II SA/Kr 1570/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [....] z dnia 17 marca 2015 r. znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. , nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409.) P.M. i J.W. rozbiórką budynku mieszkalnego o wymiarach 8,20 m x 8,92 m wybudowanego na działce ewid. nr [....] w L. - bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 24 czerwca 2005 r. przeprowadzona została kontrola w trakcie, której ustalono, że na działce nr [....] znajduje się budynek mieszkalny - murowany o 3 -ch kondygnacjach płyty stropowe żelbetowe, ściany z cegły max. Konstrukcja dachu drewniana pokrycie eternit płaski. Stan surowy otwarty z wyjątkiem przyziemia przystosowanego do zamieszkania i użytkowanego. Budynek został wybudowany w 1992r. przez małżonków J.W. i M.W. W dacie budowy właścicielem działki była L.W. (matka [....] ); budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę; roboty budowlane związane z budową stanu surowego wykonane były w 1992r., następnie podjęto roboty budowlane w 1997r, tzn. roboty wykończeniowe w przyziemiu wraz z instalacjami wewnętrznymi. L.W. umową dożywocia z dnia 22.12.2004r.-przeniosla nieruchomość wraz z budynkiem swojemu synowi J.W. . J.W. był wówczas rozwiedziony i nieruchomość ta stanowiła jego majątek osobisty; dnia 30.04.2008r. umową przeniesienia własności - J.W. zbył działkę ewid. nr [....] wraz z budynkiem P.M. Około 2009r. J.W. pod nieobecność właściciela wprowadziła się do przedmiotowego budynku (zmieniając w nim drzwi i zamki). J.W. wykonała samowolnie roboty wykończeniowe wewnątrz budynku. W sprawie dwukrotnie wydawane były wcześniej decyzje - decyzją nr [....] z dnia 4 grudnia 2006 r. znak: [....] w Z. odmówił na postawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r. wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego (k. 39 akt PINB). [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 października 2007r. znak: [....] uchylił skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k.65-66). Następnie PINB decyzją nr [....] z dnia 8 listopada 2013 r. znak: [....] , nałożył na P.M. obowiązek rozbiórki budynku (k. 152-153 akt PINB). MWINB decyzją nr [....] z dnia 18 kwietnia 2014 r. znak: [....] uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k. 168-170 akt PINB). W sprawie wydano także postanowienie PINB w Z. nr [....] z dnia 08.03.2013r., znak: [....] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego, wybudowanego na działce ewid. nr [....] w L. - bez wymaganego pozwolenia na budowę i nakładające obowiązek przedłożenia projektu budowlanego nadal pozostaje w obiegu prawnym. Następnie organ l instancji w dniu 30.07.2014r. wydał postanowienie nr [....] znak: [....] , którym zmieniając postanowienie z dnia 08.03.2013r. ustalił termin dla wykonania powyższych obowiązków - do 30 stycznia 2015r., nakładając go jednocześnie solidarnie na współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Współwłaściciele nie spełnili obowiązku w wyznaczonym terminie, a dodatkowo w dniu 13.01.2015r. P.M. , przedłożył pismo iż nie wyraża zgody na zalegalizowanie budynku mieszkalnego położonego na działce ewid. nr [....] w L. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, zastosowano zatem ust. 1. (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Odwołanie od tej decyzji złożyła J.W. podnosząc, iż decyzję wydano przedwcześnie, gdyż złożono wcześniej wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu warunkowo zabudowy dla spornej inwestycji. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] z dnia 29 września 2015r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 44 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznano go za prawidłowy i tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Za strony postępowania uznano właścicieli działki, na której znajduje się przedmiotowy budynek P.M. i J.W., oraz właścicieli działek sąsiednich J.W. i Gminę B. W opinii organu przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a u.p.b. tj. jest to budynek wolnostojący, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną część. Z nadesłanych przez PINB akt sprawy wynika, iż w tatach 1989 - 1992 rozpoczęto budowę budynku mieszkalnego na działce nr [....] w L. Powyższe okoliczności zostały ustalone między innymi na podstawie zeznań świadków oraz protokołów z kontroli przeprowadzonych w toku postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że choć budowa budynku mieszkalnego na działce nr [....] rozpoczęta została przed 1995r. to nie została przed tą datą zakończona. Przedmiotowy budynek jeszcze w 2005 r. znajdował się w stanie surowym otwartym, natomiast w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [....] 2012 r. ustalono, że zmienione zostało pokrycie dachu z eternitu na blachę, wykonane roboty instalacyjne oraz zamontowano stolarkę okienną na I i częściowo II piętrze budynku. Dlatego zgodnie z art. 103 u.p.b. nie zachodzi żadna z przesłanek zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., postępowanie zostało wszczęte w 2005 r., budowa obiektu nie została, też zakończona przed dniem wejścia z życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Za podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji PINB w Z. prawidłowo przyjął przepis art. 48 u.p.b. Przepis ma zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. póz. 443) zgodnie z art. 6 tej ustawy. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b., PINB w Z. postanowieniem nr [....] z dnia 8 marca 2013 r. znak: [....] zmienionym postanowieniem nr [....] z dnia 30 lipca 2014 r. znak: [....] nałożył na P.M. i J.W. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w terminie do dnia 30 stycznia 2015 r., tj. w terminie 5 miesięcy. Właściciele zobowiązani byli do dostarczenia m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowej rozbudowy i nadbudowy i oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Właściciele nie uczynili zadość nałożonemu obowiązkowi. W toku postępowania administracyjnego zmienił się stan prawny nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie, obecnie jak wynika z księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. dla działki ewidencyjnej nr [....] w. L. pod numerem [....] stanowi ona współwłasność J.W. i P.M. Dlatego też słusznie organ I instancji dał ponownie możliwość przedłożenia obecnym właścicielom dokumentów koniecznych do legalizacji przedmiotowego budynku. Uprawnieni nie skorzystali z przysługującego im prawa, nie wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku. Obowiązek rozbiórki budynku znajdującego się na działce nr [....] w L. został nałożony na współwłaścicieli łącznie, zgodnie z art. 52 u.p.b. Obowiązek wynikający z prawa budowlanego można nałożyć na inwestora, pod warunkiem, że ma on prawną i faktyczną możliwość wykonania obowiązku. P.M. i J.W. mieli możliwość zalegalizowania przedmiotowego budynku. Nie skorzystali z tej możliwości. Nadto z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wynika z braku zgody współwłaściciela P.M. nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego budynku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła J.W. podnosząc, iż zainicjowała postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości na której znajduje się sporny budynek, podjęła również inne środki w celu legalizacji budynku, do czego jednak konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu uzyskania pełnej własności i wydania decyzji o warunkach zabudowy. Podniesiono także, iż wątpliwe jest aby wolno stojący blaszak stanowił obiekt budowlany. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, przy czym nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, organ przeprowadził postępowanie legalizacyjne, jednakże (i to mimo przedłużenia terminu) współwłaściciele przedmiotowego obiektu nie przedłożyli dokumentów koniecznych do jego zalegalizowania. Podkreślić należy, że Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanych w jego ramach aktów administracyjnych. Kontrola ta nie daje podstaw do uznania, że organ naruszył przepisy w zakresie przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego (o ile w toku postępowania nie nastąpiła zmiana co do obiektu budowlanego, odnośnie którego wszczęto postępowanie) i jak podnosi skarżąca, niejako przedwcześnie orzekł o nakazie rozbiórki. Wątpliwości budzi natomiast kwestia numeru działki na jakiej obiekt ten się znajduje i w związku z tym, w kontekście niektórych stwierdzeń skargi: "przedmiotem sporu jest część niezabudowanej działki nie zaś dom..." oraz "wysoce wątpliwym jest wskazanie, iż przedmiotowy blaszak wolno stojący jest obiektem budowlanym", czy pomiędzy przedmiotem postępowania, odnośnie którego wszczęto i zakończono postępowanie zachodzi tożsamość. Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie wszczęto odnośnie budynku mieszkalnego murowanego o 3 -ch kondygnacjach, o wymiarach 8,20 m x 8,92 m, w stanie surowym otwartym, z wyjątkiem przyziemia przystosowanego do zamieszkania i użytkowanego, wybudowanego na działce nr [....] w L. Postępowanie zakończono odnośnie budynku wybudowanego na działce nr [....] w L. Analiza akt wskazuje, że zmiana w numeracji działki nie jest oczywistą omyłką, lecz prawdopodobnie wynika z podziału działki nr [....] , na działki nr [....] i nr [....] . Takie wnioski można wyciągnąć m.in. z kopii mapy znajdującej się na k. 192 akt adm. organu I instancji, na której w sposób nieformalny naniesiono takie zmiany długopisem. Naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jest to, że w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek urzędowych dokumentów, z których taki podział by wynikał. Brak też urzędowych dokumentów, z których wynikałoby, że obiekt budowlany - budynek mieszkalny murowany o 3 -ch kondygnacjach, o wymiarach 8,20 m x 8,92 m, w stanie surowym otwartym, znajduje się na powstałej z podziału działki nr [....], działce nr [....] . Poza tym, że w aktach brak informacji, czy doszło do podziału działki nr [....] i jak przebiegają granice działek powstałych z jej podziału, to w aktach również brak jakiegokolwiek szkicu sytuacyjnego, w której części dawnej działki nr [....] przedmiotowy budynek jest usytuowany. Dlatego w ponownym postępowaniu organ II instancji w trybie art. 136 k.p.a. – zlecając te czynności organowi i instancji – zgromadzi urzędowe dokumenty, z których wynikać będzie, że działka nr [....] w L. uległa podziałowi na działki nr [....] i nr [....] oraz jak przebiegają granice działek powstałych z jej podziału. Ponadto organ wyjaśni rozbieżność pomiędzy oznaczeniem działki drogowej, do której ma przylegać działka nr [....] . Na szkicu znajdującym się na k. 230 akt administracyjnych organu I instancji wskazano bowiem nr [....] , a na kopii mapy znajdującej się na k. 192 akt adm. organu I instancji znajduje się nr [....] . Jeśli z uzupełnionego materiału dowodowego wynikać będzie, że działka nr [....] w L. powstała z podziału działki nr [....] , oraz że przedmiotowy budynek w całości znajduje się na tej działce o nr [....] , zachodzić będą podstawy do orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa. Jeśli z ustaleń tych będzie wynikać, że przedmiotowy budynek znajduje się na działkach lub innej działce, ale powstałych (powstałej) z podziału działki nr [....] , organ II instancji stosownie skoryguje decyzję organu I instancji, o ile w całym postępowaniu brały udział podmioty, będące właścicielami (współwłaścicielami) tych działek. Jeśli natomiast przeprowadzone w powyższym zakresie postępowanie doprowadzi do wątpliwości, co do tożsamości przedmiotu postępowania pomiędzy tym, odnośnie którego wszczęto i odnośnie którego zakończono postępowanie, organ orzeknie na podstawie art. 138 § 2 kpa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.