 zł miesięcznie. Stosownie do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2013r, skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez potwierdzenie dochodu osiąganego z tytułu emerytury, wyjaśnienie czy syn skarżącej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, czy otrzymuje zasiłek, czy też dochody z innych źródeł, wykazanie dochodu osiąganego z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego wraz z dopłatami z Unii Europejskiej, potwierdzenie stosownymi dokumentami wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem, wyjaśnienie, czy skarżąca i osoby z nią gospodarujące posiadają samochody, wyjaśnienie, z jakich źródeł pokrywane są koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, a także przedstawienie rachunków bankowych strony oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z ostatnich trzech miesięcy, w terminie 7 dni. Dane o które Sąd wzywał nie zostały przedstawione. Wpłynęło do Sądu jedynie pismo pełnomocnika skarżącej -adwokata J. A., wskazujące, iż termin 7 - dniowy wskazany jako termin do uzupełnienia dokumentacji złożonego wniosku jest zbyt krótki, stąd z ostrożności procesowej wpłacono kwotę 200 zł jako należny wpis od złożonej skargi. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 27 marca 2013r. pozostawił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, zarzucając, że zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania było nieprawidłowe, ponieważ skarżąca przedstawiła co najmniej podstawowe dane na temat swojej sytuacji materialnej, co powinno prowadzić do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia jej wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała tej przesłanki, a tym samym nie przekonała, że zasługuje na wnioskowane częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy podnieść, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W związku z tym prawo pomocy może być przyznane tylko dla osób ubogich pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), cechującej zwłaszcza osoby bezrobotne lub osiągające znikome dochody. Dodatkowo użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym (postanowienie NSA z 18 czerwca 2004r., sygn. akt: FZ 165/2004, niepubl.). Dane zawarte w złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., co wynika z faktu, iż skarżąca uchyliła się on od złożenia wyjaśnień i dokumentów, o jakie była wzywana. Dotyczy to w szczególności potwierdzenia dochodu osiąganego z tytułu emerytury, wyjaśnienia czy syn skarżącej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, czy otrzymuje zasiłek, czy też dochody z innych źródeł, wykazania dochodu osiąganego z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego wraz z dopłatami z Unii Europejskiej, potwierdzenia stosownymi dokumentami wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem, czy także wyjaśnienia, z jakich źródeł pokrywane są koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, a także przedstawienie rachunków bankowych strony oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z ostatnich trzech miesięcy. Danych tych nie przedstawiono zarówno w pierwotnym terminie, jaki wyznaczył wnioskodawcy referendarz sądowy, jak również w sprzeciwie, który zawierał jedynie polemikę z rozstrzygnięciem referendarza. Innymi słowy wnioskodawca oraz jego profesjonalny pełnomocnik mieli od otrzymania wezwania o przedstawienie danych i dokumentów do dnia złożenia sprzeciwu ponad miesiąc czasu na skompletowanie i przedstawienie stosownych danych. Nieudzielanie przez skarżącą informacji w tym zakresie uniemożliwia, z jej winy, przeprowadzenie całościowej analizy sytuacji majątkowej i ustalenie zdolności płatniczych. Powyższych danych nie może zastąpić przekazana przez skarżącą informacja o leczeniu się na poważne schorzenie, ponieważ jest to jedynie jedna z okoliczności mającej wpływ na ocenę całościowej sytuacji materialnej. Nadto skoro skarżąca niejako "z ostrożności procesowej" uiściła wpis, to na tle opisanej powyżej postawy zmierzającej do unikania składania wyjaśnień i dokumentów dotyczących sytuacji materialnej, należy uznać, że stacją na ponoszenie kosztów w niniejszej sprawie. W świetle powyższego Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji.